Les 15: Het ademhalingsstelsel:
Leerdoelen:
15.1 beschrijf de belangrijkste functies van het ademhalingsstelsel en verklaar
hoe de oppervlakten voor gaswisseling tegen celresten,
ziekteverwekkers en andere gevaren worden beschermd:
onze cellen verkrijgen energie via een aeroob proces waar zuurstof voor nodig is en waarbij
kooldioxide wordt gevormd. Het ademhalingsstelsel neemt zuurstof op voor de
lichaamscellen en verwijdert kooldioxide. Deze uitwisseling vindt plaats in de longen in
kleine ruimten die met lucht gevuld zijn, de zgn. alveoli (longblaasjes).
Het ademhalingsstelsel heeft vijf basale functies:
1. Het vormt een groot opp. voor de gaswisseling tussen de lucht en het bloed
2. Het verplaatsen van lucht van een naar het gaswisselingsoppervlak in de longen
3. Bescherming van de alveolaire opp. tegen uitdroging en temperatuurveranderingen
en verdediging tegen binnendringende ziekteverwekkers
4. Vorming van geluiden waardoor spraak, zang en andere vormen van communicatie
mogelijk zijn
5. Bevorderen reukzin door de reukcellen in de neusholten
De belangrijkste anatomische onderdelen zijn de neus (incl. neusholte en neusbijholten), de
farynx (keelholte), de larynx (strottenhoofd), de trachea (luchtpijp), de bronchiën en de
longen die de bronchiolen (doorgangen) en de alveoli (longblaasjes; uitwisselings-
oppervlakken) bevatten.
Luchtwegen: de buizen waardoor lucht van en naar de uitwisselingsoppervlakken van de
↓ longen worden vervoerd.
Kunnen worden verdeeld in:
- Gedeelte voor de geleiding van lucht begint bij de ingang van de neusholte en
loopt door de farynx, larynx, trachea, bronchiën en de grotere bronchiolen.
- Gedeelte voor de gaswisseling bestaat uit de kleinste en kwetsbaarste bronchiolen
en de alveoli in de longen.
De luchtwegen brengen de lucht niet alleen naar de longen, maar filteren, verwarmen en
bevochtigen de lucht ook; de alveoli worden zo tegen celresten, ziekteverwekkers en
, extreme uitwendige omstandigheden beschermd. Tegen de tijd dat de ingeademde lucht de
alveoli heeft bereikt zijn de vreemdste deeltjes en ziekteverwekkers verwijderd en zijn de
vochtigheid en temperatuur van de lucht binnen acceptabele grenzen gebracht.
De slijmcellen en slijmklieren, die een slijmlaag vormen op de aan lucht blootgestelde
plaatsen (vanaf de neusholte tot aan de bronchi). Trilharen vegen dat slijm, gevangen
celresten en micro-organismen in de richting van de farynx, waar ze kunnen worden
doorgeslikt en worden blootgesteld aan de zuren en enzymen van de maag.
15.2 benoem de structuren die lucht naar de longen voeren en beschrijf hun
functies:
via de neusgaten, die in de neusholte uitmonden, komt de lucht het ademhalingsstelsel
binnen. Het vestibule nasi is de ruimte die door flexibele weefsels van de neus wordt
omsloten. Hier steken ruwe haren (vibrissae) door de neusgaten naar buiten; deze
beschermen de neusholte tegen grote deeltjes die met de lucht meekomen, zoals zand, stof
en zelfs insecten.
vanuit het vestibulum nasi stroomt de lucht naar de inwendige neusopeningen; de lucht
wervelt hier zodat het in contact komt met het slijm op de bekleding van de neusholte.
Mede hierdoor wordt de lucht verwarmd en bevochtigd.
De farynx (keelholte) maakt zowel deel uit van het spijsverteringsstelsel als van het
ademhalingsstelsel. Deze holte loopt vanaf de inwendige neusopeningen naar de
toegang tot de larynx en de oesofagus (slokdarm) en bestaat uit drie onderdelen:
- nasofarynx: op de achterste wand bevinden zich aan weerszijde een keelamandel
en de doorgang naar de buis van Eustachius.
- orafarynx: in de laterale wanden liggen de gehemelteamandelen
- laryngofarynx: stoffen die het spijsverteringskanaal ingaan passeren door de
orafarynx en de laryngofarynx
* de larynx (strottenhoofd); ingeademde lucht verlaat de farynx en komt de larynx
binnen via een smalle opening (glottis = stemspleet). Het strottenklepje steekt boven
de stemspleet uit en tijdens het slikken vouwt deze zich over de stemspleet zodat
vloeistof of voedsel niet in de luchtwegen terechtkomt.
Een opvallende rand van het schildkraakbeen (cartilago thyroidea) vormt de
‘adamsappel’. Twee paar banden lopen over de larynx tussen het schildkraakbeen;
Leerdoelen:
15.1 beschrijf de belangrijkste functies van het ademhalingsstelsel en verklaar
hoe de oppervlakten voor gaswisseling tegen celresten,
ziekteverwekkers en andere gevaren worden beschermd:
onze cellen verkrijgen energie via een aeroob proces waar zuurstof voor nodig is en waarbij
kooldioxide wordt gevormd. Het ademhalingsstelsel neemt zuurstof op voor de
lichaamscellen en verwijdert kooldioxide. Deze uitwisseling vindt plaats in de longen in
kleine ruimten die met lucht gevuld zijn, de zgn. alveoli (longblaasjes).
Het ademhalingsstelsel heeft vijf basale functies:
1. Het vormt een groot opp. voor de gaswisseling tussen de lucht en het bloed
2. Het verplaatsen van lucht van een naar het gaswisselingsoppervlak in de longen
3. Bescherming van de alveolaire opp. tegen uitdroging en temperatuurveranderingen
en verdediging tegen binnendringende ziekteverwekkers
4. Vorming van geluiden waardoor spraak, zang en andere vormen van communicatie
mogelijk zijn
5. Bevorderen reukzin door de reukcellen in de neusholten
De belangrijkste anatomische onderdelen zijn de neus (incl. neusholte en neusbijholten), de
farynx (keelholte), de larynx (strottenhoofd), de trachea (luchtpijp), de bronchiën en de
longen die de bronchiolen (doorgangen) en de alveoli (longblaasjes; uitwisselings-
oppervlakken) bevatten.
Luchtwegen: de buizen waardoor lucht van en naar de uitwisselingsoppervlakken van de
↓ longen worden vervoerd.
Kunnen worden verdeeld in:
- Gedeelte voor de geleiding van lucht begint bij de ingang van de neusholte en
loopt door de farynx, larynx, trachea, bronchiën en de grotere bronchiolen.
- Gedeelte voor de gaswisseling bestaat uit de kleinste en kwetsbaarste bronchiolen
en de alveoli in de longen.
De luchtwegen brengen de lucht niet alleen naar de longen, maar filteren, verwarmen en
bevochtigen de lucht ook; de alveoli worden zo tegen celresten, ziekteverwekkers en
, extreme uitwendige omstandigheden beschermd. Tegen de tijd dat de ingeademde lucht de
alveoli heeft bereikt zijn de vreemdste deeltjes en ziekteverwekkers verwijderd en zijn de
vochtigheid en temperatuur van de lucht binnen acceptabele grenzen gebracht.
De slijmcellen en slijmklieren, die een slijmlaag vormen op de aan lucht blootgestelde
plaatsen (vanaf de neusholte tot aan de bronchi). Trilharen vegen dat slijm, gevangen
celresten en micro-organismen in de richting van de farynx, waar ze kunnen worden
doorgeslikt en worden blootgesteld aan de zuren en enzymen van de maag.
15.2 benoem de structuren die lucht naar de longen voeren en beschrijf hun
functies:
via de neusgaten, die in de neusholte uitmonden, komt de lucht het ademhalingsstelsel
binnen. Het vestibule nasi is de ruimte die door flexibele weefsels van de neus wordt
omsloten. Hier steken ruwe haren (vibrissae) door de neusgaten naar buiten; deze
beschermen de neusholte tegen grote deeltjes die met de lucht meekomen, zoals zand, stof
en zelfs insecten.
vanuit het vestibulum nasi stroomt de lucht naar de inwendige neusopeningen; de lucht
wervelt hier zodat het in contact komt met het slijm op de bekleding van de neusholte.
Mede hierdoor wordt de lucht verwarmd en bevochtigd.
De farynx (keelholte) maakt zowel deel uit van het spijsverteringsstelsel als van het
ademhalingsstelsel. Deze holte loopt vanaf de inwendige neusopeningen naar de
toegang tot de larynx en de oesofagus (slokdarm) en bestaat uit drie onderdelen:
- nasofarynx: op de achterste wand bevinden zich aan weerszijde een keelamandel
en de doorgang naar de buis van Eustachius.
- orafarynx: in de laterale wanden liggen de gehemelteamandelen
- laryngofarynx: stoffen die het spijsverteringskanaal ingaan passeren door de
orafarynx en de laryngofarynx
* de larynx (strottenhoofd); ingeademde lucht verlaat de farynx en komt de larynx
binnen via een smalle opening (glottis = stemspleet). Het strottenklepje steekt boven
de stemspleet uit en tijdens het slikken vouwt deze zich over de stemspleet zodat
vloeistof of voedsel niet in de luchtwegen terechtkomt.
Een opvallende rand van het schildkraakbeen (cartilago thyroidea) vormt de
‘adamsappel’. Twee paar banden lopen over de larynx tussen het schildkraakbeen;
