Economisch recht
Algemeen:
Link: https://www.ordevanvlaamsebalies.be/nl/nieuws-en-events/limburgse-advocate-weggelaten-wegens-helpen-in-restaurant-hoe-zit-dat-eigenlijk
Vroeger Nu
Handels- en economisch recht Advocaten moeten zich ook inschrijven in het KBO
Vb. uit het nieuws: advocaat die haar man helpt in (kruispunten bank van ondernemingen) hierdoor
het restaurant. Advocaat doet aan handel en worden ze gezien als ondernemingen.
nijverheid. → maar zij mogen geen ambtenaar zijn ➔ Iedere onderneming maakt deel uit van een
of bediende contract en ook niet aan handel en markt
nijverheid doen. >< tegenstrijdig met het begrip
handel We ervaren een verschuiving in het recht, dit komt
Haal vroeger: koopman → handelaar door de invloed van de Europese Unie. Gevolgen:
Koophandel: aankoop producten om verder te - Zowel vrijeberoepen als andere kunnen
ontwikkelen,… → bepaald door/in de wet wat er failliet gaan
onder valt. - Ondernemingsbewijsrecht
>< advocaat, notarissen, ook landbouwers (geen
visserij) (= vrijeberoepen) vallen hier buiten, want
ze zijn door de overheid bepaalt.
→ niet ingeschreven in handelsregister, konden niet
failliet gaan
Wetboek van koophandel → viel systematisch uit WER: wetboek van economisch recht
elkaar (werd gesplitst) want men vormden meer - Aanbouwingen
bijzondere wetgeving gevormd - 20 boeken, verdeeld door romeinse cijfers
- Decodificatie → recodificatie (opbouw)
Handel = als begrip bestaat juridisch gezien niet meer door evolutie met consequenties.
→ begrip is verdwenen ter voordelen van “ondernemen”
Fundamenten Economisch recht
Bronnen van het ECO.R.
Hiërarchie der rechtsnormen
• Een lagere rechtsregel mag nooit in strijd zijn met een hogere rechtsregel
1. Internationaal en Europees recht
• Nationale wetten, zijn meestal een omzetting van Europese besluiten
• Europese verordening = de regel is rechtstreeks van toepassing, met een directe werking.
Hoe en het resultaat is bindend. Vb. GDPR-wetgeving (AVG) = gegevensbescherming
• Europese richtlijnen = leggen een bepaald doel vast dat lidstaten moeten bereiken, de
manier waarop ze het resultaat bereiken is vrij.
Vb. consumentenbescherming en marktpraktijken
1
, 2. De Grondwet
• Regelt voornamelijk de staatsstructuren en de fundamentele rechten, maar geeft ook de
absolute basis weer.
• Vrijheid van handel en nijverheid vrijheid van ondernemen =
iedereen burger heeft het recht om een economische activiteit naar keuze op te starten en
uit te oefenen.
• Elke beperking op deze vrijheid, moet wettelijk geregeld en proportioneel zijn t.o.v. het
algemeen belang. Vb. vestigingswetten of vergunningsplichten
> een wet die de economische vrijheid onredelijk inperkt, kan vernietigd worden door het
Grondwettelijk Hof.
3. Het wetboek van Economisch recht (WER)
• Vroeger verschillende boeken → nu: codificatie
• Federale wet want het is een federale aangelegenheid → de regels zijn in heel België
identiek
• Uitvoering in KB of MB → regelen de praktische details
Vb. besluit om een specifieke procedure aan te vragen/ erkennen of de technische details van
prijsaanduidingen.
Regionale wetgeving:
• Decreten (Vl. en Wl.) en ordonnanties (Br.)
• Bevoegdheden voor de gemeenschappen en gewesten
• Staan hiërarchische gelijk als de federale wetten. Dezelfde rechtskracht, MAAR gelden enkel
binnen het grondgebied v/h gewest.
Vb. vestigingswetgeving en het vergunningenbeleid
Vb. in Vl. Heb je geen bedrijfsbeheer kennis nodig om te ondernemen, in Br. & Wl wel.
4. De aanvullende bronnen: rechtspraak, rechtsleer en gewoonte
Gewoonte - Vooral in het handelsverkeer (B2B)
- Handelsgebruiken kunnen bindend zijn wanneer ze langdurig, algemeen en
met overtuiging worden toegepast.
- Vb. om een contractuele leemte op te vullen.
Rechtsspraak - Het geheel van uitspraken van rechtbanken en hoven
(jurisprudentie) - Vonnis en arresten hebben geen precedentenwerking
- Praktijk: uitspraken van hogere hoven (Cass of HvJ EU) → feitelijk gezag →
biedt rechtszekerheid
Rechtsleer - Juridische literatuur (professoren, advocaten, magistraten …
(doctrine) - Het is een inspiratiebron voor rechters bij het interpreteren van
onduidelijke wetteksten
2
,De ondernemingsrechtbank
Locatie en territoriale bevoegdheid
De geografische spreiding
• 9 ond.RB, met een eigen gerechtelijk arrondissement
• Vaak per provinciehoofdstad
• Rechtbanken centraliseren en te stroomlijnen
De territoriale bevoegdheid
Algemeen: de zaak wordt aangespannen bij de rechtbank v/d woonplaats v/d verweerder
• Voor rechtspersonen DUS de plaats van hun maatschappelijke zetel of bedrijfszetel.
• Flexibiliteit: eiser kan kiezen tss de plaats van de verweerder of de plaats waar de verbintenis is
uitgevoerd (Art. 624 Ger.W.)
o Want eventueel logistieke en financiële nadelen voor de eisende partij
o Partijen kunnen contractueel, een bevoegde RB aanwijzen.
Samenstelling en organisatie van de rechtbank
• Is uniek want de ond.RB is een reflectie van haar gespecialiseerde karakter.
• Team: magistraten, lekenrechters en griffiers
• Efficiëntie en deskundigheid waarborgen
De zetelende magistraten: beroepsrechters
Hiërarchische structuur:
• 1 voorzitten
• 1/+ ondervoorzitters
• Gewone rechter
• Een beroepsrechter, enkel in bepaalde zaken. Hij draagt de verantwoordelijkheid voor de juridische
correctheid en coherentie v/d uitspraak.
• Norm: 3 rechters: 1 beroepsrechter en 2 lekenrechters
Rechters in de ondernemingszaken (lekenrechters)
= consulaire rechters/ lekenrechters
• Specifieke expertise
• Komen uit het bedrijfsleven en hebben praktische kennis en expertise uit de realiteit.
o Doel: uitspraken juridisch correct en aansluitend bij de realiteit
• Benoeming voor een periode van 3 jaar, mogelijkheid tot verlenging tot 5 jaar
• Aanwijzing als gedelegeerde rechter = voor de gerechtelijke reorganisatie
3
, De rol van de griffie
De griffie = de administratieve afdeling, die de verantwoordelijkheid dragen voor het registreren van
verzoekschriften en dagvaardingen, de administratie, het verwerken van vonnissen en het bewaren van alle
akten en documenten.
Rechtspersonenregister = de levensloop van rechtspersonen, van oprichting tot ontbinding en vereffening.
Materiële bevoegdheid van de ondernemingsrechtbank
• Verschillende categorieën
De algemene bevoegdheid: geschillen tussen en tegen ondernemingen
Ond.RB. is bevoegd voor alle geschillen tussen ondernemingen, ongeacht het bedrag v/d vordering (Art. 573
Ger.W.)
• NPen die beroepsactiviteiten uitvoeren
• RPen (vennootschappen, verenigingn en stichtingen
• Organisaties zonder RPheid.
• Een particulier kan ervoor kiezen om zijn vordering tegen een onderneming voor de Ond.RB
te brengen
De bijzondere bevoegdheden
= specifieke geschillen, ongeacht het bedrag.
Vb. Art. 574, 1° Ger.W.
Hervorming → de ond.RB. mag nu de gehele levenscyclus van de entiteiten te behandelen
Geschillen inzake
• Intellectuele eigendomsrechten
• Marktpraktijken en insolventieprocedures
• Wissel- of orderbrieven
De uitsluitende bevoegdheid: insolventieprocedures
Vorderingen en geschillen die rechtstreeks verband houden met een insolventieprocedure: faillissement en
gerechtelijke reorganisatie.
• Exclusiviteit: RB heeft een cruciale rol voor de bescherming van het economisch weefsel
Bevoegheid van de voorzitter
- Het opleggen van stakingsvorderingen = het verbieden van bepaalde marktpraktijken
- Toezicht houden op specifieke sectoren
o Dubbele rol v/d RB: zowel geschillenbeslechter als economische toezichthouder
o Doel: een actief bijdrage aan de regulering en bescherming van de markt
Vb. financiële sector vb. reisbemiddelaars
4
Algemeen:
Link: https://www.ordevanvlaamsebalies.be/nl/nieuws-en-events/limburgse-advocate-weggelaten-wegens-helpen-in-restaurant-hoe-zit-dat-eigenlijk
Vroeger Nu
Handels- en economisch recht Advocaten moeten zich ook inschrijven in het KBO
Vb. uit het nieuws: advocaat die haar man helpt in (kruispunten bank van ondernemingen) hierdoor
het restaurant. Advocaat doet aan handel en worden ze gezien als ondernemingen.
nijverheid. → maar zij mogen geen ambtenaar zijn ➔ Iedere onderneming maakt deel uit van een
of bediende contract en ook niet aan handel en markt
nijverheid doen. >< tegenstrijdig met het begrip
handel We ervaren een verschuiving in het recht, dit komt
Haal vroeger: koopman → handelaar door de invloed van de Europese Unie. Gevolgen:
Koophandel: aankoop producten om verder te - Zowel vrijeberoepen als andere kunnen
ontwikkelen,… → bepaald door/in de wet wat er failliet gaan
onder valt. - Ondernemingsbewijsrecht
>< advocaat, notarissen, ook landbouwers (geen
visserij) (= vrijeberoepen) vallen hier buiten, want
ze zijn door de overheid bepaalt.
→ niet ingeschreven in handelsregister, konden niet
failliet gaan
Wetboek van koophandel → viel systematisch uit WER: wetboek van economisch recht
elkaar (werd gesplitst) want men vormden meer - Aanbouwingen
bijzondere wetgeving gevormd - 20 boeken, verdeeld door romeinse cijfers
- Decodificatie → recodificatie (opbouw)
Handel = als begrip bestaat juridisch gezien niet meer door evolutie met consequenties.
→ begrip is verdwenen ter voordelen van “ondernemen”
Fundamenten Economisch recht
Bronnen van het ECO.R.
Hiërarchie der rechtsnormen
• Een lagere rechtsregel mag nooit in strijd zijn met een hogere rechtsregel
1. Internationaal en Europees recht
• Nationale wetten, zijn meestal een omzetting van Europese besluiten
• Europese verordening = de regel is rechtstreeks van toepassing, met een directe werking.
Hoe en het resultaat is bindend. Vb. GDPR-wetgeving (AVG) = gegevensbescherming
• Europese richtlijnen = leggen een bepaald doel vast dat lidstaten moeten bereiken, de
manier waarop ze het resultaat bereiken is vrij.
Vb. consumentenbescherming en marktpraktijken
1
, 2. De Grondwet
• Regelt voornamelijk de staatsstructuren en de fundamentele rechten, maar geeft ook de
absolute basis weer.
• Vrijheid van handel en nijverheid vrijheid van ondernemen =
iedereen burger heeft het recht om een economische activiteit naar keuze op te starten en
uit te oefenen.
• Elke beperking op deze vrijheid, moet wettelijk geregeld en proportioneel zijn t.o.v. het
algemeen belang. Vb. vestigingswetten of vergunningsplichten
> een wet die de economische vrijheid onredelijk inperkt, kan vernietigd worden door het
Grondwettelijk Hof.
3. Het wetboek van Economisch recht (WER)
• Vroeger verschillende boeken → nu: codificatie
• Federale wet want het is een federale aangelegenheid → de regels zijn in heel België
identiek
• Uitvoering in KB of MB → regelen de praktische details
Vb. besluit om een specifieke procedure aan te vragen/ erkennen of de technische details van
prijsaanduidingen.
Regionale wetgeving:
• Decreten (Vl. en Wl.) en ordonnanties (Br.)
• Bevoegdheden voor de gemeenschappen en gewesten
• Staan hiërarchische gelijk als de federale wetten. Dezelfde rechtskracht, MAAR gelden enkel
binnen het grondgebied v/h gewest.
Vb. vestigingswetgeving en het vergunningenbeleid
Vb. in Vl. Heb je geen bedrijfsbeheer kennis nodig om te ondernemen, in Br. & Wl wel.
4. De aanvullende bronnen: rechtspraak, rechtsleer en gewoonte
Gewoonte - Vooral in het handelsverkeer (B2B)
- Handelsgebruiken kunnen bindend zijn wanneer ze langdurig, algemeen en
met overtuiging worden toegepast.
- Vb. om een contractuele leemte op te vullen.
Rechtsspraak - Het geheel van uitspraken van rechtbanken en hoven
(jurisprudentie) - Vonnis en arresten hebben geen precedentenwerking
- Praktijk: uitspraken van hogere hoven (Cass of HvJ EU) → feitelijk gezag →
biedt rechtszekerheid
Rechtsleer - Juridische literatuur (professoren, advocaten, magistraten …
(doctrine) - Het is een inspiratiebron voor rechters bij het interpreteren van
onduidelijke wetteksten
2
,De ondernemingsrechtbank
Locatie en territoriale bevoegdheid
De geografische spreiding
• 9 ond.RB, met een eigen gerechtelijk arrondissement
• Vaak per provinciehoofdstad
• Rechtbanken centraliseren en te stroomlijnen
De territoriale bevoegdheid
Algemeen: de zaak wordt aangespannen bij de rechtbank v/d woonplaats v/d verweerder
• Voor rechtspersonen DUS de plaats van hun maatschappelijke zetel of bedrijfszetel.
• Flexibiliteit: eiser kan kiezen tss de plaats van de verweerder of de plaats waar de verbintenis is
uitgevoerd (Art. 624 Ger.W.)
o Want eventueel logistieke en financiële nadelen voor de eisende partij
o Partijen kunnen contractueel, een bevoegde RB aanwijzen.
Samenstelling en organisatie van de rechtbank
• Is uniek want de ond.RB is een reflectie van haar gespecialiseerde karakter.
• Team: magistraten, lekenrechters en griffiers
• Efficiëntie en deskundigheid waarborgen
De zetelende magistraten: beroepsrechters
Hiërarchische structuur:
• 1 voorzitten
• 1/+ ondervoorzitters
• Gewone rechter
• Een beroepsrechter, enkel in bepaalde zaken. Hij draagt de verantwoordelijkheid voor de juridische
correctheid en coherentie v/d uitspraak.
• Norm: 3 rechters: 1 beroepsrechter en 2 lekenrechters
Rechters in de ondernemingszaken (lekenrechters)
= consulaire rechters/ lekenrechters
• Specifieke expertise
• Komen uit het bedrijfsleven en hebben praktische kennis en expertise uit de realiteit.
o Doel: uitspraken juridisch correct en aansluitend bij de realiteit
• Benoeming voor een periode van 3 jaar, mogelijkheid tot verlenging tot 5 jaar
• Aanwijzing als gedelegeerde rechter = voor de gerechtelijke reorganisatie
3
, De rol van de griffie
De griffie = de administratieve afdeling, die de verantwoordelijkheid dragen voor het registreren van
verzoekschriften en dagvaardingen, de administratie, het verwerken van vonnissen en het bewaren van alle
akten en documenten.
Rechtspersonenregister = de levensloop van rechtspersonen, van oprichting tot ontbinding en vereffening.
Materiële bevoegdheid van de ondernemingsrechtbank
• Verschillende categorieën
De algemene bevoegdheid: geschillen tussen en tegen ondernemingen
Ond.RB. is bevoegd voor alle geschillen tussen ondernemingen, ongeacht het bedrag v/d vordering (Art. 573
Ger.W.)
• NPen die beroepsactiviteiten uitvoeren
• RPen (vennootschappen, verenigingn en stichtingen
• Organisaties zonder RPheid.
• Een particulier kan ervoor kiezen om zijn vordering tegen een onderneming voor de Ond.RB
te brengen
De bijzondere bevoegdheden
= specifieke geschillen, ongeacht het bedrag.
Vb. Art. 574, 1° Ger.W.
Hervorming → de ond.RB. mag nu de gehele levenscyclus van de entiteiten te behandelen
Geschillen inzake
• Intellectuele eigendomsrechten
• Marktpraktijken en insolventieprocedures
• Wissel- of orderbrieven
De uitsluitende bevoegdheid: insolventieprocedures
Vorderingen en geschillen die rechtstreeks verband houden met een insolventieprocedure: faillissement en
gerechtelijke reorganisatie.
• Exclusiviteit: RB heeft een cruciale rol voor de bescherming van het economisch weefsel
Bevoegheid van de voorzitter
- Het opleggen van stakingsvorderingen = het verbieden van bepaalde marktpraktijken
- Toezicht houden op specifieke sectoren
o Dubbele rol v/d RB: zowel geschillenbeslechter als economische toezichthouder
o Doel: een actief bijdrage aan de regulering en bescherming van de markt
Vb. financiële sector vb. reisbemiddelaars
4
