Samenvatting Ouderenzorg- Deel Lambotte (3de jaar) ()

MANTELZORG
CONTEXTSCHETS

MAATSCHAPPELIJKE CONTEXT


VERGRIJZING EN VERZILVERING VAN DE SAMENLEVING

 Toename van de levensverwachting en lage vruchtbaarheidscijfer  groep ouderen toegenomen,
vergrijzing
 Verzilvering: binnen de groep ouderen de oudste ouderen relatief toenemen


LEVENSVERWACHTING VS GEZONDE LEVENSJAREN

 Kans op zorg- en ondersteuningsnoden toeneemt naarmate mensen ouder worden
 Toenemend aantal heeft te kampen met verschillende aandoeningen, multimorbiditeit


ZORGTEKORTEN: FORMEEL EN INFORMEEL

 Structureel tekort aan gezondheidspersoneel
 Het gemiddeld aantal patiënten/VPK ligt boven de norm van wat algemeen en internationaal als veilig
wordt beschouwd
 Meer dan 8 patiënten/ VPK  indicator
 Socio-culturele trends  mantelzorger minder beschikbaar
o Toenemende individualisering: autonomie en keuzevrijheid
o Individuen zelf de keuze maken om al dan niet mantelzorg te verlenen
o Overgang van zorgplicht naar zorgkeuze
 Bieden van mantelzorg: verschillende factoren
o Levensbeschouwing
o Toename echtscheidingen  minder beroep bij partner als mantelzorger
o Vrouwen een professionele carrière uitbouwen en pensioengerechtige leeftijd verhoogd
o Combinatie van fulltime job en mantelzorg

BELEIDSCONTEXT


VERMAATSCHAPPELIJKING VAN DE ZORG

 Extramuralisering: zorg of ondersteuningsnood kunnen rekenen op hulp in de eigen omgeving en niet
altijd moet terugvallen op formele zorg
 Vermaatschappelijking van de zorg  hogere zelfredzaamheid
 De verschuiving binnen de zorg wordt er gestreefd wordt om mensen met beperkingen, chronische
zieken…. met al hun mogelijkheden en kwetsbaarheden een eigen zinvolle plek in de samenleving
laten innemen



1

, PERSOONSGERICHTE EN INTEGRALE ZORG

 Groeien van de nood naar persoonsgerichte en integrale zorg
 Verschuiving van probleem-geörienteerde zorg naar doel-geörienteerde zorg
 Hollistische visie
 Samenwerking tussen
o Domeinen
o Lijnen en eerstelijnswerkers ondeling
o Diensten, voorzieningen en organisaties
o Eerstelijnswerkers en welzijnswerkers


BUURTGERICHTE ZORG

 Een toekomstmodel voor de organisatie van het ondersteunings-, hulp- en zorgaanbod in Vlaanderen,
om zo de hulp en zorg voor iedereen bereikbaar, beschikbaar en betaalbaar te houden
 Versterken van de sociale cohesie
 Bundelt alle krachten op lokaal vlak om de best mogelijke zorg en ondersteuning te bieden
 Enkel mogelijk als er een goede samenwerking is tussen alle professionele actoren samen

MANTELZORG

HET BEGRIP MANTELZORG

 Formele of professionele zorg: zorg gegeven door individuen die daartoe een opleiding kregen
 Informele zorg: geen loon tegenover
 Mantelzorg: meerdere definities
o Minstens &x/week niet-beroepsmatig instaan voor hulp of verzorging van personen met
langdurige ziekten, chronische aandoeningen
o Zorgverlening die binnen sociale netwerken door de genoten in dat netwerk aan elkaar wordt
gegeven op basis van bereidheid tot wederkerigheid
 Mantelzorgbeleidsplan: een sociale en emotionele band met één of meer personen met verminderd
zelfzorgvermogen
 Gemeenschappelijke elementen
o Onderscheiden van professionele zorg
o Niet vanuit een vorm van organisatie
o Tussen personen met een sterk persoonlijke band, bekendenhulp
o Bijzondere of boven-gebruikelijke zorg

INFORMAL CARE MODEL

 Proces en de factoren die bepalen waarom iemand mantelzorger wordt
 Zorgnoden: vertrekpunt of belangrijke drijfveer in ontstaan van mantelzorg
 Verschillende factoren
o Algemene overtuigingen
 Eigen motieven, waarden en attitudes
 Individuen die vinden dat de overheid voldoende zorg verleend  minder geneigd
tot mantelzorg
 Relatie-specifieke overtuigingen
o Normatieve overtuigingen

2