Omgevingsveiligheid
Les 1
Wetgeving Handhaving
Omgevingswet Omgevingsdienst
Stelling
Als de gemeente een nieuwe woonwijk wil bouwen naast een chemische fabriek is dit onmogelijk.
Nee, het moet kunnen. Maar het moet op een veilige manier kunnen. Er moeten daarom veilige
maatregelen getroffen worden. Omdat we weinig grond in Nederland hebben moet wonen en werken
gecombineerd worden. In de Omgevingswet staan regels hiervoor.
Omgevingswet
Doel van de Omgevingswet (art 1.3 Ow): in stand houden van een veilige en gezonde fysieke
leefomgeving. In artikel 21 in de Grondwet staat de fysieke leefomgeving wettelijk vastgelegd. De
overheid moet dus zorgen voor de fysieke leefomgeving, zij moet hem beschermen en benutten.
Hiervoor is de Omgevingswet in het leven geroepen.
De nieuwe Omgevingswet zal een groot deel van alle wetten, besluiten en regelingen die nu allerlei
losse onderdelen van het omgevingsrecht regelen, in één wet bundelen. De Omgevingswet is
bedoeld om het omgevingsrecht te verbeteren:
• Overzichtelijker
• Meer samenhang tussen alle regels
• Efficiënter
Wanneer is de Omgevingswet van toepassing (art 1.2 lid 1 en 2 Ow)
• Fysieke leefomgeving
• Activiteiten die invloed hebben op de fysieke leefomgeving
Een concrete definitie van de fysieke leefomgeving geeft de wet niet, maar eronder valt in ieder
geval:
Menselijke elementen Natuurlijke elementen
• Infrastructuur Water
• Bouwwerken Bodem
• Watersystemen Lucht
• Cultureel erfgoed Natuur
• Werelderfgoed Geluid
• Veiligheid
“Activiteiten die gevolgen hebben of kunnen hebben voor de fysieke leefomgeving”:
• Het wijzigen van onderdelen van de fysieke leefomgeving of het gebruik daarvan
• Het gebruik van natuurlijke hulpbronnen
• Activiteiten waardoor emissies, hinder of risico’s worden veroorzaakt
• Het nalaten van activiteiten
, • Gevolgen voor de mens, voor zover deze wordt of kan worden beïnvloed door of via
onderdelen van de fysieke leefomgeving (gezondheidsgevolgen). De mens zelf is geen
onderdeel van de fysieke leefomgeving.
Het gaat om de scheiding tussen de natuurlijk elementen en wat wij als mensen toevoegen daaraan.
Wat wij toevoegen/wijzigen, gebruiken of nalaten aan de leefomgeving zijn de activiteiten.
Wie regelt de fysieke leefomgeving?
• Rijk
• Provincies
• Gemeenten
• Waterschappen
Ieder overheidsorgaan heeft zijn specifieke rol/bevoegdheid in het organiseren van de fysieke
leefomgeving. Deze rol/bevoegdheid is afgestemd op de taak van dat overheidsorgaan. Ieder
overheidsorgaan moet de rol/bevoegdheid uitoefenen met het oog op de doelen van de wet (art 2.1
lid 1 Ow). Ieder overheidsorgaan houdt rekening met de samenhang van de relevante onderdelen en
aspecten van de fysieke leefomgeving en van de rechtstreeks daarbij betrokken belangen (art 2.1. lid
2 Ow).
Doel:
• Duurzaamheid
• Prettig wonen
• Veilig
→ In samenhang met elkaar en inspelen op maatschappelijke behoeftes (voorbeeld: zorgwoningen,
nu veel oudere mensen, woningen moeten worden aangepast omdat ze op zichzelf moeten blijven
wonen). Behoefte verandert: geen behoefte aan grote eengezinswoningen maar studio’s in de stad.
De omgevingswet moet flexibel zijn.
Betrokken belangen: burgers, projectontwikkelaar, architect, veiligheidskundige, bedrijven.
Wie is verantwoordelijk voor de Omgevingswet (art 2.3 Ow en 2.4 Ow)
In beginsel is de gemeente aan zet. Zij staan namelijk ook het dichtst bij de burgers. Zij zijn aan zet
tenzij het de gemeentegrenzen over gaat, dan is de provincie aan zet. Als het landelijk betreft, gaat
het Rijk erover.
→ De gemeente moet ook een Omgevingsplan maken (dit was eerst een bestemmingsplan).
Uitgangspunt van de verdeling van de overheidsbevoegdheden: decentraal, tenzij… (art. 2.3 Ow). Dat
betekent: de gemeente regelt in principe alle belangen van de fysieke leefomgeving tenzij een
provinciaal belang of die van het rijk niet doelmatig of doeltreffend kan worden behartigd door de
gemeente.
,Instrumenten fysieke leefomgeving
Hoe werken deze instrumenten nu ten opzichte van elkaar in de meest voorkomende gevallen?
↓
4. Rijksregels of provinciale regels: basisregels waar iedereen zich aan moet houden.
1. Omgevingsvisie (beleid van rijk, provincie en gemeente): aanvullend op basisregels en geldt enkel
voor overheidsorgaan die het beleid opstelt.
3. Decentrale regels – omgevingsplan: maakt een functie of activiteit mogelijk.
5. Omgevingsvergunning: kan nodig zijn om een functie of activiteit die op grond van het
omgevingsplan kan worden gerealiseerd, concreet toe te staan.
Bestaande instrumenten in 2019:
• Bestemmingsplannen
• Beheersverordening
• Structuurvisies
• Verordeningen
• Omgevingsvergunning
• Meldingen
• Algemene regels
• Beleid
, Fysieke leefomgeving en omgevingsplan
Decentrale regels:
• Gemeentelijke omgevingsplan 2021 (2020: is nog het bestemmingsplan)
• Provinciale omgevingsverordening
• Waterschap verordening
We concentreren ons op het omgevingsplan, dat een centrale rol inneemt in de organisatie van de
fysieke leefomgeving.
Je hebt internationale en nationale regels die vertaald worden naar omgevingsplannen en naar een
omgevingsvergunning. Als je bij de gemeente werkt moet je een omgevingsplan maken waarbij je
toetst aan de regels van het rijk en provinciale regels en er je eigen regels op gaat schrijven als
gemeente, bijvoorbeeld een industrieterrein verruimen in de gemeente.
Het kan ook zijn dat je bij een bedrijf werkt dat veranderingen moet doorvoeren, die hebben een
vergunning nodig en die moet je aanvragen bij de gemeente. De omgevingsvergunning wordt weer
getoetst aan het omgevingsplan en daaruit blijkt of het wel of niet afgegeven wordt.
Nu in een bestemmingsplan (2019)
Woongebied, bijvoorbeeld:
• Appartementen / hoogbouw
• Grondgebonden woningen
Maatschappelijke doeleinden, bijvoorbeeld:
• Zorgvoorzieningen, ziekenhuizen
• Scholen
• Kinderopvang
• Sociaal-culturele voorzieningen
• Levensbeschouwelijke voorzieningen
Les 1
Wetgeving Handhaving
Omgevingswet Omgevingsdienst
Stelling
Als de gemeente een nieuwe woonwijk wil bouwen naast een chemische fabriek is dit onmogelijk.
Nee, het moet kunnen. Maar het moet op een veilige manier kunnen. Er moeten daarom veilige
maatregelen getroffen worden. Omdat we weinig grond in Nederland hebben moet wonen en werken
gecombineerd worden. In de Omgevingswet staan regels hiervoor.
Omgevingswet
Doel van de Omgevingswet (art 1.3 Ow): in stand houden van een veilige en gezonde fysieke
leefomgeving. In artikel 21 in de Grondwet staat de fysieke leefomgeving wettelijk vastgelegd. De
overheid moet dus zorgen voor de fysieke leefomgeving, zij moet hem beschermen en benutten.
Hiervoor is de Omgevingswet in het leven geroepen.
De nieuwe Omgevingswet zal een groot deel van alle wetten, besluiten en regelingen die nu allerlei
losse onderdelen van het omgevingsrecht regelen, in één wet bundelen. De Omgevingswet is
bedoeld om het omgevingsrecht te verbeteren:
• Overzichtelijker
• Meer samenhang tussen alle regels
• Efficiënter
Wanneer is de Omgevingswet van toepassing (art 1.2 lid 1 en 2 Ow)
• Fysieke leefomgeving
• Activiteiten die invloed hebben op de fysieke leefomgeving
Een concrete definitie van de fysieke leefomgeving geeft de wet niet, maar eronder valt in ieder
geval:
Menselijke elementen Natuurlijke elementen
• Infrastructuur Water
• Bouwwerken Bodem
• Watersystemen Lucht
• Cultureel erfgoed Natuur
• Werelderfgoed Geluid
• Veiligheid
“Activiteiten die gevolgen hebben of kunnen hebben voor de fysieke leefomgeving”:
• Het wijzigen van onderdelen van de fysieke leefomgeving of het gebruik daarvan
• Het gebruik van natuurlijke hulpbronnen
• Activiteiten waardoor emissies, hinder of risico’s worden veroorzaakt
• Het nalaten van activiteiten
, • Gevolgen voor de mens, voor zover deze wordt of kan worden beïnvloed door of via
onderdelen van de fysieke leefomgeving (gezondheidsgevolgen). De mens zelf is geen
onderdeel van de fysieke leefomgeving.
Het gaat om de scheiding tussen de natuurlijk elementen en wat wij als mensen toevoegen daaraan.
Wat wij toevoegen/wijzigen, gebruiken of nalaten aan de leefomgeving zijn de activiteiten.
Wie regelt de fysieke leefomgeving?
• Rijk
• Provincies
• Gemeenten
• Waterschappen
Ieder overheidsorgaan heeft zijn specifieke rol/bevoegdheid in het organiseren van de fysieke
leefomgeving. Deze rol/bevoegdheid is afgestemd op de taak van dat overheidsorgaan. Ieder
overheidsorgaan moet de rol/bevoegdheid uitoefenen met het oog op de doelen van de wet (art 2.1
lid 1 Ow). Ieder overheidsorgaan houdt rekening met de samenhang van de relevante onderdelen en
aspecten van de fysieke leefomgeving en van de rechtstreeks daarbij betrokken belangen (art 2.1. lid
2 Ow).
Doel:
• Duurzaamheid
• Prettig wonen
• Veilig
→ In samenhang met elkaar en inspelen op maatschappelijke behoeftes (voorbeeld: zorgwoningen,
nu veel oudere mensen, woningen moeten worden aangepast omdat ze op zichzelf moeten blijven
wonen). Behoefte verandert: geen behoefte aan grote eengezinswoningen maar studio’s in de stad.
De omgevingswet moet flexibel zijn.
Betrokken belangen: burgers, projectontwikkelaar, architect, veiligheidskundige, bedrijven.
Wie is verantwoordelijk voor de Omgevingswet (art 2.3 Ow en 2.4 Ow)
In beginsel is de gemeente aan zet. Zij staan namelijk ook het dichtst bij de burgers. Zij zijn aan zet
tenzij het de gemeentegrenzen over gaat, dan is de provincie aan zet. Als het landelijk betreft, gaat
het Rijk erover.
→ De gemeente moet ook een Omgevingsplan maken (dit was eerst een bestemmingsplan).
Uitgangspunt van de verdeling van de overheidsbevoegdheden: decentraal, tenzij… (art. 2.3 Ow). Dat
betekent: de gemeente regelt in principe alle belangen van de fysieke leefomgeving tenzij een
provinciaal belang of die van het rijk niet doelmatig of doeltreffend kan worden behartigd door de
gemeente.
,Instrumenten fysieke leefomgeving
Hoe werken deze instrumenten nu ten opzichte van elkaar in de meest voorkomende gevallen?
↓
4. Rijksregels of provinciale regels: basisregels waar iedereen zich aan moet houden.
1. Omgevingsvisie (beleid van rijk, provincie en gemeente): aanvullend op basisregels en geldt enkel
voor overheidsorgaan die het beleid opstelt.
3. Decentrale regels – omgevingsplan: maakt een functie of activiteit mogelijk.
5. Omgevingsvergunning: kan nodig zijn om een functie of activiteit die op grond van het
omgevingsplan kan worden gerealiseerd, concreet toe te staan.
Bestaande instrumenten in 2019:
• Bestemmingsplannen
• Beheersverordening
• Structuurvisies
• Verordeningen
• Omgevingsvergunning
• Meldingen
• Algemene regels
• Beleid
, Fysieke leefomgeving en omgevingsplan
Decentrale regels:
• Gemeentelijke omgevingsplan 2021 (2020: is nog het bestemmingsplan)
• Provinciale omgevingsverordening
• Waterschap verordening
We concentreren ons op het omgevingsplan, dat een centrale rol inneemt in de organisatie van de
fysieke leefomgeving.
Je hebt internationale en nationale regels die vertaald worden naar omgevingsplannen en naar een
omgevingsvergunning. Als je bij de gemeente werkt moet je een omgevingsplan maken waarbij je
toetst aan de regels van het rijk en provinciale regels en er je eigen regels op gaat schrijven als
gemeente, bijvoorbeeld een industrieterrein verruimen in de gemeente.
Het kan ook zijn dat je bij een bedrijf werkt dat veranderingen moet doorvoeren, die hebben een
vergunning nodig en die moet je aanvragen bij de gemeente. De omgevingsvergunning wordt weer
getoetst aan het omgevingsplan en daaruit blijkt of het wel of niet afgegeven wordt.
Nu in een bestemmingsplan (2019)
Woongebied, bijvoorbeeld:
• Appartementen / hoogbouw
• Grondgebonden woningen
Maatschappelijke doeleinden, bijvoorbeeld:
• Zorgvoorzieningen, ziekenhuizen
• Scholen
• Kinderopvang
• Sociaal-culturele voorzieningen
• Levensbeschouwelijke voorzieningen
