Samenvatting KTHK kindermishandeling

KTHK – kindermishandeling

Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling
 Hardnekkig en niet altijd zichtbaar probleem
 Slachtoffers jaarlijks in Nederland zijn naar schatting:
o 200.000 volwassenen
o 119.000 kinderen


Er wordt onderscheid gemaakt tussen 3 soorten mishandelingen:
1. Ouderen mishandeling
2. Partnermishandeling
3. Kindermishandeling


Binnen de kindertandheelkunde hebben we voornamelijk met kindermishandeling te maken.
Kindermishandeling is een verzamelnaam. Onder kindermishandeling verstaan we elk gedrag
van een volwassene waardoor een kind schade kan oplopen. Dit kan lichamelijk of
emotioneel. Dit gedrag kan bewust of onbewust zijn, daarnaast kan het actief (kind iets
aandoen) zijn of passief (kind iets na laten doen)

Kindermishandeling
 3% blootgesteld aan een vorm van kindermishandeling
 Professionals hebben de mishandeling gesignaleerd, 3% is ondergrens
 96% mishandeld door de biologische ouder

Vormen van kindermishandeling
 Emotionele verwaarlozing
 Fysieke verwaarlozing
 Emotionele mishandeling
 Fysieke mishandeling
 Seksueel misbruik
Het komt vaak voor dat verschillende vormen tegelijkertijd voorkomen.


Emotionele verwaarlozing
In het geval van emotionele verwaarlozing geven de ouders het kind stelselmatig
onvoldoende aandacht en genegenheid. Ze negeren de basale behoefte van het kind aan
liefde, warmte, geborgenheid en steun. Een ouder die zijn kind emotioneel verwaarloost,
knuffelt het kind bijv. niet. Troost het kind niet als het verdrietig is. Negeert het kind als het
om aandacht gaat. De ouder is als het ware emotioneel afwezig. Ook een kind weghouden
van school of ander contact met de buitenwereld ontzeggen vallen ook onder emotionele
verwaarlozing.

,Fysieke verwaarlozing
Fysieke verwaarlozing is het nalaten van zorg. Het is een passieve vorm van
kindermishandeling. In het geval van fysieke verwaarlozing komen ouders stelselmatig
onvoldoende tegemoet aan de lichamelijke basisbehoefte van het kind. Dat betekent dat het
kind niet de verzorging krijgt waar het kind gezien zijn leeftijd en ontwikkelingsniveau
behoefte aan heeft. Het kind krijgt langdurig te weinig of slechte of onregelmatig voeding.
Onvoldoende hygiëne, te weinig of gebrekkig toezicht waardoor het kind in gevaarlijke
situaties kan belanden en onvoldoende bescherming. Lichamelijke verwaarlozing komt het
meeste voor in de eerste twee levensjaren van een kind.


Emotionele mishandeling
Emotionele mishandeling is een actieve vorm van kindermishandeling. Bij emotionele
mishandeling is er sprake van een chronisch patroon van negatieve uitingen van het ouder
naar het kind. Een ouder zegt bijv. regelmatig tegen zijn kind dat het dom is, ongewenst is of
het maakt het kind met opzet bang. Ouders die hun kind emotioneel mishandelen doen dat
vaak uit frustratie. Vaak willen de ouders het wel anders doen maar kunnen ze dat niet. Als
gevolg van psychisch mishandelen komt het zelfvertrouwen van kinderen zwaar onder druk
te staan. Het kind voelt zich onzeker en weinig waard.


Fysieke mishandeling
Alle lichamelijk geweld tegen kinderen, bijv. slaan schoppen, schudden of toebrengen van
brand en bijtwonden valt onder fysieke kindermishandeling.


Seksueel misbruik
Dit bestaat uit alle vormen van seksuele aanrakingen of handelingen die volwassenen een
kind opdringt dat varieert van begluurd worden of moeten toezien bij seksuele handelingen
van de volwassenen door betasting en verkrachting. De handelingen zijn tegen de zin van het
kind en het kind kan zich niet verweren tegen de handelingen door het lichamelijke
overwicht van de volwassenen.

Kindermishandeling
 29% van de kinderen die mishandeling hebben
meegemaakt was er sprake van meer dan een
vorm van mishandeling.
 In alle jaren betreft het in de meerderheid van
de gevallen emotionele verwaarlozing, zoals in
de tabel te zien is, is dat 36%. Gevolgd door
fysieke verwaarlozing (24%). Daarna de fysieke
mishandeling (18%), gevolgd door emotionele
mishandeling (11%) en seksueel misbruik
wordt het minst gemeld (4%)

, Hoe herken je kindermishandeling?
Bij een of meer signalen betekent het niet direct dat er sprake is van kindermishandeling.
Om een beter overzicht te krijgen van de situatie, helpt het om de signalen goed te
documenteren.

Gedrag
 Opvallend gedrag
 Gedrag dat niet passend is bij
o De situatie
o De (ontwikkeling)leeftijd
 Bv. kind is snel afgeleid, overdreven druk/rustig, gaat vaak tegen de regels in of tegen
volwassenen in, zegt negatieve dingen over zichzelf andere of de wereld, wordt snel
boos en slaat, schopt of bijt, gebruikt alcohol of drugs.

Bij kinderen die emotioneel mishandeld worden kun je volgende gedragingen of klachten
zien:
o Buikpijn, hoofdpijn of flauwvallen
o Eet en slaapproblemen
o Overdreven veel huilen of helemaal niet huilen
o Extreem zenuwachtig, gespannen of schrikachtig
o Wantrouwig naar volwassenen
o Extreem gevoelig voor complimenten
o Teruggetrokken in hun eigen fantasiewereld
o Faalangst of een gebrek aan zelfvertrouwen

Lichamelijk kun je dit aan de volgende kenmerken zien:
 Letsel o.a. blauwe plekken, littekens: passend bij verhaal en leeftijd?
 Groeiachterstand
 Slechte lichamelijke verzorging

Omgeving:
 Hoe gaat het kind om met anderen?
 Verzorgende ouders komt niet mee
 Kind krijgt geen eten/gymspullen mee naar school
 Ouder ruikt structureel naar alcohol
 Ouder met psychische problemen

Voor wie is het gebruik van de meldcode verplicht?
Wet verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling
De meldcode geldt voor professionals die werkzaam zijn in de sectoren:
 Gezondheidszorg
 Onderwijs
 Kinderopvang
 Maatschappelijke ondersteuning
 Jeugdhulp
 Justitie