FEYS & VERHAGE: MORELE DILEMMAS BINNEN DE POLITIE
LEGITIMITEIT ONDER DRUK?
Legitimiteit van politie → invloed op vertrouwensband (medewerking van burgers +
gedrag in overeenstemming met wet) adhv dilemmatraining en debriefings (moreel
redeneervermogen ontwikkelen)
INLEIDING
Verschillende aspecten verbonden met politiewerk:
Integriteit
o Wangedrag = “the normative inclination among police to resist
temptations to abuse the rights and privileges of their occupation
o Politionele integriteit = “a police officer genuinely accepts values and
moral standards of policing and possesses the virtues of his profession, and
that he consistently acts, out of his own will, in accordance with those
values, standards, and virtues, even in the face of external pressures”
Ethisch beslissingsproces en morele dillema’s
o Moreel dilemma = situatie waarbij waarden en normen in het geding zijn
en waarbij een keuze moet gemaakt worden uit meerdere alternatieven,
terwijl voor elk van die alternatieven goede redenen te geven zijn
“no obvious right or wrong solution”
o Ontstaan doordat politieambtenaren over discretionaire ruimte beschikken
= de ruimte die uitvoerders expliciet krijgen toebedeeld of waarover
ze impliciet beschikken en waarin ze binnen de wettelijke grenzen
van hun ambtsverrichtingen keuzes kunnen maken
Zicht hebben op beslissingsproces is nodig → bijsturing waar nodig
“Aanpak van morele dilemma’s kan een invloed hebben op het vertrouwen van de burger
in de politie”
VERTROUWEN IN EN LEGITIMITEIT VAN POLITIE
Verschillende aspecten verbonden met effectiviteit van politie:
Procedurele rechtvaardigheid = behandelen van burgers → meer vertrouwen in
politie → politie als legitieme instantie beschouwen → meer meewerken en wet
volgen
o Legitimiteit = “a property of an authority or institution that leads people to
feel that that authority or institution is entitled to be deferred to and
obeyed”
o Legitimiteit als burgers de richtlijnen volgen door respect voor autoriteit
Distributieve rechtvaardigheid = eerlijkheid van resultaat of genomen beslissingen
o Invloed op tevredenheid of steun/medewerking van burgers
Relatie tussen concepten → Tankebe (2013)
4 dimensies als onderdeel van legitimiteit:
1) Oordelen over rechtmatigheid
2) Oordelen over procedurele rechtvaardigheid
3) Oordelen over distributieve rechtvaardigheid
1
, 4) Oordelen over effectiviteit
→ hiërarchie van dimensies is afhankelijk van tijd en ruimte
INTEGRITEIT EN MORELE DILEMMA’S
Onderzoek naar morele dilemma’s waarmee politieambtenaren mee geconfronteerd
worden → gebruik van hypothetische scenario’s
De Schrijver en Maesschalck (2015)
Onderzoek: hoe leren politieambtenaren omgaan met morele dilemma’s → vergelijken
van politiescholen
Bevindingen: weinig ontwikkeling binnen redeneervaardigheden
Verschillen tussen scholen: deontologische code en wel/niet aanleren van model
om beslissingen in kader van morele dilemma’s te ondersteunen
o Verschillen kunnen niet gevolg zijn van manier van lesgeven, doordat ze
geen ontwikkeling hebben van morele redeneervaardigheden
METHODOLOGIE
Onderzoek kent 2 fases:
Bespreking van verkennende interviews
Survey mbt factoren die beslissingssproces kunnen beïnvloeden
Verkennende interviews:
Doel: zicht krijgen op morele dilemma’s waarmee politieambtenaren in de praktijk mee
geconfronteerd worden en de wijze waarop ze ermee omgaan
Vragen:
Soorten dilemma’s
Frequentie
Wat is voor hun een moreel dilemma?
Welke factoren hebben een invloed op hun beslissing?
In welke mate voelen ze zich gewapend om dergelijke beslissingen te nemen?
In hoeverre mogen ze de keuze zelf maken?
Survey beslissingsprocessen:
4 delen:
Stellingen gerelateerd aan morele dilemma’s en factoren
4 morele dilemma’s: wat zou je doen en waarom?
o 2 dilemma’s algemeen en toepasselijk op iedere respondent
o 2 specifieke dilemma’s voor functie van politieambtenaar
Bevraging persoonlijkheidskenmerken: empathie, impulsiviteit…
Bevraging achtergrondkenmerken: geslacht, leeftijd, ervaring…
MORELE DILEMMA’S IN DE PRAKTIJ
Wat is een moreel dilemma?
Definitie: “situations where conflicting values are at play and there is no obvious right or
wrong solution”
Definiëring door respondenten:
Iets wat niet zwart-wit is
Zaken die het hardst binnenkomen
Zaken die lijken op je eigen situatie
2
LEGITIMITEIT ONDER DRUK?
Legitimiteit van politie → invloed op vertrouwensband (medewerking van burgers +
gedrag in overeenstemming met wet) adhv dilemmatraining en debriefings (moreel
redeneervermogen ontwikkelen)
INLEIDING
Verschillende aspecten verbonden met politiewerk:
Integriteit
o Wangedrag = “the normative inclination among police to resist
temptations to abuse the rights and privileges of their occupation
o Politionele integriteit = “a police officer genuinely accepts values and
moral standards of policing and possesses the virtues of his profession, and
that he consistently acts, out of his own will, in accordance with those
values, standards, and virtues, even in the face of external pressures”
Ethisch beslissingsproces en morele dillema’s
o Moreel dilemma = situatie waarbij waarden en normen in het geding zijn
en waarbij een keuze moet gemaakt worden uit meerdere alternatieven,
terwijl voor elk van die alternatieven goede redenen te geven zijn
“no obvious right or wrong solution”
o Ontstaan doordat politieambtenaren over discretionaire ruimte beschikken
= de ruimte die uitvoerders expliciet krijgen toebedeeld of waarover
ze impliciet beschikken en waarin ze binnen de wettelijke grenzen
van hun ambtsverrichtingen keuzes kunnen maken
Zicht hebben op beslissingsproces is nodig → bijsturing waar nodig
“Aanpak van morele dilemma’s kan een invloed hebben op het vertrouwen van de burger
in de politie”
VERTROUWEN IN EN LEGITIMITEIT VAN POLITIE
Verschillende aspecten verbonden met effectiviteit van politie:
Procedurele rechtvaardigheid = behandelen van burgers → meer vertrouwen in
politie → politie als legitieme instantie beschouwen → meer meewerken en wet
volgen
o Legitimiteit = “a property of an authority or institution that leads people to
feel that that authority or institution is entitled to be deferred to and
obeyed”
o Legitimiteit als burgers de richtlijnen volgen door respect voor autoriteit
Distributieve rechtvaardigheid = eerlijkheid van resultaat of genomen beslissingen
o Invloed op tevredenheid of steun/medewerking van burgers
Relatie tussen concepten → Tankebe (2013)
4 dimensies als onderdeel van legitimiteit:
1) Oordelen over rechtmatigheid
2) Oordelen over procedurele rechtvaardigheid
3) Oordelen over distributieve rechtvaardigheid
1
, 4) Oordelen over effectiviteit
→ hiërarchie van dimensies is afhankelijk van tijd en ruimte
INTEGRITEIT EN MORELE DILEMMA’S
Onderzoek naar morele dilemma’s waarmee politieambtenaren mee geconfronteerd
worden → gebruik van hypothetische scenario’s
De Schrijver en Maesschalck (2015)
Onderzoek: hoe leren politieambtenaren omgaan met morele dilemma’s → vergelijken
van politiescholen
Bevindingen: weinig ontwikkeling binnen redeneervaardigheden
Verschillen tussen scholen: deontologische code en wel/niet aanleren van model
om beslissingen in kader van morele dilemma’s te ondersteunen
o Verschillen kunnen niet gevolg zijn van manier van lesgeven, doordat ze
geen ontwikkeling hebben van morele redeneervaardigheden
METHODOLOGIE
Onderzoek kent 2 fases:
Bespreking van verkennende interviews
Survey mbt factoren die beslissingssproces kunnen beïnvloeden
Verkennende interviews:
Doel: zicht krijgen op morele dilemma’s waarmee politieambtenaren in de praktijk mee
geconfronteerd worden en de wijze waarop ze ermee omgaan
Vragen:
Soorten dilemma’s
Frequentie
Wat is voor hun een moreel dilemma?
Welke factoren hebben een invloed op hun beslissing?
In welke mate voelen ze zich gewapend om dergelijke beslissingen te nemen?
In hoeverre mogen ze de keuze zelf maken?
Survey beslissingsprocessen:
4 delen:
Stellingen gerelateerd aan morele dilemma’s en factoren
4 morele dilemma’s: wat zou je doen en waarom?
o 2 dilemma’s algemeen en toepasselijk op iedere respondent
o 2 specifieke dilemma’s voor functie van politieambtenaar
Bevraging persoonlijkheidskenmerken: empathie, impulsiviteit…
Bevraging achtergrondkenmerken: geslacht, leeftijd, ervaring…
MORELE DILEMMA’S IN DE PRAKTIJ
Wat is een moreel dilemma?
Definitie: “situations where conflicting values are at play and there is no obvious right or
wrong solution”
Definiëring door respondenten:
Iets wat niet zwart-wit is
Zaken die het hardst binnenkomen
Zaken die lijken op je eigen situatie
2
