Beroepsethiek
Inhoud
Rationele ethiek.....................................................................................................................................3
1. Hebben we een probleem?............................................................................................................3
2. Ethiek stelt de vraag naar de grondwaarde....................................................................................4
Wat is een grond?...........................................................................................................................4
3. Welke grondwaarde?......................................................................................................................5
4. Belang van relationele ethiek.........................................................................................................6
Deontologische code en beroepsgeheim...............................................................................................7
Titels en erkenningen.........................................................................................................................7
De deontologische code beroepsvereniging voor psychologisch consulenten – 2021.......................7
Focus op enkele grondwaarden......................................................................................................7
Delen en digitaliseren van Psychologische informatie..........................................................................21
Op welke evoluties in de samenleving zou de toepassing van het beroepsgeheim onder druk
kunnen zetten?.................................................................................................................................21
Het dossier........................................................................................................................................21
Elektronisch patiënten dossier (voor de GGZ)..................................................................................22
Elektronisch patiënten dossier EDP niet standaard verplichten voor GGZ omdat:.......................22
Geïnformeerde toestemming is een absolute voorwaarde..........................................................23
Enkel objectiveerbare gegevens opnemen over patiënt zelf........................................................23
Voor situaties waar het delen van info wel nodig is, dan:............................................................23
Beroepsgeheim op sociale netwerksites?.........................................................................................23
Professioneel communiceren via sociale media...........................................................................24
E-Health toepassingen..................................................................................................................24
Levenseindevragen...............................................................................................................................25
Vanuit welke filosofie kijken naar levenseindevragen?....................................................................27
Wat is het wetgevend kader/juridisch kader?..................................................................................28
Seksualiteit en relaties..........................................................................................................................33
Relationele visie................................................................................................................................33
Twee definities.................................................................................................................................33
Een relationeel verband tussen waarden.........................................................................................33
Normen in de beleving van seksualiteit............................................................................................33
Normen in de beleving van intimiteit...............................................................................................33
Hoe omgaan met grensoverschrijdend gedrag?...............................................................................34
,Conflict, dwang en geweld...................................................................................................................35
Omgaan met conflict en geweld.......................................................................................................35
Deel 1: Conflict op de werkvloer...................................................................................................35
Deel 2: Dwang en geweld op de werkvloer..................................................................................52
Ouders en kinderen..............................................................................................................................66
Begeleiding van minderjarigen.........................................................................................................66
Belangen en principes...................................................................................................................66
Stappenplan..................................................................................................................................66
Verder...........................................................................................................................................66
,Rationele ethiek
1. Hebben we een probleem?
Relationele ethiek: sluit aan bij democratische maatschappij, maar wegvallen van Christelijke
onderbouw zorgt voor een conflict:
Waarop moeten we ons handelen vandaag funderen?
o Voor de jaren 90, was er een huwelijkscultuur waarbij wat kan, mag en moet werd
totaal bepaald door de bijbel.
Er was een eenduidigheid en geen dubbelzinnigheid!
Er was totale klaarheid.
o Later werden de christelijke fundamenten verwerpt, het is de cliënt die weet!
o 4 modellen die ontstonden die voortdurend met elkaar discussiëren:
1) Mathematisering, formalisering en wetenschappen?
Toepassen van empirische methoden
Meten is weten
Belang van statistiek/wetenschap binnenin de psychologie
Meetcultuur binnen de psychologie
Kan mathematisering en formalisering worden getotaliseerd? Kan je
je hier enkel op baseren?
2) Individualisering en vermarkting?
Een reactie op de vernieuwing
Vrije keuze voor welke behandelingen, ect.
Vermarkting = individualisering wordt gekoppeld aan de markt
Je hebt vrije keuze uit wat de markt je aanbiedt.
Markt en ik bepaalt wat kan en moet
3) Een relationeel netwerk van waarden / perspectieven / meer-lagig?
Wat is het fundament? Het fundament is niet onmiddellijk duidelijk.
Relatie: er zijn verschillende waarden die een rol spelen, we vinden steun in
die waarde
Wat is de verhouding tussen waarden? Hoe kunnen we een antwoord
formuleren?
We kunnen van regels afwijken, we volgen niet altijd alle regels strikt. Een
mens is niet eenduidig.
De samenleving is op een complexe manier mogelijk gemaakt.
Er moet dialoog zijn!
Regels: bepaald door waarden. Waarden kunnen ook beslissen dat we soms
van deze regels gaan afwijken.
Een rationeel model beidt geen zekerheid…
Je kan procedures niet volgen als je als medewerker een goede argumentatie
kunt geven.
Emoties, religie, subjectiviteit, cultuur, … alles speelt een rol
oplossing: in dialoog gaan met de cliënt.
, 4) Religie en mythe?
Een ethisch probleem is dan een kwestie van louter geloof. In dit geval is god
voldoende voor het oplossen van onze ethische moeilijkheden.
Wanneer een cliënt een probleem heeft, dan moet hij bidden.
De relationele ethiek zoekt om het economische, de wetenschap en
het religieuze in te bedden in een filosofie van de relatie.
= de relationele ethiek weigert om het economische, de wetenschap
en religie te verabsoluteren of te totaliseren.
2. Ethiek stelt de vraag naar de grondwaarde
Wat is een grond?
Kunnen Mogen Moeten
Voor de hand liggende waarden
Diepere waarden
Grondwaarde
Ethiek baseert of fundeert zich op waarden. Deze waarden zijn echter niet de grondwaarde!
o ons idee over seksualiteit terug op allerhande waarden zoals het gezin, de man, de
vrouw, het genot.
Deze waarden zijn echter nog niet de grondwaarde. Je kunt bij deze waarden
immers nog vragen stellen, zoals: wat is de rol van het gezin met betrekking
tot seksualiteit? Waarop baseer je deze waarden?
Grondwaarde:
o = waarde waar het vragen ophoudt
o Het lijkt alsof deze waarde niet meer in iets anders gefundeerd is en haar waarde uit
zichzelf toont.
o Elke cultuur kent dergelijke, vaak onuitgesproken, grondwaarden.
In een klassiek religieus denken is dit dan een totalitair concept van god.
In de neoliberale economie is dit een totalitaire opvatting van het individu en
zijn financiën.
Inhoud
Rationele ethiek.....................................................................................................................................3
1. Hebben we een probleem?............................................................................................................3
2. Ethiek stelt de vraag naar de grondwaarde....................................................................................4
Wat is een grond?...........................................................................................................................4
3. Welke grondwaarde?......................................................................................................................5
4. Belang van relationele ethiek.........................................................................................................6
Deontologische code en beroepsgeheim...............................................................................................7
Titels en erkenningen.........................................................................................................................7
De deontologische code beroepsvereniging voor psychologisch consulenten – 2021.......................7
Focus op enkele grondwaarden......................................................................................................7
Delen en digitaliseren van Psychologische informatie..........................................................................21
Op welke evoluties in de samenleving zou de toepassing van het beroepsgeheim onder druk
kunnen zetten?.................................................................................................................................21
Het dossier........................................................................................................................................21
Elektronisch patiënten dossier (voor de GGZ)..................................................................................22
Elektronisch patiënten dossier EDP niet standaard verplichten voor GGZ omdat:.......................22
Geïnformeerde toestemming is een absolute voorwaarde..........................................................23
Enkel objectiveerbare gegevens opnemen over patiënt zelf........................................................23
Voor situaties waar het delen van info wel nodig is, dan:............................................................23
Beroepsgeheim op sociale netwerksites?.........................................................................................23
Professioneel communiceren via sociale media...........................................................................24
E-Health toepassingen..................................................................................................................24
Levenseindevragen...............................................................................................................................25
Vanuit welke filosofie kijken naar levenseindevragen?....................................................................27
Wat is het wetgevend kader/juridisch kader?..................................................................................28
Seksualiteit en relaties..........................................................................................................................33
Relationele visie................................................................................................................................33
Twee definities.................................................................................................................................33
Een relationeel verband tussen waarden.........................................................................................33
Normen in de beleving van seksualiteit............................................................................................33
Normen in de beleving van intimiteit...............................................................................................33
Hoe omgaan met grensoverschrijdend gedrag?...............................................................................34
,Conflict, dwang en geweld...................................................................................................................35
Omgaan met conflict en geweld.......................................................................................................35
Deel 1: Conflict op de werkvloer...................................................................................................35
Deel 2: Dwang en geweld op de werkvloer..................................................................................52
Ouders en kinderen..............................................................................................................................66
Begeleiding van minderjarigen.........................................................................................................66
Belangen en principes...................................................................................................................66
Stappenplan..................................................................................................................................66
Verder...........................................................................................................................................66
,Rationele ethiek
1. Hebben we een probleem?
Relationele ethiek: sluit aan bij democratische maatschappij, maar wegvallen van Christelijke
onderbouw zorgt voor een conflict:
Waarop moeten we ons handelen vandaag funderen?
o Voor de jaren 90, was er een huwelijkscultuur waarbij wat kan, mag en moet werd
totaal bepaald door de bijbel.
Er was een eenduidigheid en geen dubbelzinnigheid!
Er was totale klaarheid.
o Later werden de christelijke fundamenten verwerpt, het is de cliënt die weet!
o 4 modellen die ontstonden die voortdurend met elkaar discussiëren:
1) Mathematisering, formalisering en wetenschappen?
Toepassen van empirische methoden
Meten is weten
Belang van statistiek/wetenschap binnenin de psychologie
Meetcultuur binnen de psychologie
Kan mathematisering en formalisering worden getotaliseerd? Kan je
je hier enkel op baseren?
2) Individualisering en vermarkting?
Een reactie op de vernieuwing
Vrije keuze voor welke behandelingen, ect.
Vermarkting = individualisering wordt gekoppeld aan de markt
Je hebt vrije keuze uit wat de markt je aanbiedt.
Markt en ik bepaalt wat kan en moet
3) Een relationeel netwerk van waarden / perspectieven / meer-lagig?
Wat is het fundament? Het fundament is niet onmiddellijk duidelijk.
Relatie: er zijn verschillende waarden die een rol spelen, we vinden steun in
die waarde
Wat is de verhouding tussen waarden? Hoe kunnen we een antwoord
formuleren?
We kunnen van regels afwijken, we volgen niet altijd alle regels strikt. Een
mens is niet eenduidig.
De samenleving is op een complexe manier mogelijk gemaakt.
Er moet dialoog zijn!
Regels: bepaald door waarden. Waarden kunnen ook beslissen dat we soms
van deze regels gaan afwijken.
Een rationeel model beidt geen zekerheid…
Je kan procedures niet volgen als je als medewerker een goede argumentatie
kunt geven.
Emoties, religie, subjectiviteit, cultuur, … alles speelt een rol
oplossing: in dialoog gaan met de cliënt.
, 4) Religie en mythe?
Een ethisch probleem is dan een kwestie van louter geloof. In dit geval is god
voldoende voor het oplossen van onze ethische moeilijkheden.
Wanneer een cliënt een probleem heeft, dan moet hij bidden.
De relationele ethiek zoekt om het economische, de wetenschap en
het religieuze in te bedden in een filosofie van de relatie.
= de relationele ethiek weigert om het economische, de wetenschap
en religie te verabsoluteren of te totaliseren.
2. Ethiek stelt de vraag naar de grondwaarde
Wat is een grond?
Kunnen Mogen Moeten
Voor de hand liggende waarden
Diepere waarden
Grondwaarde
Ethiek baseert of fundeert zich op waarden. Deze waarden zijn echter niet de grondwaarde!
o ons idee over seksualiteit terug op allerhande waarden zoals het gezin, de man, de
vrouw, het genot.
Deze waarden zijn echter nog niet de grondwaarde. Je kunt bij deze waarden
immers nog vragen stellen, zoals: wat is de rol van het gezin met betrekking
tot seksualiteit? Waarop baseer je deze waarden?
Grondwaarde:
o = waarde waar het vragen ophoudt
o Het lijkt alsof deze waarde niet meer in iets anders gefundeerd is en haar waarde uit
zichzelf toont.
o Elke cultuur kent dergelijke, vaak onuitgesproken, grondwaarden.
In een klassiek religieus denken is dit dan een totalitair concept van god.
In de neoliberale economie is dit een totalitaire opvatting van het individu en
zijn financiën.
