Samenvatting boek: ‘Leren rekenen’
Hoofdstuk 1
1.1 Visie op reken-wiskundeonderwijs
Het protocol Ernstige RekenWiskunde-problemen en Dyscalculie (ERWD) = Hierin wordt een
duidelijke visie op het reken-wiskundeonderwijs gegeven.
Is bedoeld voor leerlingen in het basisonderwijs, speciaal basisonderwijs en speciaal
onderwijs
Visie goed reken-wiskundeonderwijs: Goed reken-wiskundeonderwijs is onderwijs dat leerlingen
opleidt tot zelfstandig denkende mensen die weten hoe ze een rekenprobleem kunnen aanpakken.
Functioneel leren rekenen = Het doel is zelfstandig kunnen toepassen van de rekenkennis, ook in
situaties die niet standaard zijn.
Kerndoelen = hierin is vastgesteld wat kinderen moeten leren in Nederland.
11 kerndoelen beschreven voor reken-wiskunde
Leerlijnen = voor elk kerndoel zijn leerlijnen beschreven.
Basisvaardigheden: basis voor het rekenen wordt van kleuterjaren t/m groep 5 gedaan.
Afstemmingsproblemen = Het onderwijs sluit niet meer aan bij de onderwijsbehoeften en
leermogelijkheden van leerlingen.
Welbevinden = cruciale factor bij het proces van leren rekenen
,1.2 Functionele gecijferdheid
‘Goed leren rekenen is op school een doel op zichzelf, daarbuiten is het een middel’
Functionele gecijferdheid = Het adequaat kunnen handelen met getallen, maten en hoeveelheden in
functionele, dagelijkse situaties.
Hierbij gaat het om het effectief aanpakken van rekensituaties.
Hierbij zet je kennis en vaardigheden in om antwoord te krijgen op vragen.
Het wil zeggen dat je je rekenkennis en rekenvaardigheden durft te gebruiken, dat je erop
kunt vertrouwen.
Er moet op school verbinding gelegd worden tussen het schoolse rekenen en het functionele
rekenen uit het dagelijks leven.
Minimumdoel voor het onderwijs (in Nederland is dat minimumniveau 2F)
Er zal steeds meer aandacht moeten gaan naar:
- De inzicht in deze bewerkingen
- Meer conceptueel begrip van de onderliggende wiskunde om adequaat met digitale
hulpmiddelen om te kunnen gaan en daarmee uitkomsten te interpreteren
- Het flexibel kunnen toepassen van reken-wiskundige kennis in nieuwe situaties
- Een kritisch wiskunde houding
- Inzicht in de kracht van bepaalde technieken
- Positief kritische houding ten opzichte van data
De basis die hiervoor in het basisonderwijs wordt gelegd, is heel belangrijk.
Doel protocol ERWD: Het reken-wiskundeonderwijs zo afstemmen dat het leidt tot het ontwikkelen
van functionele gecijferdheid voor alle kinderen.
Didactische modellen uit het protocol ERWD om het onderwijs goed te kunnen afstemmen:
1. Hoofdfasen in de leerlijn
2. Het drieslagmodel
3. handelingsmodel
, 1.3 Professionele gecijferdheid: de eigen vaardigheid van de
leerkracht
Professionele gecijferdheid = Het geheel aan inhoudelijke en didactische reken-wiskundige kennis,
vaardigheden en inzichten van een leerkracht.
Binnen de professionele gecijferdheid van leerkrachten is er onderscheid tussen:
1. Eigen vaardigheid
o Beschikt over voldoende rekenvaardigheid
o Je bent zelf voldoende gecijferd
2. Vakdidactische vaardigheid
Referentieniveau 2F = Minimumniveau vastgesteld in Nederland, in aansluiting op Europese
afspraken.
Functionele gecijferdheid is een minimumdoel voor het onderwijs (vastgesteld in 2F)
Dit referentieniveau is de basis om verder te kunnen leren voor een beroep.
“De inhoudelijke reken-wiskundige kennis van een leerkracht moet op een dusdanig niveau zijn dat hij
of zij zelf reken-wiskundige opgaven met inzicht kan oplossen, zonder gebruik te maken van trucs of
onbegrepen regels”
1.4 Professionele gecijferdheid: de vakdidactische kennis van de
leerkracht
Start bekwame leerkracht moet dit kunnen:
- Je kunt het vak rekenen-wiskunde betekenis geven voor leerlingen
- Je leert de leerlingen verschillende oplossingsprocedures en realiseert niveauverhoging bij
leerlingen
- Je bevordert het wiskundige denken van leerlingen
Rekenmethode = belangrijk hulpmiddel voor de leerkracht. Het is een hulpmiddel, niet leidend.
Opgebouwd uit leerlijnen die bestaan uit hoofdfasen: (zie H4)
1. Begripsvorming
2. Procedureontwikkeling
3. Vlot leren rekenen
4. Flexibel toepassen
Leerlijnen = leerlijnen bieden structuur bij het kiezen van leerstof en leermiddelen en bij het
vaststellen van de volgorde waarin de leerlingen werken aan leerdoelen.
Tussendoelen = zijn richtlijnen die gevolgd kunnen worden.
Hoofdstuk 1
1.1 Visie op reken-wiskundeonderwijs
Het protocol Ernstige RekenWiskunde-problemen en Dyscalculie (ERWD) = Hierin wordt een
duidelijke visie op het reken-wiskundeonderwijs gegeven.
Is bedoeld voor leerlingen in het basisonderwijs, speciaal basisonderwijs en speciaal
onderwijs
Visie goed reken-wiskundeonderwijs: Goed reken-wiskundeonderwijs is onderwijs dat leerlingen
opleidt tot zelfstandig denkende mensen die weten hoe ze een rekenprobleem kunnen aanpakken.
Functioneel leren rekenen = Het doel is zelfstandig kunnen toepassen van de rekenkennis, ook in
situaties die niet standaard zijn.
Kerndoelen = hierin is vastgesteld wat kinderen moeten leren in Nederland.
11 kerndoelen beschreven voor reken-wiskunde
Leerlijnen = voor elk kerndoel zijn leerlijnen beschreven.
Basisvaardigheden: basis voor het rekenen wordt van kleuterjaren t/m groep 5 gedaan.
Afstemmingsproblemen = Het onderwijs sluit niet meer aan bij de onderwijsbehoeften en
leermogelijkheden van leerlingen.
Welbevinden = cruciale factor bij het proces van leren rekenen
,1.2 Functionele gecijferdheid
‘Goed leren rekenen is op school een doel op zichzelf, daarbuiten is het een middel’
Functionele gecijferdheid = Het adequaat kunnen handelen met getallen, maten en hoeveelheden in
functionele, dagelijkse situaties.
Hierbij gaat het om het effectief aanpakken van rekensituaties.
Hierbij zet je kennis en vaardigheden in om antwoord te krijgen op vragen.
Het wil zeggen dat je je rekenkennis en rekenvaardigheden durft te gebruiken, dat je erop
kunt vertrouwen.
Er moet op school verbinding gelegd worden tussen het schoolse rekenen en het functionele
rekenen uit het dagelijks leven.
Minimumdoel voor het onderwijs (in Nederland is dat minimumniveau 2F)
Er zal steeds meer aandacht moeten gaan naar:
- De inzicht in deze bewerkingen
- Meer conceptueel begrip van de onderliggende wiskunde om adequaat met digitale
hulpmiddelen om te kunnen gaan en daarmee uitkomsten te interpreteren
- Het flexibel kunnen toepassen van reken-wiskundige kennis in nieuwe situaties
- Een kritisch wiskunde houding
- Inzicht in de kracht van bepaalde technieken
- Positief kritische houding ten opzichte van data
De basis die hiervoor in het basisonderwijs wordt gelegd, is heel belangrijk.
Doel protocol ERWD: Het reken-wiskundeonderwijs zo afstemmen dat het leidt tot het ontwikkelen
van functionele gecijferdheid voor alle kinderen.
Didactische modellen uit het protocol ERWD om het onderwijs goed te kunnen afstemmen:
1. Hoofdfasen in de leerlijn
2. Het drieslagmodel
3. handelingsmodel
, 1.3 Professionele gecijferdheid: de eigen vaardigheid van de
leerkracht
Professionele gecijferdheid = Het geheel aan inhoudelijke en didactische reken-wiskundige kennis,
vaardigheden en inzichten van een leerkracht.
Binnen de professionele gecijferdheid van leerkrachten is er onderscheid tussen:
1. Eigen vaardigheid
o Beschikt over voldoende rekenvaardigheid
o Je bent zelf voldoende gecijferd
2. Vakdidactische vaardigheid
Referentieniveau 2F = Minimumniveau vastgesteld in Nederland, in aansluiting op Europese
afspraken.
Functionele gecijferdheid is een minimumdoel voor het onderwijs (vastgesteld in 2F)
Dit referentieniveau is de basis om verder te kunnen leren voor een beroep.
“De inhoudelijke reken-wiskundige kennis van een leerkracht moet op een dusdanig niveau zijn dat hij
of zij zelf reken-wiskundige opgaven met inzicht kan oplossen, zonder gebruik te maken van trucs of
onbegrepen regels”
1.4 Professionele gecijferdheid: de vakdidactische kennis van de
leerkracht
Start bekwame leerkracht moet dit kunnen:
- Je kunt het vak rekenen-wiskunde betekenis geven voor leerlingen
- Je leert de leerlingen verschillende oplossingsprocedures en realiseert niveauverhoging bij
leerlingen
- Je bevordert het wiskundige denken van leerlingen
Rekenmethode = belangrijk hulpmiddel voor de leerkracht. Het is een hulpmiddel, niet leidend.
Opgebouwd uit leerlijnen die bestaan uit hoofdfasen: (zie H4)
1. Begripsvorming
2. Procedureontwikkeling
3. Vlot leren rekenen
4. Flexibel toepassen
Leerlijnen = leerlijnen bieden structuur bij het kiezen van leerstof en leermiddelen en bij het
vaststellen van de volgorde waarin de leerlingen werken aan leerdoelen.
Tussendoelen = zijn richtlijnen die gevolgd kunnen worden.
