ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE
ALGEMEEN
DEF - Ontwikkelen
- Het veranderen van een aanwezige structuur
· Hij kan stappen > iets wat hij vroeger niet kon
· Woordjes leren > die ze eerst nog niet wist
= nieuwe gedragsvaardigheden
! Je kan ook vaardigheden verliezen
· Zuigreflex of lenigheid etc
DEF – Voorwetenschappelijke ontwikkelingspsychologie
- Uitdrukkingen zoals ‘kinderlijke fantasie’, ‘wijsheid der jaren’
= Deel gaan uitmaken van het gewone taalgebruik
DEF – Ontwikkelingspsychologie
- Studie van het gedrag doorheen de verschillende levensfasen – hoe het
veranderd en hoe we anders denken
Andere benamingen
- Levenslooppsychologie
- Genetische psychologie à oude term
1.1 KORTE HISTORIEK
1.1.1 VERRE VOORGESCHIEDENIS
Voorwetenschappelijke denkbeelden
- Alledaagse opvattingen = intuïtieve mensenkennis
· Eigenschappen die je spontaan in verband zou brengen met bijvoorbeeld
kinderen (speels, dromerig – KADER)
· Raadsel - Wat loopt smorgens op vier, smiddags op twee en savonds op
drie poten?
- Theoretische beschouwingen = filosofische overpeinzingen
Nog geen wetenschap
, - Geen systematische observaties + samenhangende theorie
Vraag – welke factoren sturen de ontwikkeling?
Tot eind 18de eeuw werk van filosofen
Opvattingen
1. NATIVISTEN – NATURE
· Ontwikkelen in wat de natuur ons meegegeven heeft
· Alles ligt vast bij de geboorte
= ROUSSEAU (1712 – 1778) – Fransman
2. EMPIRISTEN – NURTURE
· Ervaring, milieu & opvoeding
· Niks ligt vast
· Tabula rasa theorie = wit blad
= LOCKE (1632 – 1704) – Engelsman
Nature – nuture – debat wordt vaak voorgesteld
> Nature – natuurlijke aanleg bij bevruchting
> Nurture – opvoeding voor alle invloeden die daar nadien op inwerken
· Zowel fysiek als psychosociaal
1.1.2 START ‘GENETISCHE’ PSYCHOLOGIE
Eind 18de + 19e eeuw
Babybiografieën
· Aantekingen maken over vorderingen in het gedrag van hun eigen
kinderen – ook biologen, filosofen & pedagogen
! Vormde het begin van wat veel later een wetenschappelijke studie van de
menselijke ontw zou worden
Empirisch beschrijvende ontwikkelingspychologie
= vanuit eigen ervaring beschrijven hoe kinderen zich zullen ontwikkelen
NIEUW – niet alleen nadenken over hoe de mens zich zal ontwikkelen maar
begon rechtstreeks te observeren
,Beginnende theorievorming
Eind 19de – begin 20ste eeuw
Recapitulatietheorie
· Parallel tussen
Þ Ontogenese (ontstaan van mens/individu) – versnelde
recapitulatie = (herhaling) van de fylogenese
Þ Fylogenese (soort) – evolutie van primitieve naar meer
gecompliceerde levensvormen
Inspiratie evolutieleer van Darwin
1.1.3 OMVORMING TOT EEN ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE
· Nieuwe onderzoekstechnieken
- Verzamelen en verwerken van gegevens
! Waardoor groepen mensen van diverse leeftijden vlotter en op een meer objectieve manier
onderzocht kunnen worden – ook statische methodes werden ontwikkeld om de verzamelde
gegevens beter te kunnen ordenen
· Nieuwe theoretische inzichten
- Naast biologische rijpingsprocessen
- Belang van opvoeding + ervaringsprocessen
· Genetiche psychologie wordt onwpsychologie
- Minder eenzijdig gericht op de volwassenheid als eindstation
- Maar ‘ont – wikkeling’ = ontvouwen wat verborgen al aanwezig
was
à Genetische psychologie wordt opgevat als de studie van een erfelijk
gestuurde ontwikkeling van een ‘volwassen’ mens
= neutraal klinkende stem is dus ontwikkelingspsychologie
1.1.4 UITGROEI TOT EEN VOLWAARDIGE LEVENSLOOPPSYCHOLOGIE
Halfweg 20ste eeuw
· Naast kindsheid ook interesse voor andere levensfasen
: Jongeren
- Vrijgesteld van arbeid > zoeken elkaar op > eigen
omgangsvormen
: Ouderen
- Medische problemen + pensionering > groep eigen
kenmerken
, : Volwassenen
- Statische periode + algemene psychologie > blijven lange
tijd uit beeld
· Samenvoegen van de verschillende levensfasen
- Heel geleidelijke synthese
- Ontwikkeling = een levenslang veranderingsproces
OEFENEN
1. Het empirisme legt de nadruk op de rol van ervaring en opvoeding >
wordt ook wel nurture genoemd
2. Recapitulatietheorie
: Was van oordeel dat de opeenvolgende stadia van de
prenatala ontwikkeling parallel lopen met de ontwikkeling
van de verschillende levensvormen op aarde
1.2 INDELING IN FASEN
1.2.1 CONTINUÏTEIT OF DISCONTINUÏTEIT IN DE ONTWIKKELING
Geleidelijke of bruuske overgangen tussen de levensfasen
Aanwijzingen voor discontinuïteit
· Kwanitatief als kwalitatieve verschillen tussen de fasen
= De mens vertoont in iedere levensfase heel specifieke kenmerken, is niet
alleen kwanititatief maar ook kwalitatief er heel anders uitziet dan in de
periodes ervoor of erna
· Periodes van relatieve stabiliteit met korte overgangperiodes
= Kan zorgen voor een crisis waar men moet uitgeraken
PROTOTYPE van dergelijke crisis = adoloscentie of puberteit
> markeert de overgang tussen de hele voorafgaande periode van de kindsheid
en de nog veel langere periode van het volwassen leven
Aanwijzingingen voor continuïteit
> Veranderingen gaan soms wat vlugger dan anders
! MAAR geen sprake van een bruuske ommezwaai
Uitzondering = dramatische gebeurtenis (oorlog, ernstige ziekte, etc)
· Meeste overgangen zijn gespreid over een zekere tijd
ALGEMEEN
DEF - Ontwikkelen
- Het veranderen van een aanwezige structuur
· Hij kan stappen > iets wat hij vroeger niet kon
· Woordjes leren > die ze eerst nog niet wist
= nieuwe gedragsvaardigheden
! Je kan ook vaardigheden verliezen
· Zuigreflex of lenigheid etc
DEF – Voorwetenschappelijke ontwikkelingspsychologie
- Uitdrukkingen zoals ‘kinderlijke fantasie’, ‘wijsheid der jaren’
= Deel gaan uitmaken van het gewone taalgebruik
DEF – Ontwikkelingspsychologie
- Studie van het gedrag doorheen de verschillende levensfasen – hoe het
veranderd en hoe we anders denken
Andere benamingen
- Levenslooppsychologie
- Genetische psychologie à oude term
1.1 KORTE HISTORIEK
1.1.1 VERRE VOORGESCHIEDENIS
Voorwetenschappelijke denkbeelden
- Alledaagse opvattingen = intuïtieve mensenkennis
· Eigenschappen die je spontaan in verband zou brengen met bijvoorbeeld
kinderen (speels, dromerig – KADER)
· Raadsel - Wat loopt smorgens op vier, smiddags op twee en savonds op
drie poten?
- Theoretische beschouwingen = filosofische overpeinzingen
Nog geen wetenschap
, - Geen systematische observaties + samenhangende theorie
Vraag – welke factoren sturen de ontwikkeling?
Tot eind 18de eeuw werk van filosofen
Opvattingen
1. NATIVISTEN – NATURE
· Ontwikkelen in wat de natuur ons meegegeven heeft
· Alles ligt vast bij de geboorte
= ROUSSEAU (1712 – 1778) – Fransman
2. EMPIRISTEN – NURTURE
· Ervaring, milieu & opvoeding
· Niks ligt vast
· Tabula rasa theorie = wit blad
= LOCKE (1632 – 1704) – Engelsman
Nature – nuture – debat wordt vaak voorgesteld
> Nature – natuurlijke aanleg bij bevruchting
> Nurture – opvoeding voor alle invloeden die daar nadien op inwerken
· Zowel fysiek als psychosociaal
1.1.2 START ‘GENETISCHE’ PSYCHOLOGIE
Eind 18de + 19e eeuw
Babybiografieën
· Aantekingen maken over vorderingen in het gedrag van hun eigen
kinderen – ook biologen, filosofen & pedagogen
! Vormde het begin van wat veel later een wetenschappelijke studie van de
menselijke ontw zou worden
Empirisch beschrijvende ontwikkelingspychologie
= vanuit eigen ervaring beschrijven hoe kinderen zich zullen ontwikkelen
NIEUW – niet alleen nadenken over hoe de mens zich zal ontwikkelen maar
begon rechtstreeks te observeren
,Beginnende theorievorming
Eind 19de – begin 20ste eeuw
Recapitulatietheorie
· Parallel tussen
Þ Ontogenese (ontstaan van mens/individu) – versnelde
recapitulatie = (herhaling) van de fylogenese
Þ Fylogenese (soort) – evolutie van primitieve naar meer
gecompliceerde levensvormen
Inspiratie evolutieleer van Darwin
1.1.3 OMVORMING TOT EEN ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE
· Nieuwe onderzoekstechnieken
- Verzamelen en verwerken van gegevens
! Waardoor groepen mensen van diverse leeftijden vlotter en op een meer objectieve manier
onderzocht kunnen worden – ook statische methodes werden ontwikkeld om de verzamelde
gegevens beter te kunnen ordenen
· Nieuwe theoretische inzichten
- Naast biologische rijpingsprocessen
- Belang van opvoeding + ervaringsprocessen
· Genetiche psychologie wordt onwpsychologie
- Minder eenzijdig gericht op de volwassenheid als eindstation
- Maar ‘ont – wikkeling’ = ontvouwen wat verborgen al aanwezig
was
à Genetische psychologie wordt opgevat als de studie van een erfelijk
gestuurde ontwikkeling van een ‘volwassen’ mens
= neutraal klinkende stem is dus ontwikkelingspsychologie
1.1.4 UITGROEI TOT EEN VOLWAARDIGE LEVENSLOOPPSYCHOLOGIE
Halfweg 20ste eeuw
· Naast kindsheid ook interesse voor andere levensfasen
: Jongeren
- Vrijgesteld van arbeid > zoeken elkaar op > eigen
omgangsvormen
: Ouderen
- Medische problemen + pensionering > groep eigen
kenmerken
, : Volwassenen
- Statische periode + algemene psychologie > blijven lange
tijd uit beeld
· Samenvoegen van de verschillende levensfasen
- Heel geleidelijke synthese
- Ontwikkeling = een levenslang veranderingsproces
OEFENEN
1. Het empirisme legt de nadruk op de rol van ervaring en opvoeding >
wordt ook wel nurture genoemd
2. Recapitulatietheorie
: Was van oordeel dat de opeenvolgende stadia van de
prenatala ontwikkeling parallel lopen met de ontwikkeling
van de verschillende levensvormen op aarde
1.2 INDELING IN FASEN
1.2.1 CONTINUÏTEIT OF DISCONTINUÏTEIT IN DE ONTWIKKELING
Geleidelijke of bruuske overgangen tussen de levensfasen
Aanwijzingen voor discontinuïteit
· Kwanitatief als kwalitatieve verschillen tussen de fasen
= De mens vertoont in iedere levensfase heel specifieke kenmerken, is niet
alleen kwanititatief maar ook kwalitatief er heel anders uitziet dan in de
periodes ervoor of erna
· Periodes van relatieve stabiliteit met korte overgangperiodes
= Kan zorgen voor een crisis waar men moet uitgeraken
PROTOTYPE van dergelijke crisis = adoloscentie of puberteit
> markeert de overgang tussen de hele voorafgaande periode van de kindsheid
en de nog veel langere periode van het volwassen leven
Aanwijzingingen voor continuïteit
> Veranderingen gaan soms wat vlugger dan anders
! MAAR geen sprake van een bruuske ommezwaai
Uitzondering = dramatische gebeurtenis (oorlog, ernstige ziekte, etc)
· Meeste overgangen zijn gespreid over een zekere tijd
