Samenvatting Deel algemeen contractenrecht ignace claeys

Algemeen contractenrecht – enkel notities les te
kennen
Passieve pluraliteit (= meerdere SA)
 Situatie met meerdere schuldenaren – wat kan de SE vorderen van elk
van die schuldenaren? Kan hij van 1 van die schuldenaren de volle pot
vorderen?

ALGEMENE REGEL
§ Verbintenissen met meerdere SA zijn in principe deelbaar  niet
het volledige bedrag vorderen van om het even welke van die SA,
maar verdelen over verschillende SA

§ Per hoofd, tenzij
ü contractueel andere verdeling afgesproken
ü tussen erfgenamen: volgens aandeel van
erfgenamen in nalatenschap

§ Financieel en procedureel nadelig voor SE om alleen maar een
deelbare schuld te hebben
ü SE draagt insolvabiliteitsrisico – als 1 van de SA
niet kan betalen, kan hij dat niet recuperen van
andere SA

ü SE moet elke SA afzonderlijk in gebreke stellen of
dagvaarden telkens indien hij wordt
geconfronteerd met een SA die niet wilt betalen
3 UITZONDERINGEN
1. Ondeelbare verbintenissen
 natuurlijk of materieel ondeelbaar; niet splitsbaar zonder waardeverlies
 conventioneel ondeelbaar gemaakt (in overeenkomst afgesproken)

2. Hoofdelijke of solidaire verbintenissen
 wil partijen (contract/eenzijdige RH)= uitdrukkelijk (art. 1202 oud BW)
 afgesproken dat het hoofdelijk is

 Wet (art. 222 oud BW; art. 50 Sw. zelfde misdrijf)  wetgever bepaald
dat het hoofdelijk is

 Algemeen rechtsbeginsel: gemeenschappelijke fout (willens en
wetens – intentioneel begaan door beide partijen  dan ontstaat er een
schuld die hoofdelijk schadevergoeding veroorzaakt) – elk van SA zal
kunnen worden geviseerd door SE

 kan kiezen 1 iemand te viseren en volledige schuld te vorderen




1

, Gewoonte: tussen handelaren-SA (boek 5: ondernemingen-SA)  dan
hoofdelijk gehouden om verbintenis na te komen ook al geen hoofdelijke
verbintenis in contract

= algemeen rechtsbeginsel - hoeft geen misdrijf te zijn, kan ook
contactuele fout zijn

3. In solidum verbintenissen (jurisprudentiële creatie uit RP)
 Samenlopende fouten: beide SA hebben bijgedragen tot totaliteit
schade
 geen gemeenschappelijke fouten want is opzettelijk, er moet geen
intentie aangetoond worden

Bv. architect (staat in voor design + controle werken) fout in toezicht en
aannemer fout in uitvoering werken
 Schade ontstaan in hoofde bouwheer door samenlopende fouten
aannemer & architect

Bv. aannemer moet vloer met voldoende sterkte kiezen en architect
moet controleren

 Samenlopende fout indien aannemer geen sterke vloer heeft
gelegd/ gekozen en architect niet goed gecontroleerd

 Alleen foutief handelende SA die nog tot extra schadevergoeding
kan worden gehouden

GEVOLGEN?
§ EXTERN (obligatio): tussen SA en SE

1. Hoofdgevolgen
A. Zelfde voorwerp:

§ Om het even welke SA kan voor geheel worden aangesproken
door SE (1203-1204)

§ Betaling door een SA bevrijdt andere SA tov SE (1200) 
verbintenis = uitgedoofd in externe (tussen SA en SE)
verhouding

§ Elke SA kan gemeenschappelijke verweermiddelen
opwerpen zoals ongeoorloofd voorwerp, schuldkwijtschelding
zonder voorbehoud tov andere SA (1285) en dwaling van alle
SA

Indien SA niet zegt dat hij rechten behoudt tav andere SA is
het gedaan met de verbintenis (dus zullen SA niet meer
moeten betalen, ze kunnen inroepen dat verbintenis tot eind is
gekomen)

2

, B. Meerdere rechtsbanden:
§ zuiver persoonlijke verweermiddelen: SE behoudt volledig
verhaal tov andere SA zoals dwaling van SA1 alleen (andere
SA blijven gehouden tot geheel van schuld) of termijn
(toekomstige en zekere gebeurtenis) voor alleen SA1

§ eenvoudig persoonlijke (niet aan alle SA) of gemengde
verweermiddelen komen slechts aan 1 SA ten goede, maar
hebben wel een impact op andere SA zoals kwijtschelding SA1
met voorbehoud tov andere of compensatie




(onder aftrek aandeel andere SA – 45)




= vereenvoudigde dubbele betaling i/d zin van uitvoering nakoming, ..

Enkel tussen A (SE) en B (SA) schuldvordering bedrag 50
 indien vw’en compensatie vervuld dan gaan 2 schulden tussen A & B
teniet ,dus 40 blijft over (los van situatie)

Situatie: kan SA 1 zeggen: ‘er is al 50 betaald dus ik moet 40 betalen’  in
ons huidig recht; Compensatie speelt maar als SA3 door SE wordt
aangesproken en SA3 compensatie inroept

§ Compensatie speelt geen rol als SA1 of SA2 door SE wordt
aangesproken (1294, lid 3) – dus nog voor 90 aanspreekbaar door SE

§ Boek 5 BW: wordt een gemeenschappelijk verweermiddel
3