Aantekeningen Vloeiendheid

Aantekeningen Vloeiendheidsstoornissen blok 8
Onderzoek bij schoolgaande kinderen
Klinisch werkmodel Ad Bertens, 1993
Aanleg
+ spanning (positief/ negatief, intern/extern)
+ snelheid (eigen spreken, communicatie)
+ belemmeringen (autisme, ADHD, ziekte, vermoeidheid enz…)

Beginnend stotteren vaak tot herhalen en verlengen
Later komt vechten (bewegingen), vluchten (toegedekt, vermijden, niet spreken),
bevriezen (stotters langer, blokkades) erbij

Meer spanning weer vanaf bovenaan




Aanvulling- opinie: de essentie van stotteren
In Nederlands tijdschrift voor Logopedie (jaargang 89, #3, april 2017)
 Ad Bertens gaat in zijn stuk in op de hypothese van Van Riper en doet een
aanvulling
- Hypothese: Stotteren is een al dan niet erfelijke neuromusculaire
timingsstoornis (Van Riper, 1990).
 Nog niet onderbouwd met onderzoek. Mar gaat uit van ‘biologie’ en
‘psychologie’
- Aanvulling: De uiteindelijke ernst van stotteren wordt vooral bepaald door de
ernst van de onveranderlijke onderliggende timingsstoornis

,  De zichtbare ernst wordt bepaald door een optelsom van biologische
aanleg en aangeleerd verzet tegen ontspannen haperingen.
 Essentie van stotteren 2.0 – reactie van P. van Lieshout en M.C. Franken
- Kritische reactie op het stuk van Ad Bertens. Goed om te lezen en mee te
nemen in onze uitleg
- Oorzaak van stotteren is nog steeds niet bekend.
- Alternatieve hypothese: Stotteren is een gevolg van verminderde
spraakmotorische controle

Intermediate stotteren
 Meestal tussen 6 en 13 jaar (maar kan al wel eerder)
 Kerngedragingen
- Nog steeds herhalingen en verleningen
- Meest opvallend: Blokkades
 Secundair gedrag (meer aanwezig)
- Ontsnappingsgedrag (= vechten, ogen knijpen enz…)
- Vermijdingsgedrag (=vermijden van stotters)
 Gevoelens en attitudes (grootste verschil met beginnend stotteren)
- Angst (stotter zelf, klanken, anderen), schaamte, frustratie (speelt rol in
vechten, vermijden)
- Negatief zelfbewustzijn
 Onderliggende processen
- Gelijk aan beginnend stotteren
- Aangevuld met conditionering van angst etc. en vermijdingsconditionering

Erasmus- viercomponentenmodel Stourneras (1980)




 Goed overzicht complexiteit stotterprobleem
 De hoorbare kenmerken van stotteren (verbaal motorische component)
 De niet-hoorbare kenmerken van stotteren (emotionele, cognitieve en
sociale component)

Uitgangspunten voor onderzoek H8 Guitar
Eerste contact met (de ouders van) de cliënt
 Onderzoek
 Technisch
 Persoonlijk

,  Wat de cliënt nodig heeft
 Het recht op privacy
 Cultuurverschillen (stotteren wordt in niet alle culturen hetzelfde gezien)
 De expertise van de therapeut
 Betrouwbaarheid van gebruikte testen
 Het spraak- sample
 Stotterfrequentie (SSI)
 Type onvloeiendheid/ type stotters
 Secundair gedrag (o.a. duur en bijbewegingen)
 Stotterernst
 Natuurlijkheid van spreken
 Spreek- en leestempo
 Gevoelens en attitudes

Onderzoek bij intermediate stotteren H9, blz 197-204
 Preassessment
 Clinical questions
 Contact met ouders (eventueel kind)
 Anamnese vragenlijst
 Video-opname
 Assessment
 Oudergesprek
 Gesprek met leerkracht
 Observatie op school
 Gesprek met kind zelf
 Spraaksamples
 Proeftherapie
 Gevoelens en attitudes
 Spraak- taalproblemen
 Andere factoren
 Diagnose
 Closing interview

Behavior Assessment Battery (BAB) Brutten & Vanryckeghem, 2003
 Speech Situation Checklist (SSC)
- Emotionele reactie
- Gestoorde spraak
 Behavior Checklist (BCL)
 Communication Attitude Test (CAT)
- Form B

Onderzoek bij schoolgaande kinderen
Behavior Assesment Battery (BAB)
 Kwantitatieve analyse:
normaalverdeling/ standaarddeviatie
 Kwalitatieve analyse: vergelijking
stotterende kinderen niet-
stotterende kinderen
 Scores bekijken in samenhang