Aanbestedingsrecht week 3
Samenvatting verplichte stof
Criteria voor selectie
De criteria voor selectie hebben betrekking op de persoonlijke situatie van de deelnemer. Ten aanzien
van de criteria voor selectie wordt onderscheid gemaakt tussen uitsluitingsgronden,
geschiktheidseisen en selectiecriteria (afdeling 2.3.5. AW)
Stappenplan:
1. De aanbesteder bepaalt wie van de deelnemers moet worden uitgesloten (verplichte
uitsluitingsgronden);
2. Vervolgens bepaalt de aanbesteder wie van de deelnemers hij wil uitsluiten (facultatieve
uitsluitingsgronden);
3. De aanbesteder toetst de aanvragen aan de geschiktheidseisen; en
4. Ten slotte bepaalt de aanbesteder of een (nadere) selectie is vereist vanwege het vooraf
vastgestelde maximumaantal deelnemers dat zal worden uitgenodigd om in te schrijven.
Uitsluitingsgronden
Facultatieve uitsluitingsgronden
Deze worden uitputtend opgesomd in artikel 2.87 AW voor Europese aanbestedingen. Lidstaten
mogen de lijst dan ook niet aanvullen met andere uitsluitingsgronden die zijn gebaseerd op criteria
inzake beroepsbekwaamheid (HvJ Forposta, r.o. 38 en 39). De RO staat er echter niet aan in de weg
dat een lidstaat andere uitsluitingsgronden vaststelt die beogen te waarborgen dat het beginsel van
gelijke behandeling van de inschrijvers en het beginsel van transparantie in acht genomen, op
voorwaarde dat dergelijke maatregelen niet verder gaan dan noodzakelijk is om dat doel te bereiken
(r.o. 49). Het HvJ EU oordeelde dat in casu het gemeenschapsrecht niet verhindert dat nationale
maatregelen worden getroffen waarmee in de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten
voor de uitvoering van werken het gevaar moet worden uitgesloten dat zich praktijken voordoen die
de transparantie kunnen bedreigen en de mededinging kunnen vervalsen – welk gevaar het gevolg zou
kunnen zijn van het feit dat een van de inschrijvers een aannemer is die werkzaam is in de mediasector
of die banden heeft met een persoon die bij deze sector betrokken is – en waarmee dus fraude en
corruptie moeten worden voorkomen of aan banden moeten worden gelegd (r.o. 60). In de praktijk
zullen echter de eisen van noodzakelijkheid en evenredigheid al snel aan een dergelijke
uitsluitingsgrond in de weg staan, zoals ook in de betreffende zaak bleek (r.o. 63).
De facultatieve uitsluitingsgronden kunnen volgens de RO door een aanbesteder naar keuze van
toepassing worden verklaard door vermelding daarvan in de aankondiging (bijlage VII RO). Het
proportionaliteitsbeginsel brengt met zich mee dat de aanbestedende dienst alleen de facultatieve
uitsluitingsgronden toepast die relevant zijn voor de opdracht (Voorschrift 3.5.A. Gids
Proportionaliteit).
Verplichte uitsluitingsgronden
In de RO en de AW worden naast de facultatieve uitsluitingsgronden enkele uitsluitingsgronden
genoemd die tot verplichte uitsluiting leiden, tenzij daarvan om dwingende redenen van algemeen
belang wordt afgeweken (art. 2.86 AW). Verplichte uitsluiting geldt voor deelnemers bij wie in een
onherroepelijk vonnis een veroordeling is uitgesproken wegens deelname aan een criminele
organisatie, omkoping, fraude of witwassen.
1
Samenvatting verplichte stof
Criteria voor selectie
De criteria voor selectie hebben betrekking op de persoonlijke situatie van de deelnemer. Ten aanzien
van de criteria voor selectie wordt onderscheid gemaakt tussen uitsluitingsgronden,
geschiktheidseisen en selectiecriteria (afdeling 2.3.5. AW)
Stappenplan:
1. De aanbesteder bepaalt wie van de deelnemers moet worden uitgesloten (verplichte
uitsluitingsgronden);
2. Vervolgens bepaalt de aanbesteder wie van de deelnemers hij wil uitsluiten (facultatieve
uitsluitingsgronden);
3. De aanbesteder toetst de aanvragen aan de geschiktheidseisen; en
4. Ten slotte bepaalt de aanbesteder of een (nadere) selectie is vereist vanwege het vooraf
vastgestelde maximumaantal deelnemers dat zal worden uitgenodigd om in te schrijven.
Uitsluitingsgronden
Facultatieve uitsluitingsgronden
Deze worden uitputtend opgesomd in artikel 2.87 AW voor Europese aanbestedingen. Lidstaten
mogen de lijst dan ook niet aanvullen met andere uitsluitingsgronden die zijn gebaseerd op criteria
inzake beroepsbekwaamheid (HvJ Forposta, r.o. 38 en 39). De RO staat er echter niet aan in de weg
dat een lidstaat andere uitsluitingsgronden vaststelt die beogen te waarborgen dat het beginsel van
gelijke behandeling van de inschrijvers en het beginsel van transparantie in acht genomen, op
voorwaarde dat dergelijke maatregelen niet verder gaan dan noodzakelijk is om dat doel te bereiken
(r.o. 49). Het HvJ EU oordeelde dat in casu het gemeenschapsrecht niet verhindert dat nationale
maatregelen worden getroffen waarmee in de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten
voor de uitvoering van werken het gevaar moet worden uitgesloten dat zich praktijken voordoen die
de transparantie kunnen bedreigen en de mededinging kunnen vervalsen – welk gevaar het gevolg zou
kunnen zijn van het feit dat een van de inschrijvers een aannemer is die werkzaam is in de mediasector
of die banden heeft met een persoon die bij deze sector betrokken is – en waarmee dus fraude en
corruptie moeten worden voorkomen of aan banden moeten worden gelegd (r.o. 60). In de praktijk
zullen echter de eisen van noodzakelijkheid en evenredigheid al snel aan een dergelijke
uitsluitingsgrond in de weg staan, zoals ook in de betreffende zaak bleek (r.o. 63).
De facultatieve uitsluitingsgronden kunnen volgens de RO door een aanbesteder naar keuze van
toepassing worden verklaard door vermelding daarvan in de aankondiging (bijlage VII RO). Het
proportionaliteitsbeginsel brengt met zich mee dat de aanbestedende dienst alleen de facultatieve
uitsluitingsgronden toepast die relevant zijn voor de opdracht (Voorschrift 3.5.A. Gids
Proportionaliteit).
Verplichte uitsluitingsgronden
In de RO en de AW worden naast de facultatieve uitsluitingsgronden enkele uitsluitingsgronden
genoemd die tot verplichte uitsluiting leiden, tenzij daarvan om dwingende redenen van algemeen
belang wordt afgeweken (art. 2.86 AW). Verplichte uitsluiting geldt voor deelnemers bij wie in een
onherroepelijk vonnis een veroordeling is uitgesproken wegens deelname aan een criminele
organisatie, omkoping, fraude of witwassen.
1
