WERELD
w e r e l dWAARNEMEN
waarnemen
NATUUR
2.4 Schimmels (p. 331 - 348)
Waar zijn de paddenstoelen in de winter? Zitten ze onder de grond? Of liggen de zaadjes te
wachten tot het lente wordt? Hebben paddenstoelen eigenlijk wel zaden? Wat is het verschil
tussen een schimmel, zwam en paddenstoel? Hoe ontstaan heksenkringen en wat heeft
penicilline te maken met schimmels?
SCHIMMELS, EEN RAS APART
Wetenschappers hebben eeuwen gediscussieerd waar schimmels thuishoren.
Vroeger onder de sporenplanten, samen met mossen en varens.
Nu opzichzelfstaand rijk dus geen planten of dieren.
Wel kenmerken die ons doen denken aan planten:
De meesten kunnen zich niet verplaatsen
Leven in de bodem
Toch sluiten ze meer aan bij dieren:
Dieren en schimmels doen niet aan fotosynthese, planten wel
Heterotroof (afhankelijk van andere organismen voor voedsel), planten autotroof
Bevatten andere reservestof (glycogeen), planten zetmeel
Moeilijk om een indeling te maken bij schimmels. Vermoedelijk zijn er 1,5-5 miljoen
soorten schimmels. Nu zijn er 100 000 ontdekt.
Schimmels komen overal op aarde voor: woestijn, diepzee, pool, evenaar.
Volgens een veelgebruikte indeling, zijn er 7 stammen. Steeltjeszwammen en
zakjeszwammen zijn de grootste.
ZAKJESZWAMMEN
Groep met meeste soorten
Bv. Morieltje, truffel, bekerzwammen, gisten en voetschimmels
Hoe komen ze aan hun naam?
Hun sporen zitten met 8 in een zakje voor ze loskomen.
Schimmel die er bijzonder uitziet is waarschijnlijk zakjeszwam.
De meeste korstmossen worden ingedeeld bij de zakjeszwammen.
STEELTJESZWAMMEN
De meeste schimmels, die iedereen kent.
Bv. Vliegenzwam, oesterzwam, elfenbankje, aardappelbovist
, Hoe komen ze aan hun naam?
Hun sporen staan op steeltjes voor ze loskomen.
Indeling steeltjeszwammen volgens vorm van de vruchtlichamen (niet wetenschappelijk
bewezen).
Plaatjeszwammen
Buisjeszwammen
Buikzwammen
PLAATJESZWAMMEN
Als je kijkt onder de hoed met een spiegel, zie je allemaal plaatjes waarop de sporen zich
ontwikkelen.
Bv. De vliegzwam, grote parasolzwam
De meeste paddenstoelen die je tegenkomt zijn plaatjeszwammen.
BUISJESZWAMMEN
Aan de onderzijde zie je allemaal gaatjes die de openingen zijn van fijne buisjes waarin
de sporen zich ontwikkelen.
Bv. Boleten, eekhoorntjesbrood
BUIKZWAMMEN
De sporen worden gevormd in de bolvormige paddenstoel, die bij rijpheid openbreekt.
Bv. Aardsterren
Hierbij wordt er telkens een wolkje sporen gelost wanneer er een regendruppel op de
paddenstoel valt.
Bv. De reuzenbovist
Deze komt los en lost zijn sporen terwijl hij door de wind over de weide rolt.
Er zijn nog heel wat andere groepen van zwammen;
- Trilzwammen
- Roesten
Behoren tot de steeltjeszwammen
LEVENSCYCLUS VAN DE SCHIMMEL EN BOUW VAN DE PADDENSTOEL
TERMEN
we spreken over het rijk van de zwammen.
Gisten
De microscopisch kleine eencellige schimmels.
- Produceren eenvoudige vruchtlichamen
Bv. Uitloperschimmel (zwarte bolletjes zijn de vruchtlichamen).
Paddenstoelen
Complexe vruchtlichamen
Schimmel zit vaak onder de grond, de paddenstoel is voortplantingsstructuur van de
schimmel die boven de grond uitsteekt.
w e r e l dWAARNEMEN
waarnemen
NATUUR
2.4 Schimmels (p. 331 - 348)
Waar zijn de paddenstoelen in de winter? Zitten ze onder de grond? Of liggen de zaadjes te
wachten tot het lente wordt? Hebben paddenstoelen eigenlijk wel zaden? Wat is het verschil
tussen een schimmel, zwam en paddenstoel? Hoe ontstaan heksenkringen en wat heeft
penicilline te maken met schimmels?
SCHIMMELS, EEN RAS APART
Wetenschappers hebben eeuwen gediscussieerd waar schimmels thuishoren.
Vroeger onder de sporenplanten, samen met mossen en varens.
Nu opzichzelfstaand rijk dus geen planten of dieren.
Wel kenmerken die ons doen denken aan planten:
De meesten kunnen zich niet verplaatsen
Leven in de bodem
Toch sluiten ze meer aan bij dieren:
Dieren en schimmels doen niet aan fotosynthese, planten wel
Heterotroof (afhankelijk van andere organismen voor voedsel), planten autotroof
Bevatten andere reservestof (glycogeen), planten zetmeel
Moeilijk om een indeling te maken bij schimmels. Vermoedelijk zijn er 1,5-5 miljoen
soorten schimmels. Nu zijn er 100 000 ontdekt.
Schimmels komen overal op aarde voor: woestijn, diepzee, pool, evenaar.
Volgens een veelgebruikte indeling, zijn er 7 stammen. Steeltjeszwammen en
zakjeszwammen zijn de grootste.
ZAKJESZWAMMEN
Groep met meeste soorten
Bv. Morieltje, truffel, bekerzwammen, gisten en voetschimmels
Hoe komen ze aan hun naam?
Hun sporen zitten met 8 in een zakje voor ze loskomen.
Schimmel die er bijzonder uitziet is waarschijnlijk zakjeszwam.
De meeste korstmossen worden ingedeeld bij de zakjeszwammen.
STEELTJESZWAMMEN
De meeste schimmels, die iedereen kent.
Bv. Vliegenzwam, oesterzwam, elfenbankje, aardappelbovist
, Hoe komen ze aan hun naam?
Hun sporen staan op steeltjes voor ze loskomen.
Indeling steeltjeszwammen volgens vorm van de vruchtlichamen (niet wetenschappelijk
bewezen).
Plaatjeszwammen
Buisjeszwammen
Buikzwammen
PLAATJESZWAMMEN
Als je kijkt onder de hoed met een spiegel, zie je allemaal plaatjes waarop de sporen zich
ontwikkelen.
Bv. De vliegzwam, grote parasolzwam
De meeste paddenstoelen die je tegenkomt zijn plaatjeszwammen.
BUISJESZWAMMEN
Aan de onderzijde zie je allemaal gaatjes die de openingen zijn van fijne buisjes waarin
de sporen zich ontwikkelen.
Bv. Boleten, eekhoorntjesbrood
BUIKZWAMMEN
De sporen worden gevormd in de bolvormige paddenstoel, die bij rijpheid openbreekt.
Bv. Aardsterren
Hierbij wordt er telkens een wolkje sporen gelost wanneer er een regendruppel op de
paddenstoel valt.
Bv. De reuzenbovist
Deze komt los en lost zijn sporen terwijl hij door de wind over de weide rolt.
Er zijn nog heel wat andere groepen van zwammen;
- Trilzwammen
- Roesten
Behoren tot de steeltjeszwammen
LEVENSCYCLUS VAN DE SCHIMMEL EN BOUW VAN DE PADDENSTOEL
TERMEN
we spreken over het rijk van de zwammen.
Gisten
De microscopisch kleine eencellige schimmels.
- Produceren eenvoudige vruchtlichamen
Bv. Uitloperschimmel (zwarte bolletjes zijn de vruchtlichamen).
Paddenstoelen
Complexe vruchtlichamen
Schimmel zit vaak onder de grond, de paddenstoel is voortplantingsstructuur van de
schimmel die boven de grond uitsteekt.
