FA-MA 107 ALLE
CASUSSEN
Inhoud
Casus 2 – een man met atriumfibrilleren...................................................18
................................................................................................................35
Casus 3. Een vrouw met diabetes mellitus en neuropathische pijn...........39
................................................................................................................50
Casus 4. Patiënt met trombose..................................................................55
................................................................................................................66
Casus 5. Een vrouw met Parkinson en verwardheid...................................71
Casus 6. Een man met hartfalen na een myocard infarct..........................94
Casus 7 Een man met COPD, depressie en beroert.................................112
Casus 8 Een vrouw met de ziekte van Crohn...........................................134
1
Casus 1 FA-MA107 Okt 2024
,Casus 1 – een vrouw met psychische
problematiek
Je hebt een gesprek gevoerd met mevrouw L (40 jaar), waarvan de
uitwerking hieronder is opgenomen. Op basis van deze informatie
ga je de een farmacotherapeutische analyse uitvoeren.
Opdracht:
1. Beschrijf het stappenplan van de medicamenteuze behandeling volgens
de bijbehorende NHG-standaard (of andere richtlijn). Vergelijk dit met de
huidige behandeling van de patiënt en beschrijf of deze overeenkomt met
het stappenplan in de NHG-Standaard. Beschrijf ook hoe de lab- en
meetwaarden zich verhouden tot de referentiewaarden in de NHG-
Standaard.
2. Ga vervolgens door naar het identificeren van potentiele
farmacotherapeutische problemen (FTP’s). Doe voor deze casus de gehele
beoordeling van de medicatie, dus behandeling volgens richtlijnen,
onderbehandeling, overbehandeling, bijwerkingen etc.
Patiëntgegevens
Geslacht: vrouw
Afkomst: Kaukasisch
Leeftijd: 40 jaar
Lengte: 175 cm
Gewicht: 62 kg
BMI: 20,2 kg/m2
Roken: nee
Alcohol: - EH/dag
Valrisico: laag (o.b.v. zelfredzaamheid, cognitie, co-morbiditeit,
polyfarmacie)
Medische voorgeschiedenis (bron HIS)
Episode Sinds Actueel ja/nee)
Angststoornis 15 jaar Actueel
Nervositeit/spanning 3 jaar Actueel
Slaapproblemen 3 jaar Actueel
Reflux oesofagitis 3 jaar Niet actueel
Eczeem 5 jaar Actueel
IJzergebreksanemie 1 maand Actueel
Medicatie (bron AIS)
Geneesmiddel Dosering Start/ Initiële
stopdatum voorschrijver
2
Casus 1 FA-MA107 Okt 2024
, Temazepam 20 mg 1 x daags 1 caps Sinds 3 jaar huisarts
zonodig
Antagel 1 -3 x daags 15-30 3 jaar geleden huisarts
ml ac gestopt
Omeprazol 20 mg 1 x daags 1 capsule Sinds 3 jaar huisarts
Oxazepam 10 mg 1-3 x daags 1 tablet Sinds 3 jaar huisarts
zonodig
Citalopram 40 mg 1 x daags 1 tablet Sinds 15 jaar huisarts
Desoximetason 1 x daags Sinds 5 jaar dermatoloog
emulsie 0,25 % met aanbrengen op de
salicylzuur 10% behaarde hoofdhuid
Clobetasol zalf 1-2 x daags Sinds 5 jaar dermatoloog
0,05% aanbrengen
Ferrofumaraat 1 x daags 200 mg Sinds 1 maand huisarts
Meetgegevens (bron HIS)
Paramet Waarde Datum Referentie (streef/
er normaalwaarden (N))*
Bloedd 125 mmHg 5 maanden <140 mmHg
syst. geleden
Bloedd 80 mmHg 5 maanden nvt
dia. geleden
BMI 20,2 kg/m2 5 maanden 20-25 kg/m2
geleden
Kalium 4,0 mmol/l 5 maanden 3,5-5,0 mmol/l (N)
geleden
Natrium 139 mmol/l 5 maanden 136-144 mmol/l (N)
geleden
eGFR 93 5 maanden >60 ml/min/1,73m2
ml/min/1,73m2 geleden
Hb 6,7 mmol/L 1 maand geleden vrouwen: 7,5-10 mmol/l
6,8 mmol/L 2 dagen geleden
bron:www.nvkc.nl, NHG-standaarden CVRM 2019 en DMII 2013, Anemie
2014
3
Casus 1 FA-MA107 Okt 2024
, Farmaceutische anamnese - verslag
De 40-jarige mevrouw L stelt het gesprek met jou als apotheker erg op prijs. Ze
was namelijk zelf ook al van plan om contact op te nemen, met de vraag of zij de
oxazepam die zij gebruikt kan afbouwen.
Ze gebruikt het nu al sinds 3 jaar geleden, het jaar waarin haar
huwelijksproblemen tot een climax kwamen en zij een echtscheiding heeft
aangevraagd. De echtscheiding ging gepaard met een hoop ellende en heeft erg
veel stress bij haar veroorzaakt. Ze kon de stress niet goed onder controle krijgen
maar inmiddels heeft ze een stabiele relatie en haar leven weer aardig op de rit.
Ze wil graag stoppen met het gebruik van oxazepam. Ze gebruikt het nu 2 maal
daags, ’s ochtends bij het opstaan en ’s middags bij de lunch. Ze heeft een sterke
wil en het is haar destijds - ondanks de echtscheiding - ook gelukt om te stoppen
met roken. Ze rookte al sinds haar 16e, het begon met een paar sigaretten per
dag maar vanaf haar 20e rookte ze toch wel een pakje per dag. Ondanks de
echtscheiding in dat jaar wilde ze echt graag stoppen met roken omdat een
familielid die ook zijn hele leven had gerookt was overleden aan de gevolgen van
longkanker.
Mevrouw wil graag stoppen met oxazepam omdat ze zo vermoeid is. Die
vermoeidheid linkt ze zelf aan de oxazepam door de gele sticker op het doosje.
De huisarts heeft voor de zekerheid ook even haar Hb gecontroleerd, dit bleek
een maand geleden verlaagd te zijn. De huisarts vermoedde dat dat kwam door
de hevige menstruaties die mevrouw ervaart. Ze merkt dat ze richting de
overgang gaat en dat uit zich is steeds heftiger menstruaties. De huisarts heeft
haar daarom ijzertabletten meegegeven, maar daar merkt ze helaas nog niet
veel van, ook al heeft ze de innameinstructies goed opgevolgd. Haar Hb was ook
nog niet hoger geworden.
Over haar paniekstoornis wil mevrouw niks kwijt, behalve dat het nu goed gaat.
Aan de citalopram wil ze dan ook verder liever niks veranderen. Ze is erg huiverig
dat deze paniekaanvallen weer terugkomen als ze stopt met citalopram.
Of het nu kwam vanwege het feit dat ze gestopt was met roken of door de stress
rondom de echtscheiding, mevrouw sliep slecht en had ’s nachts last van
zuurbranden. Inmiddels had de huisarts temazepam 20 mg voorgeschreven
i.v.m. de slaapproblematiek en had mevrouw zelf Antagel gekocht vanwege het
zuurbranden ‘s nachts. Temazepam gebruikt mevrouw sindsdien elke nacht.
Omdat de klachten erger werden, behalve zuurbranden in de slokdarm ook een
branderig gevoel in de bovenbuik, raadpleegde ze de huisarts die omeprazol 20
mg voorschreef. De klachten van zuurbranden verdwenen maar op een of andere
manier voelde mevrouw zich erg onrustig overdag en de huisarts schreef
oxazepam 10 mg 1-3 x daags 1 tablet. De bedoeling was dat mevrouw hiermee
zou stoppen als de echtscheiding eenmaal achter de rug was.
Een jaar of 5 geleden is mevrouw naar de dermatoloog geweest met klachten
van hevige eczeem op haar hoofdhuid en armen en benen. De dermatoloog heeft
toen een lotion en een zalf voorgeschreven die erg goed hielpen. Mevrouw
gebruikt deze nog steeds in de perioden waarin het eczeem opvlamt. De
assistente van de huisarts herhaalt dan het recept voor de lotion en de zalf als
4
Casus 1 FA-MA107 Okt 2024
CASUSSEN
Inhoud
Casus 2 – een man met atriumfibrilleren...................................................18
................................................................................................................35
Casus 3. Een vrouw met diabetes mellitus en neuropathische pijn...........39
................................................................................................................50
Casus 4. Patiënt met trombose..................................................................55
................................................................................................................66
Casus 5. Een vrouw met Parkinson en verwardheid...................................71
Casus 6. Een man met hartfalen na een myocard infarct..........................94
Casus 7 Een man met COPD, depressie en beroert.................................112
Casus 8 Een vrouw met de ziekte van Crohn...........................................134
1
Casus 1 FA-MA107 Okt 2024
,Casus 1 – een vrouw met psychische
problematiek
Je hebt een gesprek gevoerd met mevrouw L (40 jaar), waarvan de
uitwerking hieronder is opgenomen. Op basis van deze informatie
ga je de een farmacotherapeutische analyse uitvoeren.
Opdracht:
1. Beschrijf het stappenplan van de medicamenteuze behandeling volgens
de bijbehorende NHG-standaard (of andere richtlijn). Vergelijk dit met de
huidige behandeling van de patiënt en beschrijf of deze overeenkomt met
het stappenplan in de NHG-Standaard. Beschrijf ook hoe de lab- en
meetwaarden zich verhouden tot de referentiewaarden in de NHG-
Standaard.
2. Ga vervolgens door naar het identificeren van potentiele
farmacotherapeutische problemen (FTP’s). Doe voor deze casus de gehele
beoordeling van de medicatie, dus behandeling volgens richtlijnen,
onderbehandeling, overbehandeling, bijwerkingen etc.
Patiëntgegevens
Geslacht: vrouw
Afkomst: Kaukasisch
Leeftijd: 40 jaar
Lengte: 175 cm
Gewicht: 62 kg
BMI: 20,2 kg/m2
Roken: nee
Alcohol: - EH/dag
Valrisico: laag (o.b.v. zelfredzaamheid, cognitie, co-morbiditeit,
polyfarmacie)
Medische voorgeschiedenis (bron HIS)
Episode Sinds Actueel ja/nee)
Angststoornis 15 jaar Actueel
Nervositeit/spanning 3 jaar Actueel
Slaapproblemen 3 jaar Actueel
Reflux oesofagitis 3 jaar Niet actueel
Eczeem 5 jaar Actueel
IJzergebreksanemie 1 maand Actueel
Medicatie (bron AIS)
Geneesmiddel Dosering Start/ Initiële
stopdatum voorschrijver
2
Casus 1 FA-MA107 Okt 2024
, Temazepam 20 mg 1 x daags 1 caps Sinds 3 jaar huisarts
zonodig
Antagel 1 -3 x daags 15-30 3 jaar geleden huisarts
ml ac gestopt
Omeprazol 20 mg 1 x daags 1 capsule Sinds 3 jaar huisarts
Oxazepam 10 mg 1-3 x daags 1 tablet Sinds 3 jaar huisarts
zonodig
Citalopram 40 mg 1 x daags 1 tablet Sinds 15 jaar huisarts
Desoximetason 1 x daags Sinds 5 jaar dermatoloog
emulsie 0,25 % met aanbrengen op de
salicylzuur 10% behaarde hoofdhuid
Clobetasol zalf 1-2 x daags Sinds 5 jaar dermatoloog
0,05% aanbrengen
Ferrofumaraat 1 x daags 200 mg Sinds 1 maand huisarts
Meetgegevens (bron HIS)
Paramet Waarde Datum Referentie (streef/
er normaalwaarden (N))*
Bloedd 125 mmHg 5 maanden <140 mmHg
syst. geleden
Bloedd 80 mmHg 5 maanden nvt
dia. geleden
BMI 20,2 kg/m2 5 maanden 20-25 kg/m2
geleden
Kalium 4,0 mmol/l 5 maanden 3,5-5,0 mmol/l (N)
geleden
Natrium 139 mmol/l 5 maanden 136-144 mmol/l (N)
geleden
eGFR 93 5 maanden >60 ml/min/1,73m2
ml/min/1,73m2 geleden
Hb 6,7 mmol/L 1 maand geleden vrouwen: 7,5-10 mmol/l
6,8 mmol/L 2 dagen geleden
bron:www.nvkc.nl, NHG-standaarden CVRM 2019 en DMII 2013, Anemie
2014
3
Casus 1 FA-MA107 Okt 2024
, Farmaceutische anamnese - verslag
De 40-jarige mevrouw L stelt het gesprek met jou als apotheker erg op prijs. Ze
was namelijk zelf ook al van plan om contact op te nemen, met de vraag of zij de
oxazepam die zij gebruikt kan afbouwen.
Ze gebruikt het nu al sinds 3 jaar geleden, het jaar waarin haar
huwelijksproblemen tot een climax kwamen en zij een echtscheiding heeft
aangevraagd. De echtscheiding ging gepaard met een hoop ellende en heeft erg
veel stress bij haar veroorzaakt. Ze kon de stress niet goed onder controle krijgen
maar inmiddels heeft ze een stabiele relatie en haar leven weer aardig op de rit.
Ze wil graag stoppen met het gebruik van oxazepam. Ze gebruikt het nu 2 maal
daags, ’s ochtends bij het opstaan en ’s middags bij de lunch. Ze heeft een sterke
wil en het is haar destijds - ondanks de echtscheiding - ook gelukt om te stoppen
met roken. Ze rookte al sinds haar 16e, het begon met een paar sigaretten per
dag maar vanaf haar 20e rookte ze toch wel een pakje per dag. Ondanks de
echtscheiding in dat jaar wilde ze echt graag stoppen met roken omdat een
familielid die ook zijn hele leven had gerookt was overleden aan de gevolgen van
longkanker.
Mevrouw wil graag stoppen met oxazepam omdat ze zo vermoeid is. Die
vermoeidheid linkt ze zelf aan de oxazepam door de gele sticker op het doosje.
De huisarts heeft voor de zekerheid ook even haar Hb gecontroleerd, dit bleek
een maand geleden verlaagd te zijn. De huisarts vermoedde dat dat kwam door
de hevige menstruaties die mevrouw ervaart. Ze merkt dat ze richting de
overgang gaat en dat uit zich is steeds heftiger menstruaties. De huisarts heeft
haar daarom ijzertabletten meegegeven, maar daar merkt ze helaas nog niet
veel van, ook al heeft ze de innameinstructies goed opgevolgd. Haar Hb was ook
nog niet hoger geworden.
Over haar paniekstoornis wil mevrouw niks kwijt, behalve dat het nu goed gaat.
Aan de citalopram wil ze dan ook verder liever niks veranderen. Ze is erg huiverig
dat deze paniekaanvallen weer terugkomen als ze stopt met citalopram.
Of het nu kwam vanwege het feit dat ze gestopt was met roken of door de stress
rondom de echtscheiding, mevrouw sliep slecht en had ’s nachts last van
zuurbranden. Inmiddels had de huisarts temazepam 20 mg voorgeschreven
i.v.m. de slaapproblematiek en had mevrouw zelf Antagel gekocht vanwege het
zuurbranden ‘s nachts. Temazepam gebruikt mevrouw sindsdien elke nacht.
Omdat de klachten erger werden, behalve zuurbranden in de slokdarm ook een
branderig gevoel in de bovenbuik, raadpleegde ze de huisarts die omeprazol 20
mg voorschreef. De klachten van zuurbranden verdwenen maar op een of andere
manier voelde mevrouw zich erg onrustig overdag en de huisarts schreef
oxazepam 10 mg 1-3 x daags 1 tablet. De bedoeling was dat mevrouw hiermee
zou stoppen als de echtscheiding eenmaal achter de rug was.
Een jaar of 5 geleden is mevrouw naar de dermatoloog geweest met klachten
van hevige eczeem op haar hoofdhuid en armen en benen. De dermatoloog heeft
toen een lotion en een zalf voorgeschreven die erg goed hielpen. Mevrouw
gebruikt deze nog steeds in de perioden waarin het eczeem opvlamt. De
assistente van de huisarts herhaalt dan het recept voor de lotion en de zalf als
4
Casus 1 FA-MA107 Okt 2024
