Samenvatting geschiedenis context 3: China
3.1 Einde van een regionale grootmacht 1842-1911
Hoe en waarom verzwakte het centrale gezag in China gedurende
de 18e eeuw?
In begin 19e eeuw had China een keizer vanuit de Qingdynastie (heersers
uit dezelfde familie). Hij zag zichzelf als de zoon van de hemel en zijn land
als het middelpunt van de wereld. 90% van de inwoners leefde van
landbouw, maar er was ook export in zijde, thee en porselein. De keizer
regeerde vanuit een paleizencomplex in Beijing (Peking) waar hij met zijn
familie woonde en werd ondersteund door veel ambtenaren. Alleen rijke
families konden hun zonen de studie geven die nodig was om het
verplichte staatsexamen af te leggen om ambtenaar te worden. Hierin
werden ze getoetst over het confucianisme, een stroming waarin een land
alleen in harmonie kon voortbestaan als iedereen in de samenleving zich
zou onderwerpen aan zijn meerdere(n). Door de leer van Confucius werd
deze hiërarchische structuur eeuwen geaccepteerd: de keizerlijke familie,
de ambtenaren en andere geleerden, de normale bevolking.
Echter kreeg China aan het eind van de 18e eeuw ernstige problemen die
de macht van het centrale bestuur en de keizer ondermijnden:
- Er waren hongersnoden, ontstaan doordat de bevolking erg was
gegroeid in tegenstelling tot de landbouwproductie
- Er kwam meer onvrede bij de bevolking door de corruptie van de
ambtenaren, die zichzelf verhoogde in de Chinese provincies
Door deze problemen kwam de Chinese bevolking in de 19e eeuw
meerdere keren in opstand. Tegelijkertijd kregen de Qingkeizers te maken
met Europese mogendheden die China als een makkelijke prooi zagen
(zwak).
Hoe nam de westerse inmenging in China in de 19e eeuw steeds
meer toe?
Vanaf de 16e eeuw was er al een beetje overzeese handel tussen China en
Europa. Dit kwam vanuit de Europeanen, die het cultureel ontwikkelde en
machtige China bewonderden. De Qingkeizers beschouwden hen echter
als barbaren die hun niets konden leveren. Hierdoor werd de handel
tussen China en Europa beperkt en bleven deze beperkingen voor een
lange tijd. Terwijl andere Aziatische gebieden werden gekoloniseerd door
Europese landen bleef China onafhankelijk.
, Door de industrialisatie kreeg Europa in de 19e eeuw een technologische
voorsprong op China. Dit gebruikte ze om over heel de wereld gebieden te
veroveren, voor grondstoffen en afzetmarkten. Hier begon het modern
imperialisme, waar Europese landen streefden naar een groot koloniaal
rijk. In China gebeurde deze industrialisatie niet, ze bleven tot 1990 een
agrarische economie houden.
Hierdoor kregen de Europese mogendheden steeds vaker hun wil bij de
Chinese keizer. Uiteindelijk trokken de Britten zich weinig aan de
handelsverboden van de Chinese en kochten ze veel thee in China terwijl
ze hier niet voor konden betalen. In China werd de vraag naar opium
(drugs) steeds groter, die in Brits-Indië werd verbouwd. Hierdoor gingen
de Britten opium smokkelen naar China in ruil voor Chinese producten. De
keizer was hier echter erg kwaad om en liet het Britse opium vernietigd
worden. Hierdoor kwamen de twee Opiumoorlogen (1839-1860) waarbij
China tegen Groot-Brittannië en later Frankrijk vocht.
Bij deze oorlogen werd duidelijk dat China erg achterliep op het Westen.
China verloor de oorlogen en moest verschillende verdragen afsluiten,
gunstig voor Groot-Brittannië en Frankrijk. Door deze ongelijke verdragen
veranderde de Chinese markt: Britse en Franse handelaren kregen
toegang tot meer kuststeden in het zuidoosten en het oosten van China,
ook Shanghai. Soms gingen Europeanen diensten overnemen, de Fransen
en Britten patrouilleerden er, hieven belasting en spraken recht over hun
mensen. Later volgden de Verenigde Staten, Rusland en nog later Japan
dit voorbeeld. China werd succesvol onder druk gezet om ook met hun
ongelijke verdragen af te sluiten. Ook zei dwongen voor hun gunstige
handelsvoorwaarden af en namen Chinese overheidstaken over, zoals het
heffen van importbelastingen. Aan het eind va de 19e eeuw werden enkele
Chinese steden met geweld door westerse landen ingenomen. Hierdoor
verloor de keizerlijk overheid steeds meer zeggenschap over grondgebied
en mistte inkomsten. De Chinese bevolking kreeg hierdoor woedde en
richtte die op buitenlanders en zelfs het bestuur van de Qingkeizers.
Hoe reageerde of verzetten de Chinese zich tegen het westers
imperialisme?
De Chinezen begonnen in te zien dat China een achterstand had en
vonden dat er naar het westerse model moest worden gemoderniseerd.
De ambtenaren hielden dit tegen, waardoor het Westen steeds machtiger
werd en de Chinese overheid de sociaaleconomische problemen van China
nauwelijks meer kon oplossen. Dit was de bodem van het uitbreken van
verschillende politieke en religieuze opstanden. Hierin kwamen ook
sociale tegenstelling voor tussen arme boeren en rijke corrupte
ambtenaren en waren er etnische spanningen tussen het grootste volk in
3.1 Einde van een regionale grootmacht 1842-1911
Hoe en waarom verzwakte het centrale gezag in China gedurende
de 18e eeuw?
In begin 19e eeuw had China een keizer vanuit de Qingdynastie (heersers
uit dezelfde familie). Hij zag zichzelf als de zoon van de hemel en zijn land
als het middelpunt van de wereld. 90% van de inwoners leefde van
landbouw, maar er was ook export in zijde, thee en porselein. De keizer
regeerde vanuit een paleizencomplex in Beijing (Peking) waar hij met zijn
familie woonde en werd ondersteund door veel ambtenaren. Alleen rijke
families konden hun zonen de studie geven die nodig was om het
verplichte staatsexamen af te leggen om ambtenaar te worden. Hierin
werden ze getoetst over het confucianisme, een stroming waarin een land
alleen in harmonie kon voortbestaan als iedereen in de samenleving zich
zou onderwerpen aan zijn meerdere(n). Door de leer van Confucius werd
deze hiërarchische structuur eeuwen geaccepteerd: de keizerlijke familie,
de ambtenaren en andere geleerden, de normale bevolking.
Echter kreeg China aan het eind van de 18e eeuw ernstige problemen die
de macht van het centrale bestuur en de keizer ondermijnden:
- Er waren hongersnoden, ontstaan doordat de bevolking erg was
gegroeid in tegenstelling tot de landbouwproductie
- Er kwam meer onvrede bij de bevolking door de corruptie van de
ambtenaren, die zichzelf verhoogde in de Chinese provincies
Door deze problemen kwam de Chinese bevolking in de 19e eeuw
meerdere keren in opstand. Tegelijkertijd kregen de Qingkeizers te maken
met Europese mogendheden die China als een makkelijke prooi zagen
(zwak).
Hoe nam de westerse inmenging in China in de 19e eeuw steeds
meer toe?
Vanaf de 16e eeuw was er al een beetje overzeese handel tussen China en
Europa. Dit kwam vanuit de Europeanen, die het cultureel ontwikkelde en
machtige China bewonderden. De Qingkeizers beschouwden hen echter
als barbaren die hun niets konden leveren. Hierdoor werd de handel
tussen China en Europa beperkt en bleven deze beperkingen voor een
lange tijd. Terwijl andere Aziatische gebieden werden gekoloniseerd door
Europese landen bleef China onafhankelijk.
, Door de industrialisatie kreeg Europa in de 19e eeuw een technologische
voorsprong op China. Dit gebruikte ze om over heel de wereld gebieden te
veroveren, voor grondstoffen en afzetmarkten. Hier begon het modern
imperialisme, waar Europese landen streefden naar een groot koloniaal
rijk. In China gebeurde deze industrialisatie niet, ze bleven tot 1990 een
agrarische economie houden.
Hierdoor kregen de Europese mogendheden steeds vaker hun wil bij de
Chinese keizer. Uiteindelijk trokken de Britten zich weinig aan de
handelsverboden van de Chinese en kochten ze veel thee in China terwijl
ze hier niet voor konden betalen. In China werd de vraag naar opium
(drugs) steeds groter, die in Brits-Indië werd verbouwd. Hierdoor gingen
de Britten opium smokkelen naar China in ruil voor Chinese producten. De
keizer was hier echter erg kwaad om en liet het Britse opium vernietigd
worden. Hierdoor kwamen de twee Opiumoorlogen (1839-1860) waarbij
China tegen Groot-Brittannië en later Frankrijk vocht.
Bij deze oorlogen werd duidelijk dat China erg achterliep op het Westen.
China verloor de oorlogen en moest verschillende verdragen afsluiten,
gunstig voor Groot-Brittannië en Frankrijk. Door deze ongelijke verdragen
veranderde de Chinese markt: Britse en Franse handelaren kregen
toegang tot meer kuststeden in het zuidoosten en het oosten van China,
ook Shanghai. Soms gingen Europeanen diensten overnemen, de Fransen
en Britten patrouilleerden er, hieven belasting en spraken recht over hun
mensen. Later volgden de Verenigde Staten, Rusland en nog later Japan
dit voorbeeld. China werd succesvol onder druk gezet om ook met hun
ongelijke verdragen af te sluiten. Ook zei dwongen voor hun gunstige
handelsvoorwaarden af en namen Chinese overheidstaken over, zoals het
heffen van importbelastingen. Aan het eind va de 19e eeuw werden enkele
Chinese steden met geweld door westerse landen ingenomen. Hierdoor
verloor de keizerlijk overheid steeds meer zeggenschap over grondgebied
en mistte inkomsten. De Chinese bevolking kreeg hierdoor woedde en
richtte die op buitenlanders en zelfs het bestuur van de Qingkeizers.
Hoe reageerde of verzetten de Chinese zich tegen het westers
imperialisme?
De Chinezen begonnen in te zien dat China een achterstand had en
vonden dat er naar het westerse model moest worden gemoderniseerd.
De ambtenaren hielden dit tegen, waardoor het Westen steeds machtiger
werd en de Chinese overheid de sociaaleconomische problemen van China
nauwelijks meer kon oplossen. Dit was de bodem van het uitbreken van
verschillende politieke en religieuze opstanden. Hierin kwamen ook
sociale tegenstelling voor tussen arme boeren en rijke corrupte
ambtenaren en waren er etnische spanningen tussen het grootste volk in
