SAMENVATTING
ASSESSMENTTHEORIE
ENYA CATELIN
2020-2021
1
,0. INTRODUCTIE
- 3 delen: Intelligentie, assessmenttheorie en emotionele intelligentie
- Begrippen:
o Psychodiagnostiek: diagnose
o Diagnose
o Psychologisch testen (omvat niet het volledige aspect van assessment)
o Psychologische evaluatie
o Psychometrie (vnl voor mathematische methoden, maar in sommige landen wordt
assessment zo genoemd)
o Assessment: breder begrip!
- Diagnostiek in de psychologie
o Definitie van het beroep psycholoog volgens de Belgische Comissie: een beroep dat zich richt
op:
(1) evaluatie van
(2) interventie in
(3) onderzoek naar en ontwikkeling van methoden voor evaluatie van en interventie
in
(4) disseminatie van informatie over menselijk gedragsmatig en mentaal
functioneren op basis van de wetenschappelijke discipline van de psychologie
Assessment wordt gezien als een centrale component van wat de taak is als
psycholoog (een situatie, persoon, organisatie start altijd vanuit
assessment)
- Enkele gangbare definities
o Diagnosis (Grieks): onderscheiding, onderscheidingsvermogen en/of beslissing
o De Bruyn: systematisch beslissingsproces waarin verschillende theoretische en empirische
onderzoekslijnen samengebracht worden (werf je iemand aan of niet, moet de persoon naar
buso of niet?)
2
, o De Zeeuw: individuele verschillen tussen mensen vaststellen om deze kennis toe te passen
op het enkele individu, de persoon ten dienste van zijn of haar belang in persoonlijk of
maatschappelijk opzicht
o Van Aarle: op wetenschappelijk verantwoorde wijze verzamelen van informatie omtrent de
persoon en zijn omgeving met het oog op het nemen van beslissingen
Grote kritiek op assessment is dat er te veel gericht wordt op het individu en niet
naar de omgeving
o Walsh en Betz: Proces van hulp bieden aan personen met hun vragen en problemen
(infoverzameling, begrijpen van de info en integreren tot een oordeel en advies, interventie
om het probleem op te lossen)
Heel breed bekijken
o Jäger en Petermann: wetenschappelijke discipline die methoden ontwikkelt en toepast om
relevante kenmerken van personen, groepen, situaties, instituties en zelfs voorwerpen van te
stellen, die vervolgens in een oordeel geïntegreerd moeten worden
- Een psychologische test of vragenlijst is een systematische procedure om gedragingen te classificeren
of te meten. Het stelt in staat om een bewering te doen over een theoretisch attribuut of latente trek
van personen of over niet-test gedragingen, vb criteriumgedrag, aan de hand van objectief
vastgestelde antwoorden op een aantal items. De betekenis van deze antwoorden wordt duidelijk
door ze te vergelijken met een representatieve steekproef of binnen de persoon in de loop van de tijd
of op verschillende tijdstippen
- Definitie van assessment: systematische methode of procedure om de psychologische
karakteristieken van een individu, een groep individuen of de prestatie van een (groep) individu(en)
vast te stellen
- Drie grote praktijkvelden
o Klinische en gezondheidspsychologie: psychiatrische stoornis? Draagkracht/last van een
persoon
o Bedrijfspsychologie: voldoet een kandidaat aan de functie-eisen, is er een goed sociaal
klimaat?
o Onderwijspsychologie: is er sprak van hoge begaafdheid
0.1 GESCHIEDENIS VAN DE ASSESSMENT
0.1.1 GESCHIEDENIS VAN DE THEORIEVORMING
- Ontstaan van de psychologie in Duitsland in de 19 e eeuw:
o Afzetten tegen de filosofie van Descartes: onderscheid lichaam en ziel = kenmerken van het
lichaam zijn meetbaar, maar niet van de ziel
3
, o Experimenteel onderzoek van Fechner & Wundt: relatie tussen lichaam en geest = wat is de
verhouding tussen de objectieve sterke van een stimulus en de waarneming ervan?
Wet van Fechner: de subjectieve ervaring is proportioneel aan het logaritme van de
stimulusintensiteit
Wundt: individuele verschillen in snelheid van zenuwgeleiding, oorzaak van
verschillen in waarneming
- Opkomst van empirisch pragmatische epistemologie in de VS speelde ook een belangrijke rol in de
assessment
o Intelligentie was een vaag begrip vroeger
o Vanuit de pragmatische epistemologie kwam de vraag wat je ermee kan doen ipv wat is
intelligentie.
0.1.2 GESCHIEDENIS VAN DE MEETMODELLEN (ONTWIKKELING PSYCHOMETRIE)
- Voorlopers: ontwikkeling van theorie van meetfouten (Laplace, Gauss en Legendre: positieve
wetenschappen)
- Karl Pearson: idee van meetfouten toepassing op menselijk oordelen
o Ze moesten lijnstukken in 2 delen, gemiddeld genomen deed men dit in de midden
- Charles Spearman: betrouwbaarheidscoëfficiënt als correlatie tussen twee testhelften
- Klassieke testtheorie: Gulliksen en Lord & Novick (grote doorbraak)
o Ware score is de waarde over een oneindig aantal herhalingen
o S = T + E (som van de score = testscore + meetfout)
- Item response theorie: George Rasch
o Kans op correct antwoord gemodelleerd als logistische functie van vaardigheid van persoon
en moeilijkheidsgraad van item
0.1.3 GESCHIEDENIS VAN DE TESTBEWEGING
- Historische voorlopers
o Selectiesysteem van het Chinese Keizerrijk (het selecteren van mensen is dus al een heel oud
idee)
Ontstaan in 605 tijdens de Sui dynastie
Afgeschaft in 1906 tijdens Qing dynastie
4
ASSESSMENTTHEORIE
ENYA CATELIN
2020-2021
1
,0. INTRODUCTIE
- 3 delen: Intelligentie, assessmenttheorie en emotionele intelligentie
- Begrippen:
o Psychodiagnostiek: diagnose
o Diagnose
o Psychologisch testen (omvat niet het volledige aspect van assessment)
o Psychologische evaluatie
o Psychometrie (vnl voor mathematische methoden, maar in sommige landen wordt
assessment zo genoemd)
o Assessment: breder begrip!
- Diagnostiek in de psychologie
o Definitie van het beroep psycholoog volgens de Belgische Comissie: een beroep dat zich richt
op:
(1) evaluatie van
(2) interventie in
(3) onderzoek naar en ontwikkeling van methoden voor evaluatie van en interventie
in
(4) disseminatie van informatie over menselijk gedragsmatig en mentaal
functioneren op basis van de wetenschappelijke discipline van de psychologie
Assessment wordt gezien als een centrale component van wat de taak is als
psycholoog (een situatie, persoon, organisatie start altijd vanuit
assessment)
- Enkele gangbare definities
o Diagnosis (Grieks): onderscheiding, onderscheidingsvermogen en/of beslissing
o De Bruyn: systematisch beslissingsproces waarin verschillende theoretische en empirische
onderzoekslijnen samengebracht worden (werf je iemand aan of niet, moet de persoon naar
buso of niet?)
2
, o De Zeeuw: individuele verschillen tussen mensen vaststellen om deze kennis toe te passen
op het enkele individu, de persoon ten dienste van zijn of haar belang in persoonlijk of
maatschappelijk opzicht
o Van Aarle: op wetenschappelijk verantwoorde wijze verzamelen van informatie omtrent de
persoon en zijn omgeving met het oog op het nemen van beslissingen
Grote kritiek op assessment is dat er te veel gericht wordt op het individu en niet
naar de omgeving
o Walsh en Betz: Proces van hulp bieden aan personen met hun vragen en problemen
(infoverzameling, begrijpen van de info en integreren tot een oordeel en advies, interventie
om het probleem op te lossen)
Heel breed bekijken
o Jäger en Petermann: wetenschappelijke discipline die methoden ontwikkelt en toepast om
relevante kenmerken van personen, groepen, situaties, instituties en zelfs voorwerpen van te
stellen, die vervolgens in een oordeel geïntegreerd moeten worden
- Een psychologische test of vragenlijst is een systematische procedure om gedragingen te classificeren
of te meten. Het stelt in staat om een bewering te doen over een theoretisch attribuut of latente trek
van personen of over niet-test gedragingen, vb criteriumgedrag, aan de hand van objectief
vastgestelde antwoorden op een aantal items. De betekenis van deze antwoorden wordt duidelijk
door ze te vergelijken met een representatieve steekproef of binnen de persoon in de loop van de tijd
of op verschillende tijdstippen
- Definitie van assessment: systematische methode of procedure om de psychologische
karakteristieken van een individu, een groep individuen of de prestatie van een (groep) individu(en)
vast te stellen
- Drie grote praktijkvelden
o Klinische en gezondheidspsychologie: psychiatrische stoornis? Draagkracht/last van een
persoon
o Bedrijfspsychologie: voldoet een kandidaat aan de functie-eisen, is er een goed sociaal
klimaat?
o Onderwijspsychologie: is er sprak van hoge begaafdheid
0.1 GESCHIEDENIS VAN DE ASSESSMENT
0.1.1 GESCHIEDENIS VAN DE THEORIEVORMING
- Ontstaan van de psychologie in Duitsland in de 19 e eeuw:
o Afzetten tegen de filosofie van Descartes: onderscheid lichaam en ziel = kenmerken van het
lichaam zijn meetbaar, maar niet van de ziel
3
, o Experimenteel onderzoek van Fechner & Wundt: relatie tussen lichaam en geest = wat is de
verhouding tussen de objectieve sterke van een stimulus en de waarneming ervan?
Wet van Fechner: de subjectieve ervaring is proportioneel aan het logaritme van de
stimulusintensiteit
Wundt: individuele verschillen in snelheid van zenuwgeleiding, oorzaak van
verschillen in waarneming
- Opkomst van empirisch pragmatische epistemologie in de VS speelde ook een belangrijke rol in de
assessment
o Intelligentie was een vaag begrip vroeger
o Vanuit de pragmatische epistemologie kwam de vraag wat je ermee kan doen ipv wat is
intelligentie.
0.1.2 GESCHIEDENIS VAN DE MEETMODELLEN (ONTWIKKELING PSYCHOMETRIE)
- Voorlopers: ontwikkeling van theorie van meetfouten (Laplace, Gauss en Legendre: positieve
wetenschappen)
- Karl Pearson: idee van meetfouten toepassing op menselijk oordelen
o Ze moesten lijnstukken in 2 delen, gemiddeld genomen deed men dit in de midden
- Charles Spearman: betrouwbaarheidscoëfficiënt als correlatie tussen twee testhelften
- Klassieke testtheorie: Gulliksen en Lord & Novick (grote doorbraak)
o Ware score is de waarde over een oneindig aantal herhalingen
o S = T + E (som van de score = testscore + meetfout)
- Item response theorie: George Rasch
o Kans op correct antwoord gemodelleerd als logistische functie van vaardigheid van persoon
en moeilijkheidsgraad van item
0.1.3 GESCHIEDENIS VAN DE TESTBEWEGING
- Historische voorlopers
o Selectiesysteem van het Chinese Keizerrijk (het selecteren van mensen is dus al een heel oud
idee)
Ontstaan in 605 tijdens de Sui dynastie
Afgeschaft in 1906 tijdens Qing dynastie
4
