KTHK – theorie en diagnostiek
Leerdoelen:
Je weet waar je op moet letten tijdens een intake of PMO
Je weet wat de risico’s bij kinderen zijn
Je hebt kennis over het cariësassessment bij kinderen + röntgenonderzoek bij
kinderen, je moet elementen kunnen benoemen op een röntgenfoto en afwijkingen
wat betreft het cariës te diagnosticeren
Je bent bekend met het cariësproces bij kinderen
Je kunt een inschatting maken op het gebied van behandelstrategie,
benaderingswijze, uitvoering cariësmanagement
Je weet het effect van fluoride, chloorhexidine in de mond
Belang van kindertandheelkunde
Cariës tot in het glazuur:
Cariës tot in het dentine:
66,7% van de 5 jarigen
25% van de 5 jarigen
75% van de 11 jarigen
40% van de 11 jarigen
95% van de 17 jarigen
66,7% van de 17 jarigen
99% van de 23 jarigen
80% van de 23 jarigen
In de corona-periode word er meer tussendoor gesnoept. Meer risico voor cariës dus. Hier
moet aandacht voor komen.
Rol mondhygiënist in de kthk:
1. Onderzoek
2. Diagnostiek
3. Preventie
4. Voorlichting
5. Instructies
6. Gedragsbeïnvloeding!
Juist de mondhygiënist kan er voor zorgen dat de cariës prevalentie daalt!
,Je bent bekend waar je op moet letten tijdens een
intake of PMO:
Sociale anamnese Waarom komt de patiënt?
Medische anamnese
Zijn er klachten?
Esthetiek en tevredenheid?
Pijnklachten
Hoe ging vorige keer?
Nadat je de medische en sociale anamnese hebt afgenomen dan kijk je eerst extra oraal
en dan intra oraal bij iemand in de mond. Bij kinderen is het erg belangrijk om erop te
letten hoeveel tanden en kiezen je ziet. Je controleren of er vullingen aanwezig zijn (deze
zou je als het goed is ook terug kunnen vinden in de THK-anamnese), daarnaast moet je
erop letten of de wisseling klopt en vergelijken met hoe het de vorige keer was. Je let op
erosieve klachten. Bij een melkgebit wordt er niet zoveel aan erosie gedaan maar je
moet het wel waarnemen. Ook controleer je de cariësprocessen en probeer je een
inschatting te maken van de activiteit.
Extra oraal
Intra oraal Mondgezondheid
Tandheelkundige verleden
Tel elementen
Klopt wisseling
Erosies
Cariës detectie
Cariës activiteit
Mondhygiënisch Bloeding
Plaque
Inspectie parodontale weefsels
Voeding bespreken
Orthodontische afwijkingen/
mondgewoonten
, Bij cariës assessment (IOO)
Opsporen en uitsluiten van de zichtbare cariës
Prognose bepalen
Bijdrage aan besluitproces verdere diagnostiek-behandeling
Patiënt informeren
Klinisch vervolgen van de cariës
Visueel cariës detecteren sensitiviteit – specificiteit (40%-70%)
1. Aanwezigheid van plaque beoordelen
2. Schone elementen
3. Goede voorlichting
4. Eerst nat beoordelen
5. Daarna 5 sec droogblazen en beoordelen
6. Beoordeling vrije vlakken, occlusale vlakken, proximale vlakken
7. Enkel visueel onvoldoende
Na de anamneses, extra- en intra orale onderzoek is het tijd om je af te vragen of het nodig
is om röntgenfoto’s te vervaardigen. Wanneer deze al aanwezig zijn, is het makkelijk maar bij
kinderen is er vaak nog nooit röntgenfoto’s vervaardigd. In veel praktijken gebeurt dat
standaard. Inmiddels heeft de kimo hier een richtlijn voor gemaakt.
De volgende onderwerpen/uitgangsvragen komen hierbij in deze KPR aan de orde:
1. Wat is na de visuele inspectie de meerwaarde van gebruik van detectieapparatuur
voor diagnostiek van (approximale) cariëslaesies (bitewing, FOTI, DIFOTI,
laserfluorescentie) bij kinderen van 4 tot en met 6 jaar met een laag, gemiddeld of
hoog cariësrisico.
Aanbevelingen:
Visuele inspectie heeft bij periodiek mondonderzoek (PMO) de meeste waarde. De
bevindingen hiervan bepalen mede de noodzaak van aanvullende diagnostische
methoden.
Bitewings zijn zinvol bij het vermoeden van een verhoogd risico op proximale
cariëslaesies en de approximale vlakken niet toegankelijk zijn voor visuele
inspectie.
Er is te weinig bewijs voor de toegevoegde waarde van specialistische
detectieapparatuur zoals FOTI, DIFOTI en laserfluorescentie. Bovendien beschikken
weinig praktijken over deze apparatuur. Toepassing hiervan wordt niet
geadviseerd.
Als tijdens de PMO adequate cariësdiagnostiek niet mogelijk blijkt, dient een
volgende controleafspraak op korte termijn te worden gemaakt.
Leerdoelen:
Je weet waar je op moet letten tijdens een intake of PMO
Je weet wat de risico’s bij kinderen zijn
Je hebt kennis over het cariësassessment bij kinderen + röntgenonderzoek bij
kinderen, je moet elementen kunnen benoemen op een röntgenfoto en afwijkingen
wat betreft het cariës te diagnosticeren
Je bent bekend met het cariësproces bij kinderen
Je kunt een inschatting maken op het gebied van behandelstrategie,
benaderingswijze, uitvoering cariësmanagement
Je weet het effect van fluoride, chloorhexidine in de mond
Belang van kindertandheelkunde
Cariës tot in het glazuur:
Cariës tot in het dentine:
66,7% van de 5 jarigen
25% van de 5 jarigen
75% van de 11 jarigen
40% van de 11 jarigen
95% van de 17 jarigen
66,7% van de 17 jarigen
99% van de 23 jarigen
80% van de 23 jarigen
In de corona-periode word er meer tussendoor gesnoept. Meer risico voor cariës dus. Hier
moet aandacht voor komen.
Rol mondhygiënist in de kthk:
1. Onderzoek
2. Diagnostiek
3. Preventie
4. Voorlichting
5. Instructies
6. Gedragsbeïnvloeding!
Juist de mondhygiënist kan er voor zorgen dat de cariës prevalentie daalt!
,Je bent bekend waar je op moet letten tijdens een
intake of PMO:
Sociale anamnese Waarom komt de patiënt?
Medische anamnese
Zijn er klachten?
Esthetiek en tevredenheid?
Pijnklachten
Hoe ging vorige keer?
Nadat je de medische en sociale anamnese hebt afgenomen dan kijk je eerst extra oraal
en dan intra oraal bij iemand in de mond. Bij kinderen is het erg belangrijk om erop te
letten hoeveel tanden en kiezen je ziet. Je controleren of er vullingen aanwezig zijn (deze
zou je als het goed is ook terug kunnen vinden in de THK-anamnese), daarnaast moet je
erop letten of de wisseling klopt en vergelijken met hoe het de vorige keer was. Je let op
erosieve klachten. Bij een melkgebit wordt er niet zoveel aan erosie gedaan maar je
moet het wel waarnemen. Ook controleer je de cariësprocessen en probeer je een
inschatting te maken van de activiteit.
Extra oraal
Intra oraal Mondgezondheid
Tandheelkundige verleden
Tel elementen
Klopt wisseling
Erosies
Cariës detectie
Cariës activiteit
Mondhygiënisch Bloeding
Plaque
Inspectie parodontale weefsels
Voeding bespreken
Orthodontische afwijkingen/
mondgewoonten
, Bij cariës assessment (IOO)
Opsporen en uitsluiten van de zichtbare cariës
Prognose bepalen
Bijdrage aan besluitproces verdere diagnostiek-behandeling
Patiënt informeren
Klinisch vervolgen van de cariës
Visueel cariës detecteren sensitiviteit – specificiteit (40%-70%)
1. Aanwezigheid van plaque beoordelen
2. Schone elementen
3. Goede voorlichting
4. Eerst nat beoordelen
5. Daarna 5 sec droogblazen en beoordelen
6. Beoordeling vrije vlakken, occlusale vlakken, proximale vlakken
7. Enkel visueel onvoldoende
Na de anamneses, extra- en intra orale onderzoek is het tijd om je af te vragen of het nodig
is om röntgenfoto’s te vervaardigen. Wanneer deze al aanwezig zijn, is het makkelijk maar bij
kinderen is er vaak nog nooit röntgenfoto’s vervaardigd. In veel praktijken gebeurt dat
standaard. Inmiddels heeft de kimo hier een richtlijn voor gemaakt.
De volgende onderwerpen/uitgangsvragen komen hierbij in deze KPR aan de orde:
1. Wat is na de visuele inspectie de meerwaarde van gebruik van detectieapparatuur
voor diagnostiek van (approximale) cariëslaesies (bitewing, FOTI, DIFOTI,
laserfluorescentie) bij kinderen van 4 tot en met 6 jaar met een laag, gemiddeld of
hoog cariësrisico.
Aanbevelingen:
Visuele inspectie heeft bij periodiek mondonderzoek (PMO) de meeste waarde. De
bevindingen hiervan bepalen mede de noodzaak van aanvullende diagnostische
methoden.
Bitewings zijn zinvol bij het vermoeden van een verhoogd risico op proximale
cariëslaesies en de approximale vlakken niet toegankelijk zijn voor visuele
inspectie.
Er is te weinig bewijs voor de toegevoegde waarde van specialistische
detectieapparatuur zoals FOTI, DIFOTI en laserfluorescentie. Bovendien beschikken
weinig praktijken over deze apparatuur. Toepassing hiervan wordt niet
geadviseerd.
Als tijdens de PMO adequate cariësdiagnostiek niet mogelijk blijkt, dient een
volgende controleafspraak op korte termijn te worden gemaakt.
