IONR Week 1
- Onderneming → Geen vaste definitie in het BW
➢ Economische begrip met meerdere definities
➢ Artikel 1 Wet op de ondernemingsraden (WOR):
• Zelfstandig optredend organisatorisch verband
• Krachtens arbeidsovereenkomst of publiekrechtelijke aanstelling arbeid
➢ Artikel 2 Handelsregisterbesluit:
• Zelfstandig optredende organisatorische eenheid
• Door inbreng van arbeid of middelen
• Diensten of goederen leveren of werken tot stand brengen
• Oogmerk materieel voordeel
• Lid 2: geen onderneming bij onvoldoende omvang van activiteiten of omzet
➢ Verschil tussen definities
• Handelsregisterbesluit: commerciële winstgerichte bedrijven: onderneming drijven.
Veelal wordt ‘’onderneming’’ zo gedefinieerd.
• WOR: ook rechtsvormen die geen winstgerichte onderneming drijven (stichting)
- Rechtspersonen/ niet-rechtspersonen
➢ Rechtspersoon is een rechtssubject:
• Eigen drager van rechten en plichten
• Voor wat betreft het vermogensrecht gelijkgesteld met natuurlijke personen (art. 2:5
BW)
- Rechtspersonen:
➢ Besloten vennootschap
➢ Naamloze vennootschap
➢ Stichting
➢ Vereniging
➢ Coöperatie
➢ Onderlinge waarborgmaatschappij (OWM)
- Publiekrechtelijke rechtspersonen en kerkgenootschappen
➢ Staat, provincies, gemeenten, waterschappen en alle lichamen waaraan krachtens de
Grondwet verordenende bevoegdheid is verleend (art. 2:1 lid 1 BW: rechtspersoonlijkheid)
➢ Kerkgenootschappen (art. 2:2 BW: rechtspersoonlijkheid)
,Een maatschap/ VOF: worden door een overeenkomst opgericht
Verschil maatschap en VOF: bedrijfsvoering → VOF, beroepsuitoefening (persoon is belangrijk) →
maatschap
IONR Week 2
- Raakvlakken met personenrecht
➢ Personen- en familierecht in beginsel niet van toepassing op rechtspersonen; wel
uitzonderingen (stichting kan voogd worden over kind, art. 1:302 BW)
➢ Handelingsonbekwaamheid (onder curatele gestelde en minderjarigen): onbekwaamheid
persoon kan rol spelen binnen een onderneming
➢ Handelingsonbevoegdheid: bewind: speelt alleen een rol bij personenvennootschappen en
eenmanszaak
- Raakvlakken met faillissementsrecht
➢ Faillissement onderneming zonder rechtspersoonlijkheid: iedere vennoot
(personenvennootschappen) of eigenaar (eensmanszaak) wordt failliet verklaard
(uitzondering vof: faillissement vof betekent niet automatisch faillissement vennoten) (HR
Bepro)
➢ Faillissement rechtspersoon: zelfstandig failliet, los van de functionarissen
➢ Curator neemt beheer van onderneming over (art. 68 Fw). Ondernemer is
beschikkingsonbevoegd (art. 23 Fw).
- Vertegenwoordiging
➢ Verrichten van een rechtshanddeling namens een ander, in dit geval onderneming
➢ Vertegenwoordiger wil alleen de onderneming binden (niet zichzelf)
➢ Bij iedere rechtsvorm specifiek in de wet geregeld
➢ Vorm van vertegenwoordiging apart in de wet opgenomen: volmacht (art. 3:60 BW)
➢ Middellijke vertegenwoordiging: de vertegenwoordiger (tussenpersoon) verricht de
rechtshandeling namens de vertegenwoordigde (principaal op verzoek en voor rekening van
de principaal. Niet de bevoegdheid om de principaal direct te binden.
➢ Onmiddellijke vertegenwoordiging: rechtshandeling wordt rechtstreeks op naam van de
principaal verricht, onmiddellijk op zijn naam en voor zijn rekening. Wel de bevoegdheid om
principaal direct te binden.
➢ Vertegenwoordiging van rechtspersoon: altijd onmiddellijk
- Kamer van Koophandel – Handelsregister
Welke info vind je in het Handelregister?
➢ Naam, adres, rechtsvorm, statutaire zetel, vestigingen
➢ Functionarissen
➢ Vertegenwoordiging
, ➢ Faillissement
➔ Verplichting:
• Art. 5 Hrw (in te schrijven ondernemingen)
• Art. 6 Hrw (in te schrijven rechtspersonen)
• Wat schrijf je in: art. 9 t/m 14 Hrw (eventueel art. 17 Hrw)
• Wie schrijft in: art. 18 Hrw
- Gevolgen van niet-inschrijving
➢ Nadelige gevolgen afhankelijk van de rechtsvorm: komt hierna per rechtsvorm terug
➢ Geen oprichtingsvereiste dus doet geen afbreuk aan bestaan
➢ Art. 47 Hrw = verbod; en strafbaar o.g.v. art. 1 sub 4 Wet Economische Delicten
➢ Art. 25 lid 1 Hrw: geen beroep jegens onkundige derden op feiten die ingeschreven hadden
moeten worden
➢ Art. 25 lid 3 Hrw: bescherming voor onkundige derde geldt ook bij foutieve info.
➢ HR 3 februari 1984, NJ 1984/386 (Café ’t Brouwertje)
- Handelsnaamwet
➢ Handelsnaam: naam waaronder onderneming wordt gedreven
➢ Handelsnaam wordt beschermd als zij wordt gevoerd (ongeacht of geregistreerd)
➢ Rechtspersonen: opnemen volledige handelsnaam in statuten verplicht (art. 2:66 lid 1, 2:177
lid 1, 2:27 lid 4, 2:286 lid 4 BW)
➢ Kapitaalvennootschappen: volledige statutaire naam moet duidelijk blijken uit uitingen (art.
2:75 lid 1 en 2:186 lid 1 BW)
➢ Personenvennootschappen (m.u.v. stille maatschap) + eenmanszaak: handelsnaam verplicht
➔ Verboden:
• Art. 3 Hwn: voeren van naam die in strijd met de waarheid aanduidt dat de
onderneming geheel of gedeeltelijk aan een ander zou toebehoren
• Art. 4 Hnw: voeren van naam die onware rechtsvorm aanduidt
• Art. 5 Hnw: voeren van naam van een ander
• Art. 5a Hnw: voeren van naam die het merk bevat van een ander
• Art. 5b Hnw: voeren van misleidende naam
➔ Gevolg overtreden verbod:
• Onrechtmatige daad, art. 6:162 BW (aansprakelijkheid voor schade)
- Corporate Governance Code
➢ Deugdelijk ondernemingsbestuur; ingevoerd na boekhoudaffaires (Ahold)
➢ Code Tabaksblad (herzien in 2016): gedragscode voor beursgenoteerde vennootschappen ter
verbetering corporate governance
Doel: verbeterde transparantie in de jaarrekening, betere verantwoording aan de Raad van
Commissarissen en een versterking van de zeggenschap en bescherming van aandeelhouders
➢ Beursgenoteerde vennootschappen: aandelen of certificaten van aandelen worden op de
beurs verhandeld
➢ Comply or explain-regel: pas toe of leg uit waarom je niet toepast
➢ Ook bij niet beurgenoteerde ondernemingen aandacht voor corporate governance
- Onderneming → Geen vaste definitie in het BW
➢ Economische begrip met meerdere definities
➢ Artikel 1 Wet op de ondernemingsraden (WOR):
• Zelfstandig optredend organisatorisch verband
• Krachtens arbeidsovereenkomst of publiekrechtelijke aanstelling arbeid
➢ Artikel 2 Handelsregisterbesluit:
• Zelfstandig optredende organisatorische eenheid
• Door inbreng van arbeid of middelen
• Diensten of goederen leveren of werken tot stand brengen
• Oogmerk materieel voordeel
• Lid 2: geen onderneming bij onvoldoende omvang van activiteiten of omzet
➢ Verschil tussen definities
• Handelsregisterbesluit: commerciële winstgerichte bedrijven: onderneming drijven.
Veelal wordt ‘’onderneming’’ zo gedefinieerd.
• WOR: ook rechtsvormen die geen winstgerichte onderneming drijven (stichting)
- Rechtspersonen/ niet-rechtspersonen
➢ Rechtspersoon is een rechtssubject:
• Eigen drager van rechten en plichten
• Voor wat betreft het vermogensrecht gelijkgesteld met natuurlijke personen (art. 2:5
BW)
- Rechtspersonen:
➢ Besloten vennootschap
➢ Naamloze vennootschap
➢ Stichting
➢ Vereniging
➢ Coöperatie
➢ Onderlinge waarborgmaatschappij (OWM)
- Publiekrechtelijke rechtspersonen en kerkgenootschappen
➢ Staat, provincies, gemeenten, waterschappen en alle lichamen waaraan krachtens de
Grondwet verordenende bevoegdheid is verleend (art. 2:1 lid 1 BW: rechtspersoonlijkheid)
➢ Kerkgenootschappen (art. 2:2 BW: rechtspersoonlijkheid)
,Een maatschap/ VOF: worden door een overeenkomst opgericht
Verschil maatschap en VOF: bedrijfsvoering → VOF, beroepsuitoefening (persoon is belangrijk) →
maatschap
IONR Week 2
- Raakvlakken met personenrecht
➢ Personen- en familierecht in beginsel niet van toepassing op rechtspersonen; wel
uitzonderingen (stichting kan voogd worden over kind, art. 1:302 BW)
➢ Handelingsonbekwaamheid (onder curatele gestelde en minderjarigen): onbekwaamheid
persoon kan rol spelen binnen een onderneming
➢ Handelingsonbevoegdheid: bewind: speelt alleen een rol bij personenvennootschappen en
eenmanszaak
- Raakvlakken met faillissementsrecht
➢ Faillissement onderneming zonder rechtspersoonlijkheid: iedere vennoot
(personenvennootschappen) of eigenaar (eensmanszaak) wordt failliet verklaard
(uitzondering vof: faillissement vof betekent niet automatisch faillissement vennoten) (HR
Bepro)
➢ Faillissement rechtspersoon: zelfstandig failliet, los van de functionarissen
➢ Curator neemt beheer van onderneming over (art. 68 Fw). Ondernemer is
beschikkingsonbevoegd (art. 23 Fw).
- Vertegenwoordiging
➢ Verrichten van een rechtshanddeling namens een ander, in dit geval onderneming
➢ Vertegenwoordiger wil alleen de onderneming binden (niet zichzelf)
➢ Bij iedere rechtsvorm specifiek in de wet geregeld
➢ Vorm van vertegenwoordiging apart in de wet opgenomen: volmacht (art. 3:60 BW)
➢ Middellijke vertegenwoordiging: de vertegenwoordiger (tussenpersoon) verricht de
rechtshandeling namens de vertegenwoordigde (principaal op verzoek en voor rekening van
de principaal. Niet de bevoegdheid om de principaal direct te binden.
➢ Onmiddellijke vertegenwoordiging: rechtshandeling wordt rechtstreeks op naam van de
principaal verricht, onmiddellijk op zijn naam en voor zijn rekening. Wel de bevoegdheid om
principaal direct te binden.
➢ Vertegenwoordiging van rechtspersoon: altijd onmiddellijk
- Kamer van Koophandel – Handelsregister
Welke info vind je in het Handelregister?
➢ Naam, adres, rechtsvorm, statutaire zetel, vestigingen
➢ Functionarissen
➢ Vertegenwoordiging
, ➢ Faillissement
➔ Verplichting:
• Art. 5 Hrw (in te schrijven ondernemingen)
• Art. 6 Hrw (in te schrijven rechtspersonen)
• Wat schrijf je in: art. 9 t/m 14 Hrw (eventueel art. 17 Hrw)
• Wie schrijft in: art. 18 Hrw
- Gevolgen van niet-inschrijving
➢ Nadelige gevolgen afhankelijk van de rechtsvorm: komt hierna per rechtsvorm terug
➢ Geen oprichtingsvereiste dus doet geen afbreuk aan bestaan
➢ Art. 47 Hrw = verbod; en strafbaar o.g.v. art. 1 sub 4 Wet Economische Delicten
➢ Art. 25 lid 1 Hrw: geen beroep jegens onkundige derden op feiten die ingeschreven hadden
moeten worden
➢ Art. 25 lid 3 Hrw: bescherming voor onkundige derde geldt ook bij foutieve info.
➢ HR 3 februari 1984, NJ 1984/386 (Café ’t Brouwertje)
- Handelsnaamwet
➢ Handelsnaam: naam waaronder onderneming wordt gedreven
➢ Handelsnaam wordt beschermd als zij wordt gevoerd (ongeacht of geregistreerd)
➢ Rechtspersonen: opnemen volledige handelsnaam in statuten verplicht (art. 2:66 lid 1, 2:177
lid 1, 2:27 lid 4, 2:286 lid 4 BW)
➢ Kapitaalvennootschappen: volledige statutaire naam moet duidelijk blijken uit uitingen (art.
2:75 lid 1 en 2:186 lid 1 BW)
➢ Personenvennootschappen (m.u.v. stille maatschap) + eenmanszaak: handelsnaam verplicht
➔ Verboden:
• Art. 3 Hwn: voeren van naam die in strijd met de waarheid aanduidt dat de
onderneming geheel of gedeeltelijk aan een ander zou toebehoren
• Art. 4 Hnw: voeren van naam die onware rechtsvorm aanduidt
• Art. 5 Hnw: voeren van naam van een ander
• Art. 5a Hnw: voeren van naam die het merk bevat van een ander
• Art. 5b Hnw: voeren van misleidende naam
➔ Gevolg overtreden verbod:
• Onrechtmatige daad, art. 6:162 BW (aansprakelijkheid voor schade)
- Corporate Governance Code
➢ Deugdelijk ondernemingsbestuur; ingevoerd na boekhoudaffaires (Ahold)
➢ Code Tabaksblad (herzien in 2016): gedragscode voor beursgenoteerde vennootschappen ter
verbetering corporate governance
Doel: verbeterde transparantie in de jaarrekening, betere verantwoording aan de Raad van
Commissarissen en een versterking van de zeggenschap en bescherming van aandeelhouders
➢ Beursgenoteerde vennootschappen: aandelen of certificaten van aandelen worden op de
beurs verhandeld
➢ Comply or explain-regel: pas toe of leg uit waarom je niet toepast
➢ Ook bij niet beurgenoteerde ondernemingen aandacht voor corporate governance
