Literatuur inleiding formeel strafrecht
📙 Hoofdstuk 1 – Inleiding Strafrecht
1.1 Eerste kennismaking
Het strafrecht is een rechtsgebied dat sterk tot de verbeelding spreekt
🎥📰.
Het krijgt veel aandacht in media, zoals kranten,
nieuwsprogramma’s, films en series.
Ook in het dagelijks leven is strafrecht zichtbaar: politie op straat,
geweld, diefstal, vandalisme, drugs, demonstraties.
Strafrecht raakt direct aan moraal, veiligheid en
rechtvaardigheid, waardoor het de samenleving sterk bezighoudt.
1.2 Plaats van het strafrecht ⚖️
Het strafrecht houdt zich bezig met het bestraffen van strafbare
feiten.
De overheid heeft het monopolie op straffen: burgers mogen elkaar
niet straffen.
Strafrecht
Relatie: overheid ↔ burger
Alleen de overheid kan vervolgen en straffen
➡️Bij verdenking van een strafbaar feit loopt het traject altijd via politie
→ OM → rechter, niet via eigenrichting.
1.3 Doelen van straffen 🎯
Straffen dienen vooral twee hoofddoelen:
1. Vergelding
Straf is een reactie op het gepleegde feit
Doel: morele genoegdoening en recht doen aan het slachtoffer
2. Preventie
Generale preventie: afschrikken van anderen in de samenleving
Speciale preventie: voorkomen dat de dader opnieuw strafbare
feiten pleegt
➡️
Straf kijkt dus zowel terug (vergelding) als vooruit (preventie).
,1.4 Materieel strafrecht, formeel strafrecht en sanctierecht
Het strafrecht bestaat uit drie onderdelen:
Materieel strafrecht
Gaat over de inhoud
Welke gedragingen zijn strafbaar en wie is strafbaar?
Formeel strafrecht (strafprocesrecht)
Gaat over de procedure
Regels voor opsporing, vervolging en berechting
Vastgelegd in het Wetboek van Strafvordering
Sanctierecht
Gaat over de straffen en maatregelen
Welke straffen kunnen worden opgelegd en onder welke
voorwaarden
Vastgelegd in het Wetboek van Strafrecht
➡️Materieel strafrecht bepaalt of iemand strafbaar is, formeel strafrecht
bepaalt hoe dat wordt vastgesteld.
1.5 Commune en bijzondere strafrecht
Binnen het strafrecht wordt onderscheid gemaakt tussen:
Commune strafrecht
Het algemene strafrecht
Opgenomen in het Wetboek van Strafrecht
Van toepassing op alle strafbare feiten, tenzij anders bepaald
Bijzonder strafrecht
Strafrecht in bijzondere wetten voor specifieke terreinen
Voorbeelden:
o Opiumwet
o Wegenverkeerswet 1994
o Wet wapens en munitie
➡️ Als een gedraging onder zowel het commune als het bijzondere
strafrecht valt, heeft de bijzondere strafbepaling voorrang.
, 🔑 Kerninzichten (zeer tentamenrelevant)
Strafrecht = overheidsoptreden, geen eigenrichting
Doelen van straf: vergelding + preventie
Drie delen van het strafrecht:
1. materieel (wat is strafbaar?)
2. formeel (hoe wordt dat vastgesteld?)
3. sanctierecht (welke straf volgt?)
Overheid heeft het strafmonopolie
Bijzondere strafwetten gaan vóór algemene regels
📙 Hoofdstuk 1 – Inleiding Strafrecht
1.1 Eerste kennismaking
Het strafrecht is een rechtsgebied dat sterk tot de verbeelding spreekt
🎥📰.
Het krijgt veel aandacht in media, zoals kranten,
nieuwsprogramma’s, films en series.
Ook in het dagelijks leven is strafrecht zichtbaar: politie op straat,
geweld, diefstal, vandalisme, drugs, demonstraties.
Strafrecht raakt direct aan moraal, veiligheid en
rechtvaardigheid, waardoor het de samenleving sterk bezighoudt.
1.2 Plaats van het strafrecht ⚖️
Het strafrecht houdt zich bezig met het bestraffen van strafbare
feiten.
De overheid heeft het monopolie op straffen: burgers mogen elkaar
niet straffen.
Strafrecht
Relatie: overheid ↔ burger
Alleen de overheid kan vervolgen en straffen
➡️Bij verdenking van een strafbaar feit loopt het traject altijd via politie
→ OM → rechter, niet via eigenrichting.
1.3 Doelen van straffen 🎯
Straffen dienen vooral twee hoofddoelen:
1. Vergelding
Straf is een reactie op het gepleegde feit
Doel: morele genoegdoening en recht doen aan het slachtoffer
2. Preventie
Generale preventie: afschrikken van anderen in de samenleving
Speciale preventie: voorkomen dat de dader opnieuw strafbare
feiten pleegt
➡️
Straf kijkt dus zowel terug (vergelding) als vooruit (preventie).
,1.4 Materieel strafrecht, formeel strafrecht en sanctierecht
Het strafrecht bestaat uit drie onderdelen:
Materieel strafrecht
Gaat over de inhoud
Welke gedragingen zijn strafbaar en wie is strafbaar?
Formeel strafrecht (strafprocesrecht)
Gaat over de procedure
Regels voor opsporing, vervolging en berechting
Vastgelegd in het Wetboek van Strafvordering
Sanctierecht
Gaat over de straffen en maatregelen
Welke straffen kunnen worden opgelegd en onder welke
voorwaarden
Vastgelegd in het Wetboek van Strafrecht
➡️Materieel strafrecht bepaalt of iemand strafbaar is, formeel strafrecht
bepaalt hoe dat wordt vastgesteld.
1.5 Commune en bijzondere strafrecht
Binnen het strafrecht wordt onderscheid gemaakt tussen:
Commune strafrecht
Het algemene strafrecht
Opgenomen in het Wetboek van Strafrecht
Van toepassing op alle strafbare feiten, tenzij anders bepaald
Bijzonder strafrecht
Strafrecht in bijzondere wetten voor specifieke terreinen
Voorbeelden:
o Opiumwet
o Wegenverkeerswet 1994
o Wet wapens en munitie
➡️ Als een gedraging onder zowel het commune als het bijzondere
strafrecht valt, heeft de bijzondere strafbepaling voorrang.
, 🔑 Kerninzichten (zeer tentamenrelevant)
Strafrecht = overheidsoptreden, geen eigenrichting
Doelen van straf: vergelding + preventie
Drie delen van het strafrecht:
1. materieel (wat is strafbaar?)
2. formeel (hoe wordt dat vastgesteld?)
3. sanctierecht (welke straf volgt?)
Overheid heeft het strafmonopolie
Bijzondere strafwetten gaan vóór algemene regels
