Elise Rosa Cornelis 2024-2025
Filmgeschiedenis 2: Klassieke en
Moderne periode
Les 1 (11/02): Introductie: het klassieke Hollywood-systeem 1930-60 en de Musical.....5
1. Algemene dingen/elementen..........................................................................................5
1.1. Klassieke Hollywood Systeem - “klassieke narratieve film” of “klassieke filmtaal”5
1.2. Klassieke verhaalstructuur.................................................................................... 5
1.3. Belang van temporele en ruimtelijke coherentie................................................... 5
1.4. Klassieke filmtaal verbonden met specifiek productie-, distributie-, en
consumptiesysteem......................................................................................................5
1.5. Moraliteit en censuur............................................................................................. 6
1.6. Rollen binnen cinema............................................................................................6
1.7. Hollywood is een cinema van genres....................................................................6
2. Na WOII: neergang van klassieke Hollywoodsysteem...................................................7
3. Classical Hollywood Musical (ca. 1930-1955)................................................................7
3.1. Vroege geluidsfilms............................................................................................... 7
3.2. Hollywood Musical jaren 1930...............................................................................8
3.3. Busby Berkeley (1895-1976).................................................................................8
3.4. Fred Astaire (1899-1987)...................................................................................... 9
4. Hollywood Musical jaren 1940 en 1950: MGM.............................................................10
4.1. Integrated musical, dance dramas...................................................................... 10
4.2. Arthur Freed........................................................................................................ 10
Les 2 (18/02): Frans poëtisch realisme ca. 1930-1940...................................................... 11
1. Franse cinema in de jaren 1920................................................................................... 11
2. Franse film in de vroege jaren 1930............................................................................. 11
2.1. Economische en artistieke crisis..........................................................................11
2.2. Franse filmstudio's jaren 1930: bijzonder kosmopolitisch....................................11
3. Frans poëtisch realisme............................................................................................... 11
3.2 Jacques Prévert (1900-1977)...............................................................................14
3.3. Charles Spaak (1903-1975)................................................................................ 14
3.4. Marcel Pagnol (1895-1974).................................................................................14
3.5. Marcel Carné (1906-1996).................................................................................. 14
3.6. Jean Renoir (1894-1979).................................................................................... 15
Les 3 (25/02): Orson Welles (1915-1985)............................................................................ 17
1. Vroege jaren................................................................................................................. 17
1.1. The hearts of age (1934).....................................................................................17
1.2. Het theater...........................................................................................................17
1.3. Radio................................................................................................................... 17
2. Contract met RKO en Citizen Kane..............................................................................17
2.1. Esthetiek..............................................................................................................18
2.2. Citizen Kane: in verband met de carrière van Welles..........................................20
2.3. Andere films........................................................................................................ 20
1
, 2.4. Andere bezigheden............................................................................................. 20
3. Werk na Citizen Kane...................................................................................................20
4. Film noir (ca. 1940-1958)............................................................................................. 21
4.1. The Lady from Shanghai (1947)..........................................................................21
les 4: Alfred Hitchcock (1899-1980)....................................................................................21
1. Alfred Hitchcock als “auteur”........................................................................................ 21
1.1. Oeuvre.................................................................................................................22
1.2. Hitchcock in Hollywood....................................................................................... 22
2. Eerste stappen in filmwereld in vroege jaren 1920...................................................... 23
2.1. Typische kenmerken van Hitchcock.................................................................... 23
2.2. Hitchcock en de idee van “pure cinema”............................................................. 25
2.3. Gedurfde technische experimenten.................................................................... 26
2.3. Cameo appearances........................................................................................... 26
3. Rebecca (1940)............................................................................................................26
4. Rope (1948)................................................................................................................. 27
5. Rear Window (1954).................................................................................................... 27
6. Vertigo (1958)...............................................................................................................27
Les 5 (11/02/2025): Italiaans neorealisme, ca. 1940-1955................................................. 27
1. inleiding........................................................................................................................ 27
1.1. Partizanen: communisten en katholieken............................................................28
1.2. Sleutel Films........................................................................................................ 28
1.3. Algemene kenmerken......................................................................................... 28
2. Cesare Zavattini (1902-1989).......................................................................................29
3. André bazin (1918-1958)..............................................................................................30
4. Roberto Rossellini (1906-1977)....................................................................................30
4.1. Inleiding............................................................................................................... 30
4.2. Roma città aperta, 1945...................................................................................... 30
4.3. Paisà, 1946......................................................................................................... 31
5. Vittorio De Sica (1902-1974)........................................................................................ 31
5.1. Ladri di biciclette (Vittorio De Sica, 1948)............................................................31
5.2. Umberto D., (1952)..............................................................................................32
6. Roberto Rossellini met Ingrid Bergman........................................................................32
6.1. Stromboli: terra di Dio (Roberto Rossellini, 1949)............................................... 33
6.2. Viaggio in Italia (Roberto Rossellini, 1954)..........................................................33
Les 6 (18/03/2025): Italiaans modernisme: Michelangelo Antonioni en Pier Paolo
Pasolini................................................................................................................................. 33
1. Europa (west en oost) in jaren 1960 en 1970: modernistische cinema........................33
1.1. Verschillende cinema's........................................................................................ 33
2. Modernistische cinema belangrijk in Italië....................................................................34
2.1. Inleiding tot de film in Italie: 1950 - 1970.............................................................34
2.2. Naast bloeiende populaire cinema ook Italiaans modernisme............................ 34
3. Michelangelo Antonioni en Pier Paolo Pasolini............................................................ 35
3.1. Michelangelo Antonioni (1912-2007)...................................................................35
3.2. Pier Paolo Pasolini (1922-1975)..........................................................................36
2
,Les 7: Jean-Luc Godard (1930-2022)..................................................................................39
1. Nouvelle Vague............................................................................................................ 39
1.1. Wat is het?...........................................................................................................39
1.2. Kenmerken.......................................................................................................... 40
2. Jean-Luc Godard (1930 - 2022)................................................................................... 41
2.1. Biografie.............................................................................................................. 41
2.2. Godard in de nouvelle Vague.............................................................................. 41
2.3. kenmerken...........................................................................................................41
2.4. Nouvelle Vague films........................................................................................... 41
2.5. Jean-Luc Godard: "Maoïstische" periode (1968–79).......................................... 42
2.6. Godard in jaren 1980, diverse registers naast elkaar..........................................43
Les 8: Rive Gauche.............................................................................................................. 43
1. Inleiding........................................................................................................................ 43
2. Agnès Varda (1928-2019)............................................................................................ 44
2.1. Cléo de 5 à 7 (1961)............................................................................................44
3. Alain Resnais (1922-2014)...........................................................................................44
3.1. Carrière............................................................................................................... 45
3.2. Hiroshima mon amour (1959)..............................................................................45
3.3. L’Année dernière à Marienbad (1961).................................................................46
3.4. Typische kenmerken van de stijl van Resnais.....................................................47
4. Chris Marker (1921-2012)............................................................................................ 47
4.1. La Jetée (1961-64).............................................................................................. 47
Les 9: Robert Bresson & Carl Theodor Dreyer................................................................. 48
1. Paul Schrader → Transcendental Style....................................................................... 48
1.1. Wat is het?................................................................................................................ 48
2. Robert Bresson (1901-1999)........................................................................................49
2.1. Leven en kenmerken van zijn werk..................................................................... 49
2.2. Un Condamné à mort s’est échappé (1956)....................................................... 50
2.3. Pickpocket (1959)................................................................................................51
3. Carl Theodor Dreyer (1889-1968)................................................................................ 51
3.1. Vredens dag (1943), Ordet (1948), Gertrud (1964).............................................52
Les 10 (29/04): De Western..................................................................................................53
1. Als genre...................................................................................................................... 53
2. Geschiedenis................................................................................................................53
3. Geografische categorie................................................................................................ 53
4. Western als mythe..................................................................................................54
4.1. André Bazin......................................................................................................... 54
4.2. Robert Warshow, The Westerner (essay 1954).................................................. 54
4.3. Jim Kitses, Horizons West (1969)....................................................................... 55
4.3. Will Wright: Sixguns and Society (1975)............................................................. 55
5. Western: het prille begin van filmgeschiedenis............................................................ 56
5.1. Verbinding met het klassieke Hollywood............................................................. 56
5.2. Jaren 1920: epic western.................................................................................... 56
5.3. Jaren 1930.......................................................................................................... 56
3
, 5.4. Jaren 1940.......................................................................................................... 57
5.5. Jaren 1950.......................................................................................................... 58
5.6. Jaren 1960.......................................................................................................... 60
Les 11 (6/5/2025): New Hollywood 1966-1982....................................................................61
1. 60’s: filmindustrie in crisis: Neergang van de studio’s.................................................. 61
1.1. Schets................................................................................................................. 61
1.2. Conglomeraten: “Merger Mania”......................................................................... 62
1.3. Nieuw Publiek......................................................................................................62
1.4. Politiek klimaat.................................................................................................... 62
1.5. Low-budget films................................................................................................. 63
1.6. Production Code..................................................................................................63
2. Invloed Europese art cinema 60’s................................................................................ 64
2.1. Bonnie and clyde (Arthur Penn, 1967)................................................................ 64
2.2. The Wild Bunch (Sam Peckinpah, 1969)............................................................ 65
2.3. The Graduate (Mike Nichols, 1967).................................................................... 65
2.4. The Last Picture Show (Peter Bogdanovich, 1971)............................................ 65
3. Roger Corman..............................................................................................................65
4. Easy Rider (1969, Dennis Hopper).............................................................................. 66
5. The Big Three (70s): Francis Ford Coppola, Steven Spielberg, George Lucas...........66
5.1. The Next Wave....................................................................................................66
5.2. Francis Ford Coppola.......................................................................................... 66
5.3. New Era of the Blockbuster.................................................................................67
6. David Cook...................................................................................................................68
7. New Hollywood.............................................................................................................69
Les 12 (13/05/2025): Chantal Akerman (1950-2015).......................................................... 69
1. Invloeden......................................................................................................................69
1.1. Andy Warhol (1928-1987)................................................................................... 69
1.2. Structural Film..................................................................................................... 70
1.3. Performance-art (ca. 1970)................................................................................. 70
2. Chantal Akerman (1950-2015)..................................................................................... 71
2.1. Saute ma ville (1968).......................................................................................... 71
2.2. La Chambre (1972)............................................................................................. 71
2.3. Hotel Monterey (1972).........................................................................................71
2.4. Je tu il elle (1975)................................................................................................ 72
2.5. News from Home (1976)..................................................................................... 72
2.6. Jeanne Dielman, 23 Quai du Commerce, 1080 Bruxelles (1975)....................... 72
letterboxd reviews: https://letterboxd.com/eliserosaaa/
Les 1 (11/02): Introductie: het klassieke Hollywood-systeem 1930-60
en de Musical
4
,1. Algemene dingen/elementen
1.1. Klassieke Hollywood Systeem - “klassieke narratieve film” of “klassieke filmtaal”
● ontwikkelt zich rond WOI met cineasten zoals Griffith
○ valt ongeveer samen met moment waarop eerste studio’s zich in Hollywood
vestigen
● geconsolideerd met doorbraak van geluidsfilm late jaren 1920
○ ondergaat strubbelingen bij de introductie van geluidsfilm maar in principe
verandert er niet veel aan de opbouw van een film
1.2. Klassieke verhaalstructuur
● gebaseerd op burgerlijk realistisch theater
● verhaal rust op personages
○ meestal romantische heteroseksuele koppel
○ oorzaak-gevolg relatie
○ psychologische motivatie v/e personage
■ identificatie met personages
1.3. Belang van temporele en ruimtelijke coherentie
● continuity editing
● eyeline matching
● 180 graden regel → een regel die bepaalt dat de camera altijd aan dezelfde kant van
een zogenaamde 'dramatische as' moet blijven filmen om verwarring bij de kijker te
voorkomen.
● match on action → het uitlijnen of de overlap van shots in een vaste volgorde, die bij
de kijker zorgen voor een logische opbouw in acties van de personages.
● André Bazin
○ L’Evolution du langage cinématographique (1955)
○ in Frankrijk en US:
■ ontwikkeling van filmtaal die in late jaren 1930 klassieke perfectie
bereikt wereldwijde dominantie (naast avant-garde, modernisme, ....)
1.4. Klassieke filmtaal verbonden met specifiek productie-, distributie-, en
consumptiesysteem
● “Classical Hollywood System” (ca. 1914/1930 – ca. 1960)
● enorm complex systeem
● enorm aantal films heeft voortgebracht
○ 1 film per week = 52 per jaar
● massapubliek
○ meest aantal verkochte filmtickets per jaar in VS = 1946
○ loopt daarna ten einde door de doorbraak van de televisie → mensen kunnen
gewoon thuisblijven en films kijken, ze moeten niet naar de cinema
○ bioscoop was ook de plek waar mensen naar het journaal keken
● vanaf doorbraak van geluid: standaardisering van programma
○ newsreel
○ short
○ cartoon
○ double feature: eerst een B film en dan een A film
● 95% van gigantische output van films, uitgebracht door pakweg 8 filmstudio’s
○ soortvan oligopolie
■ 5 majors: “Big 5” → MGM, Paramount, Wrangler Brothers, 20th
century Fox en Radio picture
5
, ■ 3 minors → Universal International, Colombia, UA
○ verticale integratie → bv. films van MGM konden enkel getoond worden in
cinemas die uitgebaat werden door MGM
○ Independants
■ David O. Selznick (Fritz Lang en Hitchcock naar VS)
● prestigieuze producties; Wizard of Oz, Gone with the wind
■ Goldwyn
■ Poverty Row studios
● B-films
● gefocust op bepaalde groepen uit de maatschappij, bv. afro
amerikanen, joodse amerikanen
1.5. Moraliteit en censuur
● kritiek op filmindustrie na bv. seksschandalen, moraliteit schending, geweld in films,
etc.
● zelfcensuur door filmindustrie zelf
○ production code
■ = een verzameling regels waaraan Amerikaanse films moesten
voldoen op het gebied van zedelijk gedrag
■ vanaf 1933
■ vastgelegd in jaren ‘20, versterkt in de jaren ‘30
■ absurde regels → bv, kus mag max 3,5 sec duren
1.6. Rollen binnen cinema
● VS had een belangrijk concept van de ‘Film Star’
○ fancultuur
○ prestige
● cruciale rol van producer
○ producer = de centrale figuur van de film
■ beslist welke sterren, wie de decors maakt, etc.
■ Bv. in Duits expressionistische cinema had de regisseur deze macht
● Europese regisseurs die naar Hollywood werden gebracht
waren dan ook niet volledig gediend met het feit dat de
producer het meeste regelde, terwijl zij dit in Europa allemaal
zelf beslisten
○ ook een aantal producer-directors → Hitchcock
○ toch een aantal regisseurs die een individuele stempel weten te drukken op
productie
1.7. Hollywood is een cinema van genres
● de genres zijn typisch voor standaardisatie
○ MAAR → soepele standaardisatie
○ grensgebieden tussen genres versoepelen → horse operas (western
musicals)
○ westerns zonder paarden, geweerschoten, etc.
2. Na WOII: neergang van klassieke Hollywoodsysteem
● 1946 = hoogtepunt → grootste productie, hoogste aantal bioscoopbezoeken
● doorbraak TV (jaren 1950: kleur, widescreen, 3D, et cetera)
● anti-trustwetten
● men had Hollywood nodig om film in te zetten als ideologisch wapen → bv. censuur
6
Filmgeschiedenis 2: Klassieke en
Moderne periode
Les 1 (11/02): Introductie: het klassieke Hollywood-systeem 1930-60 en de Musical.....5
1. Algemene dingen/elementen..........................................................................................5
1.1. Klassieke Hollywood Systeem - “klassieke narratieve film” of “klassieke filmtaal”5
1.2. Klassieke verhaalstructuur.................................................................................... 5
1.3. Belang van temporele en ruimtelijke coherentie................................................... 5
1.4. Klassieke filmtaal verbonden met specifiek productie-, distributie-, en
consumptiesysteem......................................................................................................5
1.5. Moraliteit en censuur............................................................................................. 6
1.6. Rollen binnen cinema............................................................................................6
1.7. Hollywood is een cinema van genres....................................................................6
2. Na WOII: neergang van klassieke Hollywoodsysteem...................................................7
3. Classical Hollywood Musical (ca. 1930-1955)................................................................7
3.1. Vroege geluidsfilms............................................................................................... 7
3.2. Hollywood Musical jaren 1930...............................................................................8
3.3. Busby Berkeley (1895-1976).................................................................................8
3.4. Fred Astaire (1899-1987)...................................................................................... 9
4. Hollywood Musical jaren 1940 en 1950: MGM.............................................................10
4.1. Integrated musical, dance dramas...................................................................... 10
4.2. Arthur Freed........................................................................................................ 10
Les 2 (18/02): Frans poëtisch realisme ca. 1930-1940...................................................... 11
1. Franse cinema in de jaren 1920................................................................................... 11
2. Franse film in de vroege jaren 1930............................................................................. 11
2.1. Economische en artistieke crisis..........................................................................11
2.2. Franse filmstudio's jaren 1930: bijzonder kosmopolitisch....................................11
3. Frans poëtisch realisme............................................................................................... 11
3.2 Jacques Prévert (1900-1977)...............................................................................14
3.3. Charles Spaak (1903-1975)................................................................................ 14
3.4. Marcel Pagnol (1895-1974).................................................................................14
3.5. Marcel Carné (1906-1996).................................................................................. 14
3.6. Jean Renoir (1894-1979).................................................................................... 15
Les 3 (25/02): Orson Welles (1915-1985)............................................................................ 17
1. Vroege jaren................................................................................................................. 17
1.1. The hearts of age (1934).....................................................................................17
1.2. Het theater...........................................................................................................17
1.3. Radio................................................................................................................... 17
2. Contract met RKO en Citizen Kane..............................................................................17
2.1. Esthetiek..............................................................................................................18
2.2. Citizen Kane: in verband met de carrière van Welles..........................................20
2.3. Andere films........................................................................................................ 20
1
, 2.4. Andere bezigheden............................................................................................. 20
3. Werk na Citizen Kane...................................................................................................20
4. Film noir (ca. 1940-1958)............................................................................................. 21
4.1. The Lady from Shanghai (1947)..........................................................................21
les 4: Alfred Hitchcock (1899-1980)....................................................................................21
1. Alfred Hitchcock als “auteur”........................................................................................ 21
1.1. Oeuvre.................................................................................................................22
1.2. Hitchcock in Hollywood....................................................................................... 22
2. Eerste stappen in filmwereld in vroege jaren 1920...................................................... 23
2.1. Typische kenmerken van Hitchcock.................................................................... 23
2.2. Hitchcock en de idee van “pure cinema”............................................................. 25
2.3. Gedurfde technische experimenten.................................................................... 26
2.3. Cameo appearances........................................................................................... 26
3. Rebecca (1940)............................................................................................................26
4. Rope (1948)................................................................................................................. 27
5. Rear Window (1954).................................................................................................... 27
6. Vertigo (1958)...............................................................................................................27
Les 5 (11/02/2025): Italiaans neorealisme, ca. 1940-1955................................................. 27
1. inleiding........................................................................................................................ 27
1.1. Partizanen: communisten en katholieken............................................................28
1.2. Sleutel Films........................................................................................................ 28
1.3. Algemene kenmerken......................................................................................... 28
2. Cesare Zavattini (1902-1989).......................................................................................29
3. André bazin (1918-1958)..............................................................................................30
4. Roberto Rossellini (1906-1977)....................................................................................30
4.1. Inleiding............................................................................................................... 30
4.2. Roma città aperta, 1945...................................................................................... 30
4.3. Paisà, 1946......................................................................................................... 31
5. Vittorio De Sica (1902-1974)........................................................................................ 31
5.1. Ladri di biciclette (Vittorio De Sica, 1948)............................................................31
5.2. Umberto D., (1952)..............................................................................................32
6. Roberto Rossellini met Ingrid Bergman........................................................................32
6.1. Stromboli: terra di Dio (Roberto Rossellini, 1949)............................................... 33
6.2. Viaggio in Italia (Roberto Rossellini, 1954)..........................................................33
Les 6 (18/03/2025): Italiaans modernisme: Michelangelo Antonioni en Pier Paolo
Pasolini................................................................................................................................. 33
1. Europa (west en oost) in jaren 1960 en 1970: modernistische cinema........................33
1.1. Verschillende cinema's........................................................................................ 33
2. Modernistische cinema belangrijk in Italië....................................................................34
2.1. Inleiding tot de film in Italie: 1950 - 1970.............................................................34
2.2. Naast bloeiende populaire cinema ook Italiaans modernisme............................ 34
3. Michelangelo Antonioni en Pier Paolo Pasolini............................................................ 35
3.1. Michelangelo Antonioni (1912-2007)...................................................................35
3.2. Pier Paolo Pasolini (1922-1975)..........................................................................36
2
,Les 7: Jean-Luc Godard (1930-2022)..................................................................................39
1. Nouvelle Vague............................................................................................................ 39
1.1. Wat is het?...........................................................................................................39
1.2. Kenmerken.......................................................................................................... 40
2. Jean-Luc Godard (1930 - 2022)................................................................................... 41
2.1. Biografie.............................................................................................................. 41
2.2. Godard in de nouvelle Vague.............................................................................. 41
2.3. kenmerken...........................................................................................................41
2.4. Nouvelle Vague films........................................................................................... 41
2.5. Jean-Luc Godard: "Maoïstische" periode (1968–79).......................................... 42
2.6. Godard in jaren 1980, diverse registers naast elkaar..........................................43
Les 8: Rive Gauche.............................................................................................................. 43
1. Inleiding........................................................................................................................ 43
2. Agnès Varda (1928-2019)............................................................................................ 44
2.1. Cléo de 5 à 7 (1961)............................................................................................44
3. Alain Resnais (1922-2014)...........................................................................................44
3.1. Carrière............................................................................................................... 45
3.2. Hiroshima mon amour (1959)..............................................................................45
3.3. L’Année dernière à Marienbad (1961).................................................................46
3.4. Typische kenmerken van de stijl van Resnais.....................................................47
4. Chris Marker (1921-2012)............................................................................................ 47
4.1. La Jetée (1961-64).............................................................................................. 47
Les 9: Robert Bresson & Carl Theodor Dreyer................................................................. 48
1. Paul Schrader → Transcendental Style....................................................................... 48
1.1. Wat is het?................................................................................................................ 48
2. Robert Bresson (1901-1999)........................................................................................49
2.1. Leven en kenmerken van zijn werk..................................................................... 49
2.2. Un Condamné à mort s’est échappé (1956)....................................................... 50
2.3. Pickpocket (1959)................................................................................................51
3. Carl Theodor Dreyer (1889-1968)................................................................................ 51
3.1. Vredens dag (1943), Ordet (1948), Gertrud (1964).............................................52
Les 10 (29/04): De Western..................................................................................................53
1. Als genre...................................................................................................................... 53
2. Geschiedenis................................................................................................................53
3. Geografische categorie................................................................................................ 53
4. Western als mythe..................................................................................................54
4.1. André Bazin......................................................................................................... 54
4.2. Robert Warshow, The Westerner (essay 1954).................................................. 54
4.3. Jim Kitses, Horizons West (1969)....................................................................... 55
4.3. Will Wright: Sixguns and Society (1975)............................................................. 55
5. Western: het prille begin van filmgeschiedenis............................................................ 56
5.1. Verbinding met het klassieke Hollywood............................................................. 56
5.2. Jaren 1920: epic western.................................................................................... 56
5.3. Jaren 1930.......................................................................................................... 56
3
, 5.4. Jaren 1940.......................................................................................................... 57
5.5. Jaren 1950.......................................................................................................... 58
5.6. Jaren 1960.......................................................................................................... 60
Les 11 (6/5/2025): New Hollywood 1966-1982....................................................................61
1. 60’s: filmindustrie in crisis: Neergang van de studio’s.................................................. 61
1.1. Schets................................................................................................................. 61
1.2. Conglomeraten: “Merger Mania”......................................................................... 62
1.3. Nieuw Publiek......................................................................................................62
1.4. Politiek klimaat.................................................................................................... 62
1.5. Low-budget films................................................................................................. 63
1.6. Production Code..................................................................................................63
2. Invloed Europese art cinema 60’s................................................................................ 64
2.1. Bonnie and clyde (Arthur Penn, 1967)................................................................ 64
2.2. The Wild Bunch (Sam Peckinpah, 1969)............................................................ 65
2.3. The Graduate (Mike Nichols, 1967).................................................................... 65
2.4. The Last Picture Show (Peter Bogdanovich, 1971)............................................ 65
3. Roger Corman..............................................................................................................65
4. Easy Rider (1969, Dennis Hopper).............................................................................. 66
5. The Big Three (70s): Francis Ford Coppola, Steven Spielberg, George Lucas...........66
5.1. The Next Wave....................................................................................................66
5.2. Francis Ford Coppola.......................................................................................... 66
5.3. New Era of the Blockbuster.................................................................................67
6. David Cook...................................................................................................................68
7. New Hollywood.............................................................................................................69
Les 12 (13/05/2025): Chantal Akerman (1950-2015).......................................................... 69
1. Invloeden......................................................................................................................69
1.1. Andy Warhol (1928-1987)................................................................................... 69
1.2. Structural Film..................................................................................................... 70
1.3. Performance-art (ca. 1970)................................................................................. 70
2. Chantal Akerman (1950-2015)..................................................................................... 71
2.1. Saute ma ville (1968).......................................................................................... 71
2.2. La Chambre (1972)............................................................................................. 71
2.3. Hotel Monterey (1972).........................................................................................71
2.4. Je tu il elle (1975)................................................................................................ 72
2.5. News from Home (1976)..................................................................................... 72
2.6. Jeanne Dielman, 23 Quai du Commerce, 1080 Bruxelles (1975)....................... 72
letterboxd reviews: https://letterboxd.com/eliserosaaa/
Les 1 (11/02): Introductie: het klassieke Hollywood-systeem 1930-60
en de Musical
4
,1. Algemene dingen/elementen
1.1. Klassieke Hollywood Systeem - “klassieke narratieve film” of “klassieke filmtaal”
● ontwikkelt zich rond WOI met cineasten zoals Griffith
○ valt ongeveer samen met moment waarop eerste studio’s zich in Hollywood
vestigen
● geconsolideerd met doorbraak van geluidsfilm late jaren 1920
○ ondergaat strubbelingen bij de introductie van geluidsfilm maar in principe
verandert er niet veel aan de opbouw van een film
1.2. Klassieke verhaalstructuur
● gebaseerd op burgerlijk realistisch theater
● verhaal rust op personages
○ meestal romantische heteroseksuele koppel
○ oorzaak-gevolg relatie
○ psychologische motivatie v/e personage
■ identificatie met personages
1.3. Belang van temporele en ruimtelijke coherentie
● continuity editing
● eyeline matching
● 180 graden regel → een regel die bepaalt dat de camera altijd aan dezelfde kant van
een zogenaamde 'dramatische as' moet blijven filmen om verwarring bij de kijker te
voorkomen.
● match on action → het uitlijnen of de overlap van shots in een vaste volgorde, die bij
de kijker zorgen voor een logische opbouw in acties van de personages.
● André Bazin
○ L’Evolution du langage cinématographique (1955)
○ in Frankrijk en US:
■ ontwikkeling van filmtaal die in late jaren 1930 klassieke perfectie
bereikt wereldwijde dominantie (naast avant-garde, modernisme, ....)
1.4. Klassieke filmtaal verbonden met specifiek productie-, distributie-, en
consumptiesysteem
● “Classical Hollywood System” (ca. 1914/1930 – ca. 1960)
● enorm complex systeem
● enorm aantal films heeft voortgebracht
○ 1 film per week = 52 per jaar
● massapubliek
○ meest aantal verkochte filmtickets per jaar in VS = 1946
○ loopt daarna ten einde door de doorbraak van de televisie → mensen kunnen
gewoon thuisblijven en films kijken, ze moeten niet naar de cinema
○ bioscoop was ook de plek waar mensen naar het journaal keken
● vanaf doorbraak van geluid: standaardisering van programma
○ newsreel
○ short
○ cartoon
○ double feature: eerst een B film en dan een A film
● 95% van gigantische output van films, uitgebracht door pakweg 8 filmstudio’s
○ soortvan oligopolie
■ 5 majors: “Big 5” → MGM, Paramount, Wrangler Brothers, 20th
century Fox en Radio picture
5
, ■ 3 minors → Universal International, Colombia, UA
○ verticale integratie → bv. films van MGM konden enkel getoond worden in
cinemas die uitgebaat werden door MGM
○ Independants
■ David O. Selznick (Fritz Lang en Hitchcock naar VS)
● prestigieuze producties; Wizard of Oz, Gone with the wind
■ Goldwyn
■ Poverty Row studios
● B-films
● gefocust op bepaalde groepen uit de maatschappij, bv. afro
amerikanen, joodse amerikanen
1.5. Moraliteit en censuur
● kritiek op filmindustrie na bv. seksschandalen, moraliteit schending, geweld in films,
etc.
● zelfcensuur door filmindustrie zelf
○ production code
■ = een verzameling regels waaraan Amerikaanse films moesten
voldoen op het gebied van zedelijk gedrag
■ vanaf 1933
■ vastgelegd in jaren ‘20, versterkt in de jaren ‘30
■ absurde regels → bv, kus mag max 3,5 sec duren
1.6. Rollen binnen cinema
● VS had een belangrijk concept van de ‘Film Star’
○ fancultuur
○ prestige
● cruciale rol van producer
○ producer = de centrale figuur van de film
■ beslist welke sterren, wie de decors maakt, etc.
■ Bv. in Duits expressionistische cinema had de regisseur deze macht
● Europese regisseurs die naar Hollywood werden gebracht
waren dan ook niet volledig gediend met het feit dat de
producer het meeste regelde, terwijl zij dit in Europa allemaal
zelf beslisten
○ ook een aantal producer-directors → Hitchcock
○ toch een aantal regisseurs die een individuele stempel weten te drukken op
productie
1.7. Hollywood is een cinema van genres
● de genres zijn typisch voor standaardisatie
○ MAAR → soepele standaardisatie
○ grensgebieden tussen genres versoepelen → horse operas (western
musicals)
○ westerns zonder paarden, geweerschoten, etc.
2. Na WOII: neergang van klassieke Hollywoodsysteem
● 1946 = hoogtepunt → grootste productie, hoogste aantal bioscoopbezoeken
● doorbraak TV (jaren 1950: kleur, widescreen, 3D, et cetera)
● anti-trustwetten
● men had Hollywood nodig om film in te zetten als ideologisch wapen → bv. censuur
6
