Aansprakelijkheidsverzekeringen
Inhoudsopgave
1 SOORTEN AANSPRAKELIJKHEID......................................................................................................4
1.1 AANSPRAKELIJKHEDEN GEBASEERD OP HET FOUTBEGRIP..........................................................................4
1.1.1 DE STRAFRECHTELIJKE AANSPRAKELIJKHEID..............................................................................................4
1.1.2 DE BURGERRECHTELIJKE AANSPRAKELIJKHEID............................................................................................4
1.1.3 SAMENLOOP......................................................................................................................................5
1.2 RISICO AANSPRAKELIJKHEID..............................................................................................................5
1.2.1 BURENHINDER...................................................................................................................................5
1.2.2 ARBEIDSONGEVALLEN..........................................................................................................................6
1.2.3 OBJECTIEVE AANSPRAKELIJKHEID VAN BESTUURDERS VAN MOTORVOERTUIGEN...............................................6
1.2.4 VARIA..............................................................................................................................................6
2 AANSPRAKELIJKHEID VOOR EIGEN DAAD.......................................................................................6
2.1 FOUT...........................................................................................................................................6
2.1.1 OBJECTIEF SCHULDELEMENT.................................................................................................................6
2.1.2 SUBJECTIEF SCHULDELEMENT................................................................................................................7
2.1.3 SCHULDBEVRIJDENDE EN SCHULDVERMINDERENDE FACTOREN.....................................................................8
2.2 SCHADE.....................................................................................................................................11
2.2.1 BEGRIP...........................................................................................................................................11
2.2.2 KENMERKEN....................................................................................................................................11
2.2.3 SOORTEN SCHADE.............................................................................................................................12
2.3 CAUSAAL VERBAND TUSSEN FOUT EN SCHADE (= OORZAKELIJK VERBAND)..................................................12
2.3.1 OORZAKELIJKHEID NAAR DE FOUT TOE (= MEERVOUDIGE OORZAKELIJKHEID)................................................13
2.3.2 OORZAKELIJKHEID NAAR SCHADE TOE...................................................................................................13
3 AANSPRAKELIJKHEID VOOR ANDERMANS DAAD..........................................................................14
3.1 GEMEENSCHAPPELIJKE REGELS.........................................................................................................14
3.2 AANSPRAKELIJKHEID VAN DE OUDERS................................................................................................14
3.2.1 GRONDSLAG....................................................................................................................................14
3.2.2 PERSONEN DIE AANSPRAKELIJK ZIJN......................................................................................................14
3.2.3 VOORWAARDEN...............................................................................................................................14
3.2.4 TEGENBEWIJS EN VERHAAL.................................................................................................................14
3.2.5 SAMENLOOP MET AANSPRAKELIJKHEID VAN LERAARS, AMBACHTSLIEDEN EN AANSTELLERS..............................15
3.3 AANSPRAKELIJKHEID VAN LERAARS EN AMBACHTSLIEDEN.......................................................................15
3.3.1 GRONDSLAG....................................................................................................................................15
3.3.2 PERSONEN DIE AANSPRAKELIJK ZIJN......................................................................................................15
3.3.3 VOORWAARDEN...............................................................................................................................15
3.3.4 TEGENBEWIJS EN VERHAAL.................................................................................................................15
3.4 AANSPRAKELIJKHEID VAN MEESTERS EN AANSTELLERS...........................................................................15
3.4.1 GRONDSLAG....................................................................................................................................15
2
,3.4.2 PERSONEN DIE AANSPRAKELIJK ZIJN......................................................................................................16
3.4.3 VOORWAARDEN...............................................................................................................................16
3.4.4 TEGENBEWIJS EN VERHAAL.................................................................................................................16
4 AANSPRAKELIJKHEID VOOR DIEREN.............................................................................................16
4.1 GRONDSLAG................................................................................................................................17
4.2 OP WELKE DIEREN IS ART. 1385 VAN TOEPASSING?.............................................................................17
4.3 PERSONEN DIE AANSPRAKELIJK ZIJN..................................................................................................17
4.4 VOORWAARDEN...........................................................................................................................17
4.5 TEGENBEWIJS..............................................................................................................................17
5 AANSPRAKELIJKHEID VOOR ZAKEN...............................................................................................17
5.1 AANSPRAKELIJKHEID VAN EIGENAAR VAN EEN GEBOUW.........................................................................17
5.1.1 GRONDSLAG....................................................................................................................................17
5.1.2 PERSONEN DIE AANSPRAKELIJK ZIJN......................................................................................................17
5.1.3 VOORWAARDEN...............................................................................................................................18
5.1.4 TEGENBEWIJS EN VERHAAL.................................................................................................................18
5.2 AANSPRAKELIJKHEID VOOR ANDERE ZAKEN DAN GEBOUWEN...................................................................18
5.2.1 GRONDSLAG....................................................................................................................................18
5.2.2 OP WELKE ZAKEN IS ART. 1384 AL VAN TOEPASSING...............................................................................18
5.2.3 PERSONEN DIE AANSPRAKELIJK ZIJN......................................................................................................18
5.2.4 VOORWAARDEN...............................................................................................................................18
5.2.5 TEGENBEWIJS EN VERHAAL.................................................................................................................19
1 INLEIDING.....................................................................................................................................20
1.1 HET BEGRIP “VERZEKERING”...........................................................................................................20
1.2 ALGEMENE INDELING VAN DE VERZEKERINGEN.....................................................................................21
2 ALGEMEEN....................................................................................................................................21
2.1 DEFINITIE...................................................................................................................................21
2.2 OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE POLISSEN......................................................................................22
2.2.1 PRIVÉLEVEN.....................................................................................................................................22
2.2.2 BEROEPS- EN BEDRIJFSLEVEN..............................................................................................................22
2.2.3 OPMERKING....................................................................................................................................23
2.3 BASISPRINCIPES INZAKE DE AANSPRAKELIJKHEIDSVERZEKERINGEN.............................................................23
2.3.1 OMVANG VAN DE DEKKING................................................................................................................23
2.3.2 RECHTEN VAN DE SCHADELIJDER TEGENOVER DE VERZEKERAAR..................................................................23
2.3.3 BIJZONDERE OMSTANDIGHEDEN BIJ HET SCHADEGEVAL............................................................................23
2.3.4 TEGENSTELBAARHEID VAN DE EXCEPTIES, NIETIGHEDEN EN VERVAL VAN RECHT.............................................24
2.3.5 VERHAALSRECHT..............................................................................................................................24
3 VERZEKERING VAN DE BA PRIVÉLEVEN.........................................................................................24
2
,3.1.1 BESPREKING VAN DE WETTELIJKE REGELING...........................................................................................24
3.1.2 BESPREKING VAN EEN POLIS BA PRIVÉLEVEN..........................................................................................26
4 VERPLICHTE VERZEKERING VAN DE BA INZAKE MOTORRIJTUIGEN...............................................28
4.1 JURIDISCHE GRONDSLAGEN.............................................................................................................28
4.2 BASISBEGINSELEN DIE DE MOTORRIJTUIGENVERZEKERING BEHEERSEN........................................................28
4.2.1 RECHTSTREEKSE VORDERING VAN DE BENADEELDE TEGENOVER DE VERZEKERAAR..........................................28
4.2.2 NIET-TEGENSTELBAARHEID VAN DE EXCEPTIES........................................................................................28
4.2.3 HET FONDS.....................................................................................................................................28
4.2.4 HET BELGISCH BUREAU VAN DE AUTOVERZEKERAARS...............................................................................30
4.2.5 HET TARIFERINGSBUREAU...................................................................................................................30
4.2.6 WELKE VOERTUIGEN MOETEN VERZEKERD ZIJN.......................................................................................30
4.2.7 WIE MOET DE VERZEKERING AFSLUITEN................................................................................................31
4.2.8 BEWIJS VAN HET VERZEKERINGSCONTRACT............................................................................................31
4.2.9 HET SCHADEATTEST...........................................................................................................................32
4.3 BESPREKING VAN DE MINIMUMVOORWAARDEN..................................................................................32
4.3.1 TITEL I: BEPALINGEN VAN TOEPASSING OP DE VOLLEDIGE OVEREENKOMST...................................................32
4.3.2 TITEL II: BEPALINGEN VAN TOEPASSING OP DE WAARBORG WETTELIJK BURGERRECHTELIJKE AANSPRAKELIJKHEID..35
4.3.3 TITEL III: BEPALINGEN VAN TOEPASSING OP DE VERGOEDING VAN BEPAALDE SLACHTOFFERS VAN
VERKEERSONGEVALLEN...............................................................................................................................37
4.3.4 TITEL IV: BEPALINGEN VAN TOEPASSING OP DE BIJKOMENDE WAARBORGEN.................................................38
Data wetten niet te kennen
2
, Basisbeginselen van de burgerlijke aansprakelijkheid
1 Soorten aansprakelijkheid
1.1 Aansprakelijkheden gebaseerd op het foutbegrip
1.1.1 De strafrechtelijke aansprakelijkheid
= bij inbreuk op een bepaling van het strafrecht (diefstal, moord, stelen, verkeersovertredingen)
= schept juridische relatie tussen dader van misdrijf en staat
Strafrecht = geheel van regels uitgevaardigd door de georganiseerde gemeenschap met as doel de
samenleving te beschermen.
Niet naleving = voorziene straffen opgelegd door strafrechtbanken
Misdrijven in 3 categorieën (minst erg erg):
Overtredingen: verkeersovertredingen (te snel rijden, verkeerd parkeren)
Wanbedrijven: diefstal, oplichting
Misdaden: moord, gijzeling
Mogelijke straffen: straffen, boetes, gevangenis, taakstraf, enkelband, intrekken enkelband
Verzekering rechtsbijstand: verzekeraar organiseert en behartigt dan de belangen van de verzekerde
voor de rechtbank
Sommige gevallen kan de strafrechtelijke fout ook leiden tot burgerrechtelijke aansprakelijkheid
bij overtreding van strafregels tevens schade berokkend wordt aan een derde
1.1.2 De burgerrechtelijke aansprakelijkheid
1.1.2.1 De contractuele aansprakelijkheid
= via een contract ben je contractueel aansprakelijk
= aansprakelijk wanneer de afspraken in het contract niet nageleefd worden
Niet nageleefd kan van alles zijn:
Verplichtingen worden niet uitgevoerd, laattijdig of slecht
Contractuele verplichtingen worden bepaald in een verzameling van specifieke rechtsregels
Overeenkomsten tussen partijen kracht en wet (art 1134 BW) kunnen verplichtingen uit voort
vloeien
Kan enkel bestaan tussen contractanten en in verband met hun contract
Ontsnappen aan de contractuele aansprakelijkheid wanneer er een slechte uitvoering van het
contract te wijten is aan een vreemde oorzaak (overmacht, tussenkomst van derde of eigen schuld)
Verzekeringen van deze aansprakelijkheid is niet verboden door de wet. Beperkt aantal gevallen
kunnen gedekt worden door een specifieke verzekeringswaarborg.
1.1.2.2 De buitencontractuele aansprakelijkheid
= extra-contractuele AS, burgerlijke AS buiten overeenkomst
2
Inhoudsopgave
1 SOORTEN AANSPRAKELIJKHEID......................................................................................................4
1.1 AANSPRAKELIJKHEDEN GEBASEERD OP HET FOUTBEGRIP..........................................................................4
1.1.1 DE STRAFRECHTELIJKE AANSPRAKELIJKHEID..............................................................................................4
1.1.2 DE BURGERRECHTELIJKE AANSPRAKELIJKHEID............................................................................................4
1.1.3 SAMENLOOP......................................................................................................................................5
1.2 RISICO AANSPRAKELIJKHEID..............................................................................................................5
1.2.1 BURENHINDER...................................................................................................................................5
1.2.2 ARBEIDSONGEVALLEN..........................................................................................................................6
1.2.3 OBJECTIEVE AANSPRAKELIJKHEID VAN BESTUURDERS VAN MOTORVOERTUIGEN...............................................6
1.2.4 VARIA..............................................................................................................................................6
2 AANSPRAKELIJKHEID VOOR EIGEN DAAD.......................................................................................6
2.1 FOUT...........................................................................................................................................6
2.1.1 OBJECTIEF SCHULDELEMENT.................................................................................................................6
2.1.2 SUBJECTIEF SCHULDELEMENT................................................................................................................7
2.1.3 SCHULDBEVRIJDENDE EN SCHULDVERMINDERENDE FACTOREN.....................................................................8
2.2 SCHADE.....................................................................................................................................11
2.2.1 BEGRIP...........................................................................................................................................11
2.2.2 KENMERKEN....................................................................................................................................11
2.2.3 SOORTEN SCHADE.............................................................................................................................12
2.3 CAUSAAL VERBAND TUSSEN FOUT EN SCHADE (= OORZAKELIJK VERBAND)..................................................12
2.3.1 OORZAKELIJKHEID NAAR DE FOUT TOE (= MEERVOUDIGE OORZAKELIJKHEID)................................................13
2.3.2 OORZAKELIJKHEID NAAR SCHADE TOE...................................................................................................13
3 AANSPRAKELIJKHEID VOOR ANDERMANS DAAD..........................................................................14
3.1 GEMEENSCHAPPELIJKE REGELS.........................................................................................................14
3.2 AANSPRAKELIJKHEID VAN DE OUDERS................................................................................................14
3.2.1 GRONDSLAG....................................................................................................................................14
3.2.2 PERSONEN DIE AANSPRAKELIJK ZIJN......................................................................................................14
3.2.3 VOORWAARDEN...............................................................................................................................14
3.2.4 TEGENBEWIJS EN VERHAAL.................................................................................................................14
3.2.5 SAMENLOOP MET AANSPRAKELIJKHEID VAN LERAARS, AMBACHTSLIEDEN EN AANSTELLERS..............................15
3.3 AANSPRAKELIJKHEID VAN LERAARS EN AMBACHTSLIEDEN.......................................................................15
3.3.1 GRONDSLAG....................................................................................................................................15
3.3.2 PERSONEN DIE AANSPRAKELIJK ZIJN......................................................................................................15
3.3.3 VOORWAARDEN...............................................................................................................................15
3.3.4 TEGENBEWIJS EN VERHAAL.................................................................................................................15
3.4 AANSPRAKELIJKHEID VAN MEESTERS EN AANSTELLERS...........................................................................15
3.4.1 GRONDSLAG....................................................................................................................................15
2
,3.4.2 PERSONEN DIE AANSPRAKELIJK ZIJN......................................................................................................16
3.4.3 VOORWAARDEN...............................................................................................................................16
3.4.4 TEGENBEWIJS EN VERHAAL.................................................................................................................16
4 AANSPRAKELIJKHEID VOOR DIEREN.............................................................................................16
4.1 GRONDSLAG................................................................................................................................17
4.2 OP WELKE DIEREN IS ART. 1385 VAN TOEPASSING?.............................................................................17
4.3 PERSONEN DIE AANSPRAKELIJK ZIJN..................................................................................................17
4.4 VOORWAARDEN...........................................................................................................................17
4.5 TEGENBEWIJS..............................................................................................................................17
5 AANSPRAKELIJKHEID VOOR ZAKEN...............................................................................................17
5.1 AANSPRAKELIJKHEID VAN EIGENAAR VAN EEN GEBOUW.........................................................................17
5.1.1 GRONDSLAG....................................................................................................................................17
5.1.2 PERSONEN DIE AANSPRAKELIJK ZIJN......................................................................................................17
5.1.3 VOORWAARDEN...............................................................................................................................18
5.1.4 TEGENBEWIJS EN VERHAAL.................................................................................................................18
5.2 AANSPRAKELIJKHEID VOOR ANDERE ZAKEN DAN GEBOUWEN...................................................................18
5.2.1 GRONDSLAG....................................................................................................................................18
5.2.2 OP WELKE ZAKEN IS ART. 1384 AL VAN TOEPASSING...............................................................................18
5.2.3 PERSONEN DIE AANSPRAKELIJK ZIJN......................................................................................................18
5.2.4 VOORWAARDEN...............................................................................................................................18
5.2.5 TEGENBEWIJS EN VERHAAL.................................................................................................................19
1 INLEIDING.....................................................................................................................................20
1.1 HET BEGRIP “VERZEKERING”...........................................................................................................20
1.2 ALGEMENE INDELING VAN DE VERZEKERINGEN.....................................................................................21
2 ALGEMEEN....................................................................................................................................21
2.1 DEFINITIE...................................................................................................................................21
2.2 OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE POLISSEN......................................................................................22
2.2.1 PRIVÉLEVEN.....................................................................................................................................22
2.2.2 BEROEPS- EN BEDRIJFSLEVEN..............................................................................................................22
2.2.3 OPMERKING....................................................................................................................................23
2.3 BASISPRINCIPES INZAKE DE AANSPRAKELIJKHEIDSVERZEKERINGEN.............................................................23
2.3.1 OMVANG VAN DE DEKKING................................................................................................................23
2.3.2 RECHTEN VAN DE SCHADELIJDER TEGENOVER DE VERZEKERAAR..................................................................23
2.3.3 BIJZONDERE OMSTANDIGHEDEN BIJ HET SCHADEGEVAL............................................................................23
2.3.4 TEGENSTELBAARHEID VAN DE EXCEPTIES, NIETIGHEDEN EN VERVAL VAN RECHT.............................................24
2.3.5 VERHAALSRECHT..............................................................................................................................24
3 VERZEKERING VAN DE BA PRIVÉLEVEN.........................................................................................24
2
,3.1.1 BESPREKING VAN DE WETTELIJKE REGELING...........................................................................................24
3.1.2 BESPREKING VAN EEN POLIS BA PRIVÉLEVEN..........................................................................................26
4 VERPLICHTE VERZEKERING VAN DE BA INZAKE MOTORRIJTUIGEN...............................................28
4.1 JURIDISCHE GRONDSLAGEN.............................................................................................................28
4.2 BASISBEGINSELEN DIE DE MOTORRIJTUIGENVERZEKERING BEHEERSEN........................................................28
4.2.1 RECHTSTREEKSE VORDERING VAN DE BENADEELDE TEGENOVER DE VERZEKERAAR..........................................28
4.2.2 NIET-TEGENSTELBAARHEID VAN DE EXCEPTIES........................................................................................28
4.2.3 HET FONDS.....................................................................................................................................28
4.2.4 HET BELGISCH BUREAU VAN DE AUTOVERZEKERAARS...............................................................................30
4.2.5 HET TARIFERINGSBUREAU...................................................................................................................30
4.2.6 WELKE VOERTUIGEN MOETEN VERZEKERD ZIJN.......................................................................................30
4.2.7 WIE MOET DE VERZEKERING AFSLUITEN................................................................................................31
4.2.8 BEWIJS VAN HET VERZEKERINGSCONTRACT............................................................................................31
4.2.9 HET SCHADEATTEST...........................................................................................................................32
4.3 BESPREKING VAN DE MINIMUMVOORWAARDEN..................................................................................32
4.3.1 TITEL I: BEPALINGEN VAN TOEPASSING OP DE VOLLEDIGE OVEREENKOMST...................................................32
4.3.2 TITEL II: BEPALINGEN VAN TOEPASSING OP DE WAARBORG WETTELIJK BURGERRECHTELIJKE AANSPRAKELIJKHEID..35
4.3.3 TITEL III: BEPALINGEN VAN TOEPASSING OP DE VERGOEDING VAN BEPAALDE SLACHTOFFERS VAN
VERKEERSONGEVALLEN...............................................................................................................................37
4.3.4 TITEL IV: BEPALINGEN VAN TOEPASSING OP DE BIJKOMENDE WAARBORGEN.................................................38
Data wetten niet te kennen
2
, Basisbeginselen van de burgerlijke aansprakelijkheid
1 Soorten aansprakelijkheid
1.1 Aansprakelijkheden gebaseerd op het foutbegrip
1.1.1 De strafrechtelijke aansprakelijkheid
= bij inbreuk op een bepaling van het strafrecht (diefstal, moord, stelen, verkeersovertredingen)
= schept juridische relatie tussen dader van misdrijf en staat
Strafrecht = geheel van regels uitgevaardigd door de georganiseerde gemeenschap met as doel de
samenleving te beschermen.
Niet naleving = voorziene straffen opgelegd door strafrechtbanken
Misdrijven in 3 categorieën (minst erg erg):
Overtredingen: verkeersovertredingen (te snel rijden, verkeerd parkeren)
Wanbedrijven: diefstal, oplichting
Misdaden: moord, gijzeling
Mogelijke straffen: straffen, boetes, gevangenis, taakstraf, enkelband, intrekken enkelband
Verzekering rechtsbijstand: verzekeraar organiseert en behartigt dan de belangen van de verzekerde
voor de rechtbank
Sommige gevallen kan de strafrechtelijke fout ook leiden tot burgerrechtelijke aansprakelijkheid
bij overtreding van strafregels tevens schade berokkend wordt aan een derde
1.1.2 De burgerrechtelijke aansprakelijkheid
1.1.2.1 De contractuele aansprakelijkheid
= via een contract ben je contractueel aansprakelijk
= aansprakelijk wanneer de afspraken in het contract niet nageleefd worden
Niet nageleefd kan van alles zijn:
Verplichtingen worden niet uitgevoerd, laattijdig of slecht
Contractuele verplichtingen worden bepaald in een verzameling van specifieke rechtsregels
Overeenkomsten tussen partijen kracht en wet (art 1134 BW) kunnen verplichtingen uit voort
vloeien
Kan enkel bestaan tussen contractanten en in verband met hun contract
Ontsnappen aan de contractuele aansprakelijkheid wanneer er een slechte uitvoering van het
contract te wijten is aan een vreemde oorzaak (overmacht, tussenkomst van derde of eigen schuld)
Verzekeringen van deze aansprakelijkheid is niet verboden door de wet. Beperkt aantal gevallen
kunnen gedekt worden door een specifieke verzekeringswaarborg.
1.1.2.2 De buitencontractuele aansprakelijkheid
= extra-contractuele AS, burgerlijke AS buiten overeenkomst
2
