Gezondheidsrecht samenvatting

Gezondheidsrecht

1. Regulering van de beroepsuitoefening in de
gezondheidszorg
 Belgische complexiteit
o Vlaamse-, Franstalige en Duitstalige
gemeenschap
o Vlaams-, Waals- en Brussels hoofdstedelijk
gewest
 Belgische gezondheidszorg
o Verplichte ziekteverzekering
o Federaal niveau
 RIZIV en FOD volksgezondheid
 Ziekteverzekering, organisatie ziekenhuizen, uitoefening gezondheidszorg,
geneesmiddelen en gezondheidsproducten, medische hulpmiddelen, patiëntrechten
o Gemeenschappen
 Departement welzijn, volksgezondheid en gezin
 Ouderenzorg, gehandicaptenzorg incl. uitkeringen, GGZ, eerstelijnszorg, thuiszorg,
revalidatie, gezondheids- & ziektepreventie
o Interministeriële conferentie volksgezondheid = verbinding tss Federaal en Vlaams

1.1. Vormen van normering
 Mogelijke niveaus van normering van beroepsuitoefening
o Titelbescherming: wie mag welke titel dragen
o Bescherming van uitoefening vh beroep: wie mag welke handelingen stellen
 Met voorbehouden handelingen
 Met eventueel monopolie
o Samenwerking met andere beroepsgroepen
 Delegatie: hiërarchisch
 Doorverwijzing: nevengeschikt
 Samen behandelen: coöperatie
o Wijze van uitoefening vh beroep (in relatie tot pt)
o Wettelijk bekrachtigde normen
 Europese normen
 Verordeningen: direct werkend en bindend
 Richtlijnen: bindend maar vrijheid over hoe in nationale wet
 Verdragen: bindend voor landen die ondertekenen
 Formele wetten
 Wetten: goedgekeurd door parlement - federaal
 Decreten en ordonnanties - regionaal
 Uitvoeringsbesluiten
 KB, BVR (besluit Vlaamse regering), MB (ministerieel besluit)
 Specifieke regelgeving nood om formele wetten in detail te implementeren
 Deontologische codes: ethische richtlijnen door beroepsorganisaties
 Normen ontstaan door autoregulering

, o Door wettelijk geregelde organen
 Orde der artsen
 Orde der apothekers
 Psychologencommissie
o Door vrij opgerichte organen
 Beroepsverenigingen
 Normen met en zonder sanctioneringsmogelijkheden
o Strafrechtelijke sancties
o Administratieve geldboeten
o Schadevergoeding
o Beroepsspecifieke/tucht- sancties

1.2. Uitoefening zorgberoepen
 Wet uitoefening gezondheidszorgberoepen (WUG)
o Herwerking van KB78: Arts en tandarts stonden boven paramesche beroepen
 Opperberoepen (autonome beroepsuitoefening): arts, tandarts, klinisch psycholoog
en -orthopedagoog
 Hulpberoepen (minstens deels niet-autonome beroepsuitoefening) : de rest
o Geregelde beroepen in huidige WUG: geneeskunde, tandheelkunde, artsenijbereidkunde,
Kinesitherapie, Klinische psychologie en orthopedagogie, Verpleegkunde, Vroedkunde,
Paramedische beroepen, Ondersteunende gezondheidszorgberoepen (Zorgkundige,
Ambulancier-hulpverlener, Ondersteunende geestelijke gezondheidszorgberoepen)

1.3. Voorwaarden voor uitoefening
 Geneeskunde
o Diploma
 Wettelijk diploma van doctor in de genees-, heel- en verloskunde
 Behaald in Belgie of ander lidstaat van EU
 Laten viseren door Directoraat-generaal Gezondheidsberoepen, Medische Bewaking
en Welzijn op het Werk van de FOD volksgezondheid, veiligheid vd voedselketen en
leefmilieu
o Visum
 = licence to practise
 Toont bekwaamheid aan
 Vrijstelling van visum: tijdelijke verrichting van geneeskundige ingrepen + op wettige
wijze geneeskunde uitoefenen in andere lidstaat van de Europese Unie
o Portfolio
 Verplicht bijhouden, aantoonbare bekwaamheid
 Niet in de wet, verantwoordelijkheid gezondheidsbeoefenaar zelf
 Kan opgevraagd w door gezondheidsinspecteurs en onrechtstreeks door pt
o Inschrijving orde
 Orde der artsen en Orde der apothekers
 Geen orde der Tandartsen -> geen wettelijk tuchtrecht
 Bestaande beroepsorganisaties van tandartsen: privaat
o Erkenning

, 1.4. Uitoefening van de geneeskunst
1.4.1 Uitoefening geneeskunde
 Wet regels artsenmonopolie
 Monopolie is exclusief
o Uitzonderingen: tandheelkundigen en vroedvrouwen
 Monopolie is algemeen: elke arts mag alle voorbehouden handelingen stellen
 Algemeenheid monopolie w illusie
o Door zorgvuldigheidsbeginsel
o Door beperking in ‘Kwaliteitswet’
o Door specialisatie en bijzondere beroepstitels
 42 erkende specialiteiten
 Sommige specialiteiten zijn voorwaarde voor erkenning van specialistische prestaties
 Andere zijn van belang voor erkenning van diensten of zorgprogramma’s
 Onwettige uitoefening van geneeskunde
o Ruime delictsomschrijving
o Strijd tegen kwakzalverij en misbruik patiënten
o Speerpunt in discussies over
 Aflijning tussen geneeskunde en ondersteunende beroepen
 Alternatieve of niet-conventionele geneeswijzen
o Voorbehouden terrein voor artsen is negatief omschreven door kwalificatie van ‘onwettige
uitoefening’
o Onwettig = gewoonlijk handelingen stellen die tot doel hebben of worden voorgesteld tot
doel te hebben:
 onderzoeken van de gezondheidstoestand
 opsporen van ziekten en gebrekkigheden
 stellen van de diagnose
 instellen of uitvoeren van behandeling van fysieke of psychische, echte of vermeende
pathologische toestand
 Essentieel (en onderscheidend met andere beroepen) is
o Stellen van diagnose en instellen (bepalen) van therapie
o Voorschrijven van geneesmiddelen en handelingen die andere beroepen slecht mits
voorschrift mogen stellen
 Ook voorbehouden aan artsen
o Inenting
o ‘Medische ingreep ‘doorheen de huid of de slijmvliezen’ om het uiterlijk van een patiënt
om esthetische redenen te veranderen’
 Niet conventionele (alternatieve) geneeswijzen
o Homeopathie, chiropraxie, osteopathie, acupunctuur
o Wet is er maar niet in werking want
 Er moet een commissie opgesteld worden met ‘kamer’ per praktijk
 Deze kamer moet adviezen formuleren over beroepsvoorwaarden
 Beoefenaars kunnen zich individueel registreren (kunnen niet benoemd w zolang
vwden er niet zijn)
 Voor homeopathie is een KB: arts, tandarts of vroedvrouw en diploma goedgekeurd
door unif of hogeschool maar zij doen daar niet aan