1. Traditionele visie: aandeelhouderswaarde
Traditioneel werd de waarde van een bedrijf vooral gemeten aan
de financiële opbrengsten voor aandeelhouders. Dit betekent dat
de focus ligt op wat de eigenaren van het bedrijf financieel
terugkrijgen. Dit omvat:
Winst: de nettowinst die overblijft na kosten en belastingen
Dividend: uitbetaling aan aandeelhouders
Beurswaarde: de marktwaarde van de onderneming
Merkwaarde: reputatie en bekendheid van het merk, wat
toekomstige inkomsten kan beïnvloeden
Intellectuele eigendom: patenten en innovaties die het
bedrijf een concurrentievoordeel geven
Kernidee: in deze klassieke visie is het hoofddoel van het bedrijf
winstmaximalisatie voor aandeelhouders, waarbij
maatschappelijke of ecologische effecten meestal buiten
beschouwing blijven.
2. Kritiek en bredere benaderingen
Vanaf de jaren 1980 ontstond kritiek op deze eenzijdige focus. Er
werd benadrukt dat bedrijven niet alleen economische winst,
maar ook maatschappelijke waarde moeten creëren. Verschillende
denkers hebben hieraan bijgedragen:
Denker /
Kernidee Toelichting
Concept
Stakeholders zijn
werknemers, klanten,
Edward Bedrijven moeten leveranciers,
Freeman – waarde creëren voor gemeenschappen en milieu.
Stakeholder alle betrokkenen, niet Het idee is dat een bedrijf
value alleen aandeelhouders langdurig succesvoller is
wanneer alle betrokkenen
profiteren.
Jed Emerson Financiële, sociale en Het resultaat van een bedrijf
– Blended ecologische waarde kan niet volledig worden