The Storytelling Animal SV
Confusing stories
Emmott & Alexander (2014) - Schemata
Schemata (ook wel frames) zijn cognitieve structuren die algemene kennis
representeren. Dus structuren die geen informatie bevatten over specifieke
evenementen, maar eerder hun algemene vorm. Lezers gebruiken deze
cognitieve structuren om teksten beter te begrijpen omdat ze niet alle detail
beschrijven om een situatie te begrijpen. Een script is een schema over een
bekende situatie. Bv een restaurant, waarin je een sequentie hebt van
honger, eten bestellen en de rekening betalen. Scripten hebben vaak ook
rollen die voorkomen (klanten, obers, chefs) en props (menu, tafels, eten).
Wanneer de schrijver zegt ‘John ging naar een restaurant en ging daarna
wandelen’, kun je je al goed inbeelden hoe John zijn dag eruit zag zonder
dat dit expliciet beschreven is.
Schemata zijn essentieel voor coherentie in teksten. Ook zijn ze dynamisch,
wat wil zeggen dat ze zich aanpassen aan gegeven details. Wanneer we
horen dat John naar een 5 sterren tent ging en niet naar de mcdonalds,
passen we ons beeld aan. Deze relatie tussen tekst en schemata is
tweezijdig; schemata leggen de basisregels voor hoe een interactie
geinterpreteerd wordt, maar de interactie zelf kan ook de schemata
beinvloeden en zelfs nieuwe creeren.
The Storytelling Animal SV 1
, Schemata zijn niet alleen belangrijk voor het vullen van de gaten, maar ook
voor de verwachtingen van hoe verhalen over het algemeen verlopen. Dus
de opbouw van een verhaal (begin, midden, eind). Daarnaast gaan
schemata niet alleen over praktische gebeurtenissen, maar ook over
menselijke ervaringen zoals emoties.
Een verhaal dat helemaal door een script ingevuld kan worden (alles is
voorspelbaar) is geen verhaal. Het heeft iets nodig wat van het script
afwijkt, wat een verhalende verklaring nodig heeft. Dan is het een verhaal.
Narrativiteit (verhalendheid) is gradueel; het hangt af van het evenwicht
tussen canonicity (wat verwacht wordt) en breach (het verbreken van de
verwachtingen). Dit heet ook wel de mate van eventfullness.
De theorie over schema’s heeft ook veel toegevoegd voor de discussies
over literariness (’literatuurheid’). Iets is literatuur wanneer het een
verandering brengt in een schemata van de lezer; het vernieuwt een
schema, in plaats van dat het een bestaand schema behoudt. Maar deze
theorie is niet helemaal waterdicht omdat niet-literaire teksten ook schema’s
kunnen veranderen (bv het nieuws).
Hakemulder (2020) - Finding Meaning Through
Literature: Foregrounding
Doelen van dit artikel:
1. Laten zien wat literair lezen uniek maakt en daarom betekenisvol
2. Pleiten voor een interdisciplinaire benadering van foregrounding
Foregrounding is een literair begrip wat verwijst naar wat een tekst uniek en
literair maakt. Het is een stijl wat afwijkt van de norm. De twee hoofdvormen
zijn deviation (afwijking van normale taalconventies bv door
The Storytelling Animal SV 2
, ongebruikelijke zinsstructuren of metaforen) en parallelism (herhaling van
bepaalde vormen om een patroon te creeren bv door alliteratie). Mensen
zijn van nature al alert wanneer iets afwijkt van de norm, maar dit artikel wil
beargumenteren dat stilistische afwijkingen (foregrounding) een speciaal
geval is. Dit komt omdat het een psychologische theorie is omdat
foregrounding onze aandacht ook wil trekken, zodat we focussen op hoe
het bericht geformuleerd is en niet enkel de inhoud, of onze blik op iets
verversen.
We beginnen met de aanname dat een afwijking (foreground) alleen een
afwijking kan zijn door een achtergrond (background) van wat ‘normaal’ is.
Er zijn 4 manieren om zo een normale achtergrond (een norm) te creeren
1. De achtergrond kan de omgeving zijn. Dus de norm in de maatschappij
of universum zijn waarin het object (een element in de tekst)
ongebruikelijk kan zijn.
Bv morele grijsheid, levenloze objecten die tot leven komen of een
alternatief universum met een andere geschiedenis
Het object wijkt af van de norm dat in zijn omgeving geldt.
2. De achtergrond kan de tekst zijn (bv een boek of film) waarin de
objecten voorkomen
Denk aan onregelmatigheden in het tempo van de muziek, of een
afwijking van symmetrie.
Interne afwijking
3. De achtergrond kan een medium zijn, bv de taal dat het in geschreven is
Bv het gebruiken van een metafoor dat ongebruikelijk is, of een
woord gebruiken die niet echt bestaat.
Externe afwijking
Alle linguistieke afwijking vallen hier ook onder
4. De achtergrond kan een groep van teksten zijn waar het onder valt,
bijvoorbeeld een genre of onder de andere teksten van die auteur.
The Storytelling Animal SV 3
, De regels van de groep waar de text onder valt worden verbroken.
Bv het breken van the fourth wall, extreem lange scenes, of iemand
die altijd horror schrijft schrijft nu ineens een non-fictie
Externe afwijking
Om de afwijking betekenisvol te maken zijn er echter wel ontvangers nodig
die de afwijking zien. Wanneer de lezer de afwijking niet ziet of doorheeft
(bv omdat hij niet weet dat de auteur normaal een hele andere schrijfstijl
heeft), is er geen sprake van foregrounding. Je kunt onderscheid maken
tussen tekstuele foregrounding (Er is sprake van foregrounding die
opgemerkt kan worden door sommige lezers maar niet door de huidige
lezer), en perceived foregrounding (de huidige lezer ziet foregrounding die
anderen misschien weer niet zien). Iets kan voor de ene lezer cliche zijn
maar voor de andere lezer afwijkend.
The Storytelling Animal SV 4
Confusing stories
Emmott & Alexander (2014) - Schemata
Schemata (ook wel frames) zijn cognitieve structuren die algemene kennis
representeren. Dus structuren die geen informatie bevatten over specifieke
evenementen, maar eerder hun algemene vorm. Lezers gebruiken deze
cognitieve structuren om teksten beter te begrijpen omdat ze niet alle detail
beschrijven om een situatie te begrijpen. Een script is een schema over een
bekende situatie. Bv een restaurant, waarin je een sequentie hebt van
honger, eten bestellen en de rekening betalen. Scripten hebben vaak ook
rollen die voorkomen (klanten, obers, chefs) en props (menu, tafels, eten).
Wanneer de schrijver zegt ‘John ging naar een restaurant en ging daarna
wandelen’, kun je je al goed inbeelden hoe John zijn dag eruit zag zonder
dat dit expliciet beschreven is.
Schemata zijn essentieel voor coherentie in teksten. Ook zijn ze dynamisch,
wat wil zeggen dat ze zich aanpassen aan gegeven details. Wanneer we
horen dat John naar een 5 sterren tent ging en niet naar de mcdonalds,
passen we ons beeld aan. Deze relatie tussen tekst en schemata is
tweezijdig; schemata leggen de basisregels voor hoe een interactie
geinterpreteerd wordt, maar de interactie zelf kan ook de schemata
beinvloeden en zelfs nieuwe creeren.
The Storytelling Animal SV 1
, Schemata zijn niet alleen belangrijk voor het vullen van de gaten, maar ook
voor de verwachtingen van hoe verhalen over het algemeen verlopen. Dus
de opbouw van een verhaal (begin, midden, eind). Daarnaast gaan
schemata niet alleen over praktische gebeurtenissen, maar ook over
menselijke ervaringen zoals emoties.
Een verhaal dat helemaal door een script ingevuld kan worden (alles is
voorspelbaar) is geen verhaal. Het heeft iets nodig wat van het script
afwijkt, wat een verhalende verklaring nodig heeft. Dan is het een verhaal.
Narrativiteit (verhalendheid) is gradueel; het hangt af van het evenwicht
tussen canonicity (wat verwacht wordt) en breach (het verbreken van de
verwachtingen). Dit heet ook wel de mate van eventfullness.
De theorie over schema’s heeft ook veel toegevoegd voor de discussies
over literariness (’literatuurheid’). Iets is literatuur wanneer het een
verandering brengt in een schemata van de lezer; het vernieuwt een
schema, in plaats van dat het een bestaand schema behoudt. Maar deze
theorie is niet helemaal waterdicht omdat niet-literaire teksten ook schema’s
kunnen veranderen (bv het nieuws).
Hakemulder (2020) - Finding Meaning Through
Literature: Foregrounding
Doelen van dit artikel:
1. Laten zien wat literair lezen uniek maakt en daarom betekenisvol
2. Pleiten voor een interdisciplinaire benadering van foregrounding
Foregrounding is een literair begrip wat verwijst naar wat een tekst uniek en
literair maakt. Het is een stijl wat afwijkt van de norm. De twee hoofdvormen
zijn deviation (afwijking van normale taalconventies bv door
The Storytelling Animal SV 2
, ongebruikelijke zinsstructuren of metaforen) en parallelism (herhaling van
bepaalde vormen om een patroon te creeren bv door alliteratie). Mensen
zijn van nature al alert wanneer iets afwijkt van de norm, maar dit artikel wil
beargumenteren dat stilistische afwijkingen (foregrounding) een speciaal
geval is. Dit komt omdat het een psychologische theorie is omdat
foregrounding onze aandacht ook wil trekken, zodat we focussen op hoe
het bericht geformuleerd is en niet enkel de inhoud, of onze blik op iets
verversen.
We beginnen met de aanname dat een afwijking (foreground) alleen een
afwijking kan zijn door een achtergrond (background) van wat ‘normaal’ is.
Er zijn 4 manieren om zo een normale achtergrond (een norm) te creeren
1. De achtergrond kan de omgeving zijn. Dus de norm in de maatschappij
of universum zijn waarin het object (een element in de tekst)
ongebruikelijk kan zijn.
Bv morele grijsheid, levenloze objecten die tot leven komen of een
alternatief universum met een andere geschiedenis
Het object wijkt af van de norm dat in zijn omgeving geldt.
2. De achtergrond kan de tekst zijn (bv een boek of film) waarin de
objecten voorkomen
Denk aan onregelmatigheden in het tempo van de muziek, of een
afwijking van symmetrie.
Interne afwijking
3. De achtergrond kan een medium zijn, bv de taal dat het in geschreven is
Bv het gebruiken van een metafoor dat ongebruikelijk is, of een
woord gebruiken die niet echt bestaat.
Externe afwijking
Alle linguistieke afwijking vallen hier ook onder
4. De achtergrond kan een groep van teksten zijn waar het onder valt,
bijvoorbeeld een genre of onder de andere teksten van die auteur.
The Storytelling Animal SV 3
, De regels van de groep waar de text onder valt worden verbroken.
Bv het breken van the fourth wall, extreem lange scenes, of iemand
die altijd horror schrijft schrijft nu ineens een non-fictie
Externe afwijking
Om de afwijking betekenisvol te maken zijn er echter wel ontvangers nodig
die de afwijking zien. Wanneer de lezer de afwijking niet ziet of doorheeft
(bv omdat hij niet weet dat de auteur normaal een hele andere schrijfstijl
heeft), is er geen sprake van foregrounding. Je kunt onderscheid maken
tussen tekstuele foregrounding (Er is sprake van foregrounding die
opgemerkt kan worden door sommige lezers maar niet door de huidige
lezer), en perceived foregrounding (de huidige lezer ziet foregrounding die
anderen misschien weer niet zien). Iets kan voor de ene lezer cliche zijn
maar voor de andere lezer afwijkend.
The Storytelling Animal SV 4
