RR113 INLEIDING STRAFRECHT
PROBLEEM 2:
LEERDOELEN:
1. WAT IS POGING & VOORBEREIDING?
In artikel 45 Sr staat poging opgenomen: ‘poging tot misdrijf is strafbaar, wanneer het voornemen van de dader
zich door een begin van uitvoering heeft geopenbaard.’
Poging tot misdrijf is strafbaar, poging tot overtreding niet. Voor poging is het vereist dat het voornemen van
de dader zich geopenbaard heeft door een begin van uitvoering. De wil van de dader moet blijken uit bepaalde
handelingen, die handelingen moeten gezien kunnen worden als begin van uitvoering. Echter is een dader die
zijn poging vrijwillig opgeeft, niet strafbaar op grond van poging; vrijwillige terugtred.
Ook bestaan er gevallen waarin iemand streeft naar het plegen van een strafbaar feit, maar dat doet op een
zodanige wijze dat nooit een reëel gevaar voor het slagen van dat misdrijf aanwezig is. Als hiervan sprake is
spreken we van een absoluut ondeugdelijke poging. Het gebruikte middel of object kan maakt het slagen van
de poging in alle gevallen onmogelijk. Dit ligt anders bij de relatief ondeugdelijke poging, hierbij is het middel of
het voorwerp onder normale omstandigheden geschikt om te komen tot voltooiing van het misdrijf maar door
toevallige omstandigheden blijft de voltooiing uit. Als we het hebben over relatief ondeugdelijke middelen gaat
het om middelen die gewoonlijk wel het gewenste gevolg hebben, maar door de gegeven omstandigheden kan
de voltooiing van het misdrijf niet plaats vinden. Een absoluut ondeugdelijke poging is niet strafbaar, een
relatief ondeugdelijke poging is wel strafbaar.
In bepaalde gevallen bestaat er ook al strafbaarheid in een fase die nog voorafgaat aan de poging. Volgens
artikel 46 lid 2 Sr is voorbereiding: de dader verwerft voorwerpen bestemd tot het begaan van het misdrijf.
Er is pas sprake van voorbereiding als de middelen ook echt bestemd zijn tot het begaan van het misdrijf.
Hierbij is de opzet van de dader, toereikend voor de strafbaarheid; aan de intentie van de dader wordt een
doorslaggevende betekenis gegeven, ook als het gaat om het bezit van neutrale voorwerpen.
Om een voorbereiding te mogen aannemen, moet de dader niet alleen voorwerpen voorhanden hebben die
bestemd zijn om een misdrijf te begaan met een strafbedreiging van 8 jaar of meer. De dader moet van plan
zijn met die voorwerpen een concreet misdrijf te begaan.
Videodozen arrest; grens voorbereiding en uitvoering:
ESSENTIE:
In dit arrest van de Hoge Raad wordt de grens aangegeven tussen voorbereidingshandelingen en een begin van
uitvoering van een misdrijf.
Twee mannen bieden op straat videorecorders aan, de dozen liggen in hun busje. De dozen zijn echter niet
open, dus je kan iet zien wat erin zit. Achteraf bleek dat de dozen geen videorecorders bevatte, maar zand.
RECHTSREGEL:
Er is sprake van een begin van uitvoering, indien de gedragingen naar haar uiterlijke verschijningsvorm moeten
worden beschouwd als te zijn gericht o de voltooiing van het misdrijf.
De uiterlijke verschijningsvormen van de gedragingen moeten al gaande zijn op moment van uitvoering.
Cito arrest; begin van uitvoering:
ESSENTIE:
In dit arrest heeft de Hoge Raad het criterium geformuleerd om de grens aan te geven tussen een
voorbereidingshandeling en een begin van uitvoering van een misdrijf.
Twee mannen bellen aan bij het uitzendbureau nadat een geldauto een bedrag aan geld heeft afgegeven. De
mannen hadden zich moeilijk herkenbaar gemaakt, en een van de mannen was in het bezit van een schietklaar
, pistool. De andere man had een lege weekendtas bij zich. De overval was echter niet geslaagd, omdat het
personeel de deur niet opendeed.
De vraag in deze zaak was of de handelingen van de verdachte aan te meren waren als
voorbereidingshandelingen of uitvoeringshandelingen.
RECHTSREGEL:
De Hoge Raad vond dat er in dit geval sprake was van begin van uitvoering. Er werd een nieuw criterium
geformuleerd. Er is sprake van begin van uitvoering ‘indien de gedragingen naar haar uiterlijke
verschijningsvorm moeten worden beschouwd als te zijn gericht op voltooiing van het misdrijf.’
Grenswisselkantoor arrest: aanvulling op Cito
ESSENTIE:
Door het Cito-criterium toe te passen in dit arrest, kwam de Hoge Raad tot de conclusie dat de handelingen van
de verdachte juist geen begin van uitvoering op leverden. Het Cito-arrest en het Grenswisselkantoor- arrest
vormen samen de standaard arresten die de grens aangeven tussen een voorbereidingshandeling en begin van
uitvoering bij het plegen van een misdrijf.
Deze uitspraak leidde tot de totstandkoming van artikel 46 Sr, waarin de voorbereiding van een misdrijf
strafbaar werd gesteld.
RECHTSREGEL:
De vraag in dit arrest was of het voornemen van de daders om een misdrijf te plegen, door begin van uitvoering
had geopenbaard?
De Hoge Raad vond dat er in dit geval niet gesproken kon worden van een begin van uitvoering.
Er is volgens de Hoge Raad sprake van een begin van uitvoering, indien de gedragingen naar haar uiterlijke
verschijningsvorm moeten worden beschouwd als te zijn gericht op de voltooiing van het misdrijf.
2. WAT IS MEDEPLICHTIG, WANNEER BEN JE MEDEPLICHTIG?
Volgens artikel 48 Sr worden als medeplichtige gestraft degene die;
- Opzettelijk behulpzaam zijn bij het plegen van een misdrijf
- Opzettelijk gelegenheid bieden tot het plegen van een misdrijf
Voor medeplichtigheid is een lagere strafbedreiging. De strafbedreiging bedraagt een derde van het maximum
van de hoofdstraffen (artikel 49 Sr).
Er bestaan twee soorten medeplichtigheid:
- Medeplichtigheid bij
o Gelijktijdige medeplichtigheid
- Medeplichtigheid tot
o Voorafgaande behulpzaamheid
Medeplichtigheid tot overtreding is echter niet strafbaar artikel 52 Sr.
Ook bij medeplichtigheid is er een dubbele opzet vereist. Er moet in eerste plaats opzet bestaan op de
medeplichtigheid, men moet behulpzaam willen zijn in een misdrijf. Daarnaast moet de behulpzaamheid
gericht zijn op een bepaald strafbaar feit.
Danszaal Suranus; voorwaardelijke opzet:
ESSENTIE:
Voor de ingang van Danszaal Suranus ontstond onenigheid tussen M en B. Op een gegeven moment zegt M
tegen zijn vriend H die naast hem staat: ‘Geef mij het mes’. H geeft het mes aan M, wie B steekt. Aan die
gevolgen komt B te overlijden. H wordt hierdoor vervolgd voor medeplichtigheid aan moord.
RECHTSREGEL:
PROBLEEM 2:
LEERDOELEN:
1. WAT IS POGING & VOORBEREIDING?
In artikel 45 Sr staat poging opgenomen: ‘poging tot misdrijf is strafbaar, wanneer het voornemen van de dader
zich door een begin van uitvoering heeft geopenbaard.’
Poging tot misdrijf is strafbaar, poging tot overtreding niet. Voor poging is het vereist dat het voornemen van
de dader zich geopenbaard heeft door een begin van uitvoering. De wil van de dader moet blijken uit bepaalde
handelingen, die handelingen moeten gezien kunnen worden als begin van uitvoering. Echter is een dader die
zijn poging vrijwillig opgeeft, niet strafbaar op grond van poging; vrijwillige terugtred.
Ook bestaan er gevallen waarin iemand streeft naar het plegen van een strafbaar feit, maar dat doet op een
zodanige wijze dat nooit een reëel gevaar voor het slagen van dat misdrijf aanwezig is. Als hiervan sprake is
spreken we van een absoluut ondeugdelijke poging. Het gebruikte middel of object kan maakt het slagen van
de poging in alle gevallen onmogelijk. Dit ligt anders bij de relatief ondeugdelijke poging, hierbij is het middel of
het voorwerp onder normale omstandigheden geschikt om te komen tot voltooiing van het misdrijf maar door
toevallige omstandigheden blijft de voltooiing uit. Als we het hebben over relatief ondeugdelijke middelen gaat
het om middelen die gewoonlijk wel het gewenste gevolg hebben, maar door de gegeven omstandigheden kan
de voltooiing van het misdrijf niet plaats vinden. Een absoluut ondeugdelijke poging is niet strafbaar, een
relatief ondeugdelijke poging is wel strafbaar.
In bepaalde gevallen bestaat er ook al strafbaarheid in een fase die nog voorafgaat aan de poging. Volgens
artikel 46 lid 2 Sr is voorbereiding: de dader verwerft voorwerpen bestemd tot het begaan van het misdrijf.
Er is pas sprake van voorbereiding als de middelen ook echt bestemd zijn tot het begaan van het misdrijf.
Hierbij is de opzet van de dader, toereikend voor de strafbaarheid; aan de intentie van de dader wordt een
doorslaggevende betekenis gegeven, ook als het gaat om het bezit van neutrale voorwerpen.
Om een voorbereiding te mogen aannemen, moet de dader niet alleen voorwerpen voorhanden hebben die
bestemd zijn om een misdrijf te begaan met een strafbedreiging van 8 jaar of meer. De dader moet van plan
zijn met die voorwerpen een concreet misdrijf te begaan.
Videodozen arrest; grens voorbereiding en uitvoering:
ESSENTIE:
In dit arrest van de Hoge Raad wordt de grens aangegeven tussen voorbereidingshandelingen en een begin van
uitvoering van een misdrijf.
Twee mannen bieden op straat videorecorders aan, de dozen liggen in hun busje. De dozen zijn echter niet
open, dus je kan iet zien wat erin zit. Achteraf bleek dat de dozen geen videorecorders bevatte, maar zand.
RECHTSREGEL:
Er is sprake van een begin van uitvoering, indien de gedragingen naar haar uiterlijke verschijningsvorm moeten
worden beschouwd als te zijn gericht o de voltooiing van het misdrijf.
De uiterlijke verschijningsvormen van de gedragingen moeten al gaande zijn op moment van uitvoering.
Cito arrest; begin van uitvoering:
ESSENTIE:
In dit arrest heeft de Hoge Raad het criterium geformuleerd om de grens aan te geven tussen een
voorbereidingshandeling en een begin van uitvoering van een misdrijf.
Twee mannen bellen aan bij het uitzendbureau nadat een geldauto een bedrag aan geld heeft afgegeven. De
mannen hadden zich moeilijk herkenbaar gemaakt, en een van de mannen was in het bezit van een schietklaar
, pistool. De andere man had een lege weekendtas bij zich. De overval was echter niet geslaagd, omdat het
personeel de deur niet opendeed.
De vraag in deze zaak was of de handelingen van de verdachte aan te meren waren als
voorbereidingshandelingen of uitvoeringshandelingen.
RECHTSREGEL:
De Hoge Raad vond dat er in dit geval sprake was van begin van uitvoering. Er werd een nieuw criterium
geformuleerd. Er is sprake van begin van uitvoering ‘indien de gedragingen naar haar uiterlijke
verschijningsvorm moeten worden beschouwd als te zijn gericht op voltooiing van het misdrijf.’
Grenswisselkantoor arrest: aanvulling op Cito
ESSENTIE:
Door het Cito-criterium toe te passen in dit arrest, kwam de Hoge Raad tot de conclusie dat de handelingen van
de verdachte juist geen begin van uitvoering op leverden. Het Cito-arrest en het Grenswisselkantoor- arrest
vormen samen de standaard arresten die de grens aangeven tussen een voorbereidingshandeling en begin van
uitvoering bij het plegen van een misdrijf.
Deze uitspraak leidde tot de totstandkoming van artikel 46 Sr, waarin de voorbereiding van een misdrijf
strafbaar werd gesteld.
RECHTSREGEL:
De vraag in dit arrest was of het voornemen van de daders om een misdrijf te plegen, door begin van uitvoering
had geopenbaard?
De Hoge Raad vond dat er in dit geval niet gesproken kon worden van een begin van uitvoering.
Er is volgens de Hoge Raad sprake van een begin van uitvoering, indien de gedragingen naar haar uiterlijke
verschijningsvorm moeten worden beschouwd als te zijn gericht op de voltooiing van het misdrijf.
2. WAT IS MEDEPLICHTIG, WANNEER BEN JE MEDEPLICHTIG?
Volgens artikel 48 Sr worden als medeplichtige gestraft degene die;
- Opzettelijk behulpzaam zijn bij het plegen van een misdrijf
- Opzettelijk gelegenheid bieden tot het plegen van een misdrijf
Voor medeplichtigheid is een lagere strafbedreiging. De strafbedreiging bedraagt een derde van het maximum
van de hoofdstraffen (artikel 49 Sr).
Er bestaan twee soorten medeplichtigheid:
- Medeplichtigheid bij
o Gelijktijdige medeplichtigheid
- Medeplichtigheid tot
o Voorafgaande behulpzaamheid
Medeplichtigheid tot overtreding is echter niet strafbaar artikel 52 Sr.
Ook bij medeplichtigheid is er een dubbele opzet vereist. Er moet in eerste plaats opzet bestaan op de
medeplichtigheid, men moet behulpzaam willen zijn in een misdrijf. Daarnaast moet de behulpzaamheid
gericht zijn op een bepaald strafbaar feit.
Danszaal Suranus; voorwaardelijke opzet:
ESSENTIE:
Voor de ingang van Danszaal Suranus ontstond onenigheid tussen M en B. Op een gegeven moment zegt M
tegen zijn vriend H die naast hem staat: ‘Geef mij het mes’. H geeft het mes aan M, wie B steekt. Aan die
gevolgen komt B te overlijden. H wordt hierdoor vervolgd voor medeplichtigheid aan moord.
RECHTSREGEL:
