biologische antropologie hoofdstuk 1 samenvatting

Biologische antropologie – hoofdstuk 1


ALGEMENE INLEIDENDE BESCHOUWINGEN
Inleiding
Biologische antropologie = Fysiologische antropologie
 Houden zich bezig met de wetenschappelijke studie van de mensheid
(wij zijn net zoals apen het product van miljoenen jaren evolutie door natuurlijke selectie)

De (natuurwetenschappelijke) studie van de mens vanuit evolutionair oogpunt.
- Theodosius Dobzhansky:
‘Niets in biologie is logisch… behalve in het licht van de evolutie’
o Beroemde geneticus
- Charles Darwin
o De frequentie van een bepaalde eigenschap en de genen die het
aansturen, kunnen van generatie op generatie veranderen; en dit is
evolutie
het evolutieproces = traag en inefficiënt
 Houden zich vooral bezig met de evolutionaire transformaties die zich de
afgelopen 6 miljoen jaar hebben voorgedaan, op het moment dat een
aapachtige primaat op twee benen begon te lopen en iets anders werd:
een mensachtige
Antropologie en diens sub-velden
Antropologie = de studie van de mensheid in al zijn vormen
Kritische aspect van de antropologie dat het onderscheidt, is de interculturele,
holistische aard ervan
 We proberen de innerlijke werking van een groep mensen te begrijpen die
andere wereldbeelden, waarden en tradities hebben dan wij
 Cultuur = som van aangeleerde tradities van een groep mensen

- Antropologie in de ‘4-field approach’
o Studie van de mensheid in al diens vormen.
o Cross-cultureel en holistisch.
o Vier Velden: (1) cultureel, (2) linguïstisch, (3) archeologie, (4)
biologische antropologie

- Cultuur differentieert mensen van andere dieren.
- Biologie produceert cultuur, maar cultuur kan biologie beïnvloeden
Dichotomie tussen biologische en culturele invloeden op de mensheid is onjuist
 bij de vroegste mensen produceerde biologische evolutie het vermogen tot
cultuur
 Onze biologie heeft cultuur voortgebracht = bioculturele antropologie

- (1) Culturele antropologie
o De studie van menselijke samenlevingen, vooral in cross-culturele
context
o Etnologie

, Biologische antropologie – hoofdstuk 1


o Etnografie




- (2) Linguistische antropologie
o Studie van taal, geschiedenis en gebruik in culturen.
o Linguïstische vorm: grammaticale regels.
o Linguïstische functie: waarom spreken wij?
 GOSSIP & Grooming (Hypothese van Robin Dunbar cf vlooien
bij mensapen)
o Sociale context waarin taal ontwikkelde?
o Taal = bioculturele parasiet

- (3) Archeologie (historisch en prehistorisch)
o Artefacten (van stenen vuistbijlen tot zwaarden).
o Materiële cultuur (van grotschilderingen tot SMAK).
o Nieuw en razendsnel ontwikkelend gebied: archeo- genetica.

- (4) Biologische antropologie
o Een biologische antropoloog is elke wetenschapper die de
menselijke soort vanuit evolutionair perspectief bestudeert.
DE RIJKWIJDTE VAN DE BIOLOGISCHE ANTROPOLOGIE
- (1) Paleoantropologie
o De studie van de fossiele overblijfselen van voorouderlijke
mensachtigen en hun naaste verwanten (primaten).
 (studie van het fossielenbestand van de mensheid)
o Omvat ook de studie van het fossielenbestand van de andere
primaten, mensapen, apen en halfapen, die minstens 65 miljoen jaar
oud zijn  deze vroege fossielen geven ons belangrijke
aanwijzingen over hoe, waar en waarom mensachtigen miljoenen
jaren later evolueerden
o Onderzoek begint met veldwerk.
o Studie gebeurt in musea en universitaire labo’s.
o Studie van de betekenis van menselijke en niet-menselijke fossielen
van primaten gaat voort uit vergelijkingen tussen uitgestorven en
levende vormen

- (2) Skeletale biologie
o De studie van het menselijke skelet en de patronen en processen
van menselijke groei, fysiologie en ontwikkeling.
o Antropometrici : eerste generatie van biologische antropologen.
 Metingen van het menselijk lichaam (gemiddelden, variaties,
…)
 Geografische variatie in de menselijke anatomie is
essentieel om bvb de oorsprong & patronen van
menselijke migratie over de hele wereld tijdens de
prehistorie te identificeren