Samenvatting PBFG09 Fysiologie en Anatomie

PBFG 09 Samenvatting
Anatomie is de vorm van een organisme
Fysiologie is de functie die word uitgevoerd door een organisme
-> vorm en functie zijn aan elkaar gerelateerd

Vormen van dieren zijn vaak afhankelijk van natuurkundige wetten
- zwaartekracht
- weerstand

Convergente evolutie binnen de zelfden omgeving komen dezelfde natuurkundige wetten voor, die bij evolutie
voor dezelfde aanpassingen zorgen bij verschillende diersoorten.

-> Stofuitwisseling wordt bepaald door de omvang en bouw van een dier
- diffusie, proces waarbij opgeloste stoffen in een waterig milieu zich verplaatsen (diffunderen) van een gebied
met een hoge concentratie opgeloste stoffen naar een gebied met een lage concentratie opgeloste stoffen.
- osmose, is diffusie van water (door een semi-permeabel membraan). Bij osmose stroomt het water van een
gebied met een lage concentratie opgeloste stoffen naar een gebied met een hoge concentratie opgeloste
stoffen.

Complexe organisme hebben gespecialiseerde cellen in georganiseerde weefsels met verschillende functie
Weefsel -> orgaan -> orgaansysteem
- verteringssysteem
- ademhalingssysteem

4 soorten weefsel
Epitheelweefsel
- is de buitenkant van een organisme + bekleding van organen
- cellen zitten dicht op elkaar

Vorm
- kubusvormig
- kolomvormig (baksteen op zijn kant)
- schubvormig (vloertegels)

Samenstelling
- simpel ( 1 cellaag)
- gelaagd (meerdere cellagen)
- pseudo gelaagd (1 cellaag met lagen van verschillende lengtes)




Bindweefsel
- bind en ondersteund ander weefsel
- dun gepakt in extracellulaire matrix
- matrix: vezels in een vloeistof of gel-achtige vaste basis

, 3 soorten vezels
Collageen vezels -> stevigheid en flexibiliteit
Elastische vezels -> rekken en keren terug in originele vorm
Reticulaire vezels -> verbinden bindweefsels met aangrenzende weefsels

2 soorten cellen
Fibroblasten -> scheiden eiwitten af voor extracellulaire vezels
Macrofagen -> spelen een rol in het immuunsysteem

6 typen bindweefsel
1. Los bindweefsel -> bind epitheel met onderliggend weefsel, houd organen op zijn plek
2. Kraakbeen -> sterk en flexibel
3. Vezelachtig bindweefsel -> in pezen, verbind spieren met botten
4. Vetweefsel -> slaat vet op voor isolatie en brandstof
5. Bloed -> bestaande uit bloedcellen en bloedplasma
6. Botten -> vormt skelet

Spierweefsel
- spiervezels (lange cellen) trekken samen door signalen van zenuwen

3 type spierweefsel
- skeletspieren -> bewuste bewegingen
- gladspierweefsel -> onbewuste bewegingen
- hartspierweefsel -> samentrekking hart

Zenuwweefsel
- signaleert stimuli en geeft signalen door
- bevat:
- neuronen of zenuwcellen -> geven impulsen door
- gliacellen of glia -> verzorgen en isoleren neuronen


Controle en coördinatie
- hangt af van de samenwerking tussen het endocriene systeem en het zenuwstelsel.

Endocriene systeem
- hormonen
- worden ontvangen door receptorcellen
- gaat via het bloed
- langzaam maar langdurig

Zenuwsignalen
- snel
- word ontvangen door andere zenuwcellen, spiercellen en endocriene cellen

Intern milieu
- word beheerd door regulatie of door zich te conformeren aan het externe milieu
- regulator gebruikt intern controlemechanisme om het internmilieu aan te passen aan schommelingen in het
extern milieu -> conformeerde: intern milieu veranderd mee met het extern milieu.

Homeostase
- zorgt voor het instant houden van het intern balans
- bij mensen: temperatuur, bloed, pH, glucose concentratie
- homeostase mechanisme passen het internmilieu aan.
- voor bepaalde variabele dienen schommelingen boven of onder een instelpunt als stimulans:
deze zijn gedetecteerd door een sensor en leiden tot een reactie -> deze reactie brengt de
variabele terug tot het instelpunt.

, Negatieve feedback heeft de neiging de uitkomst van een proces te verminderen
-> helpt dynamisch evenwicht van homestage in stand houden (helpt variabele terug te keren naar een
instelpunt).
Positive feedback heeft de neiging de uitkomst van een proces te versterken

Thermoregulatie zijn de processen waarbij dieren interne temperatuur binnen bepaalde waardes houden.

Endotherme dieren
- genereren warmte door metabolisme (vogels en zoogdieren).
- kost veel energie
- actief over grote range externe temperaturen

Ectotherme dieren
- halen warmte uit externe bronnen (ongewervelde dieren, vissen, amfibieën en niet vliegende reptielen)
- grote variatie aan interne temperaturen

Poikilotherm
- koudbloedig
- varieert met omgevingstemperatuur

Homeotherm
- warmbloedig
- relatief constant

4 manieren voor warmte uitwisselingen bij dieren
- geleiding
- luchtstroming
- straling
- verdamping

-> bij de warmte regulatie van zoogdieren is het integumentair systeem (buitenkant dier) betrokken: huid, haar
en nagels.

5 aanpassingen bij dieren voor thermoregulatie
Isolatie
- huid
- veren
- vacht
- vet
aanpassingen bloedsomloop
- regulatie van de bloedstroom naar lichaamsoppervlakte.
- vasodilatatie door toename van de bloedstroom naar de huid, is er ook meer warmteverlies.
- vasoconstrictie door afname van de bloedstroom naar de huid, is er ook minder warmteverlies.
-> tegenstroomprincipe zorgt er voor dat een dier afkoelt doordat de ader en de slagader naast elkaar liggen
maar in tegengestelde richting stromen, hierdoor kan warmte van slagader direct worden overgegeven aan de
ader en het lichaam verlaten (komt voor bij marine zoogdieren, vogels en insecten).
koeling door verdamping
- zweet
- hijgen (honden, vogels)
- badderen (koelt de huid)
- gedragsreactie ?
aanpassen van metabolische warmteproductie
- warmte productie neemt toe bij spieractiviteit
- bewegen
- trillen (ectotherme dieren)
- acclimatisatie
- isolatie (vogels, zoogdieren)
- antivries (ectotherme vissen op de polen)
Thermoregulatie van de mens