Samenvatting H17 medische biochemie

H17 : Gonaden
1. Biochemie en pathways geslachtshormonen
1.1. Overzicht
 Steroïden
- Cholesterol als precursor
 Voornaamste geslachtshormonen
- Progestagenen (bv testosterone)
- Androgenen
- Oestrogenen (bv oestradiol)
 Productie door bijnierschors, testikels en ovaria




1.2. Synthese
 In het lichaam wordt cholesterol omgezet in geslachtshormonen door complexe
biochemische reacties, voornamelijk in geslachtshormonen en bijnieren (tijdens
zwangerschap de placenta ook)
 Biosynthese (kennen, geen enzymen en geen structuren)

, 1.3. Transport en metabolisme
 Transport
- Gebonden aan
 SHBG (sex-hormone binding globulin)
 Albumine
- Enkel vrije, niet-gebonden vorm biologisch actief
 Metabolisme
- Voornamelijk in de lever
- Conjugatieprocessen
 Sulfatering
 Glucuronering
- Uitscheiding via urine en gal

2. Vrouwelijke reproductieve cyclus
2.1. Het vrouwelijk reproductief systeem
 Ovaria (eierstokken)
 Oviduct (eileiders)
 Uterus (baarmoeder)
 Cervix (baarmoederhals)
 Vagina

 De oöcyt = grootste cel in ons lichaam
 Alle eicellen zijn reeds aanwezig bij de geboorte
 In vrouwelijke foetussen : ontwikkeling oögina gedurende week 6-10 v/d zwangerschap
 Primordiale follikels gevormd tussen week 15 en de geboorte
 Processen van follikelvorming start na geboorte,oöcytmaturatie en ovulatie vanaf de
puberteit




2.2. Vrouwelijke reproductieve cyclus
 DOEL = productie van 1 rijpe eicel per cyclus (in tegenstelling tot mannen)
 3-ledige as
- Hypothalamus
 productie gonadotrofine-releasing hormoon (GnRH)
 Zeer kort half-leven
 Niet meetbaar in de circulatie
 pulsatiele stimulus
- Hypofyse
 productie gonadotrofines
 FSH = follikel stimulerend hormoon (aan begin)
 LH = luteïniserend hormoon (bij ovulatie)

, - Ovarium
 oestrogeen en progestageen
 Normale menstruele cyclus
- 28 dagen (26-33 dagen is normaal)
- Rijping follikel 14d  ovulatie  levensduur corpus luteum 14d

2.3. Gonadotrofine releasing hormoon & gonadotrofines
2.3.1.Gonadotrofine releasing hormoon
 Productie in hypothalamus
 Doelorgaan : voorkwab hypofyse (adenohypofyse)
 Synthese en secretie LH en FSH
 Pulsatiel karakter
- Traag pulsritme  secretie FSH dominant
- Snel pulsritme  secretie LH dominant

2.3.2.Gonadotrofines
 Productie hypofyse
 FSH
- Doelorgaan granulosacel (buitenste jasje follikel)
- Functie
 Groei follikel
 Follikel selectie
 Stimulatie aromatase activiteit


 Inductie LH receptoren (thv thecacellen)
 LH
- Doelorgaan thecacellen (buitenste jasje)
- Functie
 Productie androgenen
 Eicelruptuur
 Follikelruptuur
 Vorming en functie van corpus luteum (productie progesteron)

 Interactie theca-en granulosacellen
- Na binding met hun receptor wordt cAMP gevormd
- Effect LH : productie progesteron verhogen via stimulatie enzymen die
cholesterol omzetten naar progesteron en afgeleiden  verder omgezet
naar androgenen
- Effect FSH : productie oestradiol verhogen via stimulatie aromatase enzym.
Slechts beperkt cholesterol metaboliseren tot progesteron. Voor productie
oestradiol berust het op synthese vanuit de thecacel onder invloed van LH