Statistiek
Hoorcollege 1
Wat is statistiek?
statistieken= feiten of gegevens van statistische aard.
Bv statistieken van geboorten en sterftegevallen
Statistiek= discipline die zich bezighoudt met het beschrijven en analyseren van data
Waarom statistiek?
- niet in de exacte wetenschappen
- Belangrijk in onderzoek naar gedrag want: Gedrag is variabel: mensen doen nooit 2 x
precies hetzelfde
- Statistiek is slechts een onderdeel van de empirische cyclus = doen van onderzoek
Beantwoorden van onderzoeksvragen
Er wordt altijd gewerkt met kleinere groepen, het is onmogelijk om iedereen te
onderzoeken.
die kleine groep moet representatief zijn voor de grote groep.
Statistiek is er om te generaliseren
hoe groot is de kans dat het resultaat wat je gevonden hebt voor een kleinere groep
(steekproef), ook geldt voor vergelijkbare grotere groepen
Een onderzoek opzetten: statistiek is enkel een onderdeel van het onderzoeksproces
- statistiek werkt niet in het geval van een slecht opgezet onderzoek
Een onderzoek moet op een goede manier opgezet zijn: hoe beginnen?
1. Als onderzoeker valt je iets op en wil je daar meer over weten: observatie
2. Op basis van je observatie heb je bepaalde verwachtingen
3. Formuleren van toetsbare hypotheses/verwachtingen
4. Het toetsen van de hypotheses
5. Evalueren van de resultaten
, 1. Observatie
2. Theorie/literatuur raadplegen: conceptuele domein
- Een verondersteld algemeen principe of verzameling van principes waarmee
waarnemingen verklaard kunnen worden en van waaruit nieuwe verwachtingen of
hypothesen opgesteld kunnen worden
3. Hypothesen en verwachtingen opstellen
- hypothese= de beste voorspelling of een voorlopige verklaring/oplossing van een
probleem
- Kan afgeleid zijn uit de onderzoeksliteratuur, een theorie, of uit observaties
- Moet in principe verworpen (gefalsificeerd) of bevestigd kunnen worden (de
hypothese wordt getoetst, niet het probleem)
4. Verzamelen van data
5. Analyseren van data: komen de verwachtingen uit?
1 falsificatie is sterker dan een oneindig aantal bevestigingen
dan kun je generaliseren
Logica van falsificatie:
alle zwanen zijn wit: wat is er nodig om dit te bevestigen, en wat om dit te falsificeren?
Je hebt ook zwarte zwanen. Je kan ze niet van zo’n grote groep onderzoeken. Je kan het dus
niet generaliseren.
Verzamelen van data
Verschillende onderzoeksbenaderingen
Experimenteel vs. correlationeel/cross-sectioneel onderzoek
- Experimenteel= oorzaak-gevolgrelaties identificeren door gecontroleerde
experimenten
- Correlationeel= beschrijvend onderzoek dat verschijnselen, gebeurtenissen of
situaties in kaart brengt
,Kwalitatief vs. Kwantitatief onderzoek
- Kwalitatief= verzamelen en interpreteren van niet numerieke data (foto’s,
uitspraken, dagboeken etc). Geen ambitie om te generaliseren
- Kwantitatief= verzamelen en interpreteren van numeriek data. generaliseren is
belangrijk.
Verzamelen van data, hoe?
twee verschillende groepen maken
te meten variabele: koopintentie bijv. (op schaal van 1-7)
Analyseren/evalueren van data
Scores per groep advertenties
falsificeren of verifiëren van de hypothese
Uitkomsten kunnen aanleiding geven om de theorie te herzien en de stappen opnieuw te
doorlopen
Wat kan statistiek niet doen?
wat betekent het als de hypothese niet wordt ondersteund door de data?
- het effect of verschil wat je zoekt, is er niet
- de onderzoeksopzet is niet sensitief genoeg om het verschil op te pikken
de onderzoeker zal moeten besluiten wat te doen
Statistiek geeft geen antwoord op ‘waarom’
- de onderzoeker interpreteert de resultaten van de statistiek
- vaak aan de hand van wetenschappelijke theorieën
Statistiek geeft geen informatie over causaliteit
- veranderingen in variabele A veroorzaken verandering in variabele B
- interpretatie van de onderzoeker
causaal= oorzaak gevolg relatie
3 vereisten (condities) voor causale relaties:
- Vereiste 1: variableA en variabeleB moeten geassocieerd of gerelateerd zijn
(relatieconditie)
- Vereiste 2: verandering in vA gaan vooraf aan verandering in VB (temporele-
volgordeconditie)
- Vereiste 3: geen plausibele alternatieve verklaringen bestaan er voor de relatie
tussen vA en vB (geen-alternatieve-verklaringconditie)
Causaliteit: Invloeden van storende variabele, het tertium quid (derde variabele)
- heeft een 3e variabele (al dan niet gemeten) variabele mogelijk een effect op de
uitkomstvariabelen
, Verschillende typen variabelen
- Afhankelijke= meetbare variabele, uiteindelijk conclusie over zeggen, koopintentie
- Onafhankelijke= we zijn deze variabel aan het manipuleren, twee varianten,
scheldwoorden
Afhankelijke= waarde/score is afhankelijk van de onafhankelijke
een verandering in onafhankelijke variabele zorgt voor een verandering in afhankelijke
variabele
De onafhankelijke variabele is de variabele waarvan je denkt dat deze de oorzaak is. De
afhankelijke variabele is de variabele waarvan je denkt dat deze het gevolg is.
Voorbeeld l’oreal
geloofwaardigheid (credibility) afhankelijk
aangenaamheid (liking) afhankelijk
land van herkomst(dutch, walloon) onafhankelijk
jargon onafhankelijk
- Controlevariabele= een variabele die niet varieert in de studie of niet expliciet wordt
gemanipuleerd
- Moderatorvariabele= een variabele die het effect van de onafhankelijke variabele
beïnvloedt
Voorbeeld stotteren
onafhankelijke: volg je een stotterbehandeling of niet
afhankelijke: spreekvaardigheid
controle: leeftijd
moderator= geslacht
Variabele= een eigenschap van een object die gemeten of beschreven kan worden
Groen= categorisch, nominaal
paars= categorisch, ordinaal
Blauw= continu, ratio
Oranje= continu, interval
Hoorcollege 1
Wat is statistiek?
statistieken= feiten of gegevens van statistische aard.
Bv statistieken van geboorten en sterftegevallen
Statistiek= discipline die zich bezighoudt met het beschrijven en analyseren van data
Waarom statistiek?
- niet in de exacte wetenschappen
- Belangrijk in onderzoek naar gedrag want: Gedrag is variabel: mensen doen nooit 2 x
precies hetzelfde
- Statistiek is slechts een onderdeel van de empirische cyclus = doen van onderzoek
Beantwoorden van onderzoeksvragen
Er wordt altijd gewerkt met kleinere groepen, het is onmogelijk om iedereen te
onderzoeken.
die kleine groep moet representatief zijn voor de grote groep.
Statistiek is er om te generaliseren
hoe groot is de kans dat het resultaat wat je gevonden hebt voor een kleinere groep
(steekproef), ook geldt voor vergelijkbare grotere groepen
Een onderzoek opzetten: statistiek is enkel een onderdeel van het onderzoeksproces
- statistiek werkt niet in het geval van een slecht opgezet onderzoek
Een onderzoek moet op een goede manier opgezet zijn: hoe beginnen?
1. Als onderzoeker valt je iets op en wil je daar meer over weten: observatie
2. Op basis van je observatie heb je bepaalde verwachtingen
3. Formuleren van toetsbare hypotheses/verwachtingen
4. Het toetsen van de hypotheses
5. Evalueren van de resultaten
, 1. Observatie
2. Theorie/literatuur raadplegen: conceptuele domein
- Een verondersteld algemeen principe of verzameling van principes waarmee
waarnemingen verklaard kunnen worden en van waaruit nieuwe verwachtingen of
hypothesen opgesteld kunnen worden
3. Hypothesen en verwachtingen opstellen
- hypothese= de beste voorspelling of een voorlopige verklaring/oplossing van een
probleem
- Kan afgeleid zijn uit de onderzoeksliteratuur, een theorie, of uit observaties
- Moet in principe verworpen (gefalsificeerd) of bevestigd kunnen worden (de
hypothese wordt getoetst, niet het probleem)
4. Verzamelen van data
5. Analyseren van data: komen de verwachtingen uit?
1 falsificatie is sterker dan een oneindig aantal bevestigingen
dan kun je generaliseren
Logica van falsificatie:
alle zwanen zijn wit: wat is er nodig om dit te bevestigen, en wat om dit te falsificeren?
Je hebt ook zwarte zwanen. Je kan ze niet van zo’n grote groep onderzoeken. Je kan het dus
niet generaliseren.
Verzamelen van data
Verschillende onderzoeksbenaderingen
Experimenteel vs. correlationeel/cross-sectioneel onderzoek
- Experimenteel= oorzaak-gevolgrelaties identificeren door gecontroleerde
experimenten
- Correlationeel= beschrijvend onderzoek dat verschijnselen, gebeurtenissen of
situaties in kaart brengt
,Kwalitatief vs. Kwantitatief onderzoek
- Kwalitatief= verzamelen en interpreteren van niet numerieke data (foto’s,
uitspraken, dagboeken etc). Geen ambitie om te generaliseren
- Kwantitatief= verzamelen en interpreteren van numeriek data. generaliseren is
belangrijk.
Verzamelen van data, hoe?
twee verschillende groepen maken
te meten variabele: koopintentie bijv. (op schaal van 1-7)
Analyseren/evalueren van data
Scores per groep advertenties
falsificeren of verifiëren van de hypothese
Uitkomsten kunnen aanleiding geven om de theorie te herzien en de stappen opnieuw te
doorlopen
Wat kan statistiek niet doen?
wat betekent het als de hypothese niet wordt ondersteund door de data?
- het effect of verschil wat je zoekt, is er niet
- de onderzoeksopzet is niet sensitief genoeg om het verschil op te pikken
de onderzoeker zal moeten besluiten wat te doen
Statistiek geeft geen antwoord op ‘waarom’
- de onderzoeker interpreteert de resultaten van de statistiek
- vaak aan de hand van wetenschappelijke theorieën
Statistiek geeft geen informatie over causaliteit
- veranderingen in variabele A veroorzaken verandering in variabele B
- interpretatie van de onderzoeker
causaal= oorzaak gevolg relatie
3 vereisten (condities) voor causale relaties:
- Vereiste 1: variableA en variabeleB moeten geassocieerd of gerelateerd zijn
(relatieconditie)
- Vereiste 2: verandering in vA gaan vooraf aan verandering in VB (temporele-
volgordeconditie)
- Vereiste 3: geen plausibele alternatieve verklaringen bestaan er voor de relatie
tussen vA en vB (geen-alternatieve-verklaringconditie)
Causaliteit: Invloeden van storende variabele, het tertium quid (derde variabele)
- heeft een 3e variabele (al dan niet gemeten) variabele mogelijk een effect op de
uitkomstvariabelen
, Verschillende typen variabelen
- Afhankelijke= meetbare variabele, uiteindelijk conclusie over zeggen, koopintentie
- Onafhankelijke= we zijn deze variabel aan het manipuleren, twee varianten,
scheldwoorden
Afhankelijke= waarde/score is afhankelijk van de onafhankelijke
een verandering in onafhankelijke variabele zorgt voor een verandering in afhankelijke
variabele
De onafhankelijke variabele is de variabele waarvan je denkt dat deze de oorzaak is. De
afhankelijke variabele is de variabele waarvan je denkt dat deze het gevolg is.
Voorbeeld l’oreal
geloofwaardigheid (credibility) afhankelijk
aangenaamheid (liking) afhankelijk
land van herkomst(dutch, walloon) onafhankelijk
jargon onafhankelijk
- Controlevariabele= een variabele die niet varieert in de studie of niet expliciet wordt
gemanipuleerd
- Moderatorvariabele= een variabele die het effect van de onafhankelijke variabele
beïnvloedt
Voorbeeld stotteren
onafhankelijke: volg je een stotterbehandeling of niet
afhankelijke: spreekvaardigheid
controle: leeftijd
moderator= geslacht
Variabele= een eigenschap van een object die gemeten of beschreven kan worden
Groen= categorisch, nominaal
paars= categorisch, ordinaal
Blauw= continu, ratio
Oranje= continu, interval
