SAMENVATTING PRIVATE VEILIGHEID
INLEIDING TOT DE PRIVATE VEILIGHEID
VEILI
GHEIDSFUCNTIES DIE NIET DE POLITIE IS:
1. Gemeenschapswacht: Bv. Je laat blikje vallen op grond → waarschuwt voor gasboete
2. De lijn controleur: persoon die mag controleren of uw ticket geldig is. Indien niet mag die u
aansporen uit de bus/tram te gaan
3. Securail (bijzondere veiligheid): Veiligheidsdienst, opgericht in het kader van het openbaar
vervoer → heeft pepperspray, handboeien, mag dwang gebruiken als de situatie dit noodzaakt
4. Politie:
5. Bewakingsagent: id kaart en V zijn zichtbaar.
- Zij mogen in uw zak kijken maar niets eruit halen → louter visuele controle
- Oppervlakkige aftasting van de kledij is toegestaan → fouilleren niet zoals bij politie
6. Camera’s op festivals: Bemand door bewakingsagenten, die onder regie van het publieke
politieoptreden
PRIVATE VEILIGHEID EN DE BURGER
- Toenemende zichtbaarheid: door het vergroten van de private veiligheidsindustrie
- Toenemend contact
- Zowel in de private als (semi-)publieke ruimte: vroeger vooral industriële settingen maar nu
ook steeds meer voor de evenementen.
o Verschillende organisaties en personen betrokken die
o Taken en bevoegdheden lijken gelijkaardig aan deze van politie
o MAAR: is geen politie
1
, - Impact op maatschappelijk, sociaal en persoonlijk leven:
o Organisatie en handhaving veiligheid
o Uitvoeren toezicht en controle
o Principes van dwang en geweld, privacy, grondrechten, … → vaak het monopolie van
de overheid → spanningsveld theorie en praktijk, betrekking tot privacy,…
Bv. Tijdens corona pandemie: scanners voor koorts → zouden gehanteerd worden door mensen van
de private veiligheidsindustrie maar is uiteindelijk verworpen geweest. Het was een onwettige
activiteit omdat het registreren van medische informatie (alleenrecht van) heb je medisch personeel
voor nodig. → de private veiligheidsffactoren vaak technologieen inzetten die een bepaalde impact
hebben op die concepten van privacy, registreren van persoonlijke gegevens,…
- Steeds grotere rol (niet-politionele) veiligheidsfuncties → Zoals voorbeeld tomorrowland dat
je op 1 dag tijd veel controle hebt.
HET VEILIGHEIDSLANDSCHAP IN BELGIE
ACTOREN
Gedifferentieerd veiligheidslandschap publieke en private veiligheidsactoren
PUBLIEKE ZIJDE
Federale politie, lokale politie, gemeenschapswacht, bijzondere inspectiediensten (vb. douane),
inlichtingendiensten, civiele bescherming, leger, …
PRIVATE ZIJDE
Bewakingsondernemingen (meer preventief en repressief), ondernemingen voor alarm- en
camerasystemen, private opsporingssector
Bv. Recherche bij politie die ook repressief optreed (private tegenhanger = privédetectives), interne
bewakingsdiensten (gelijkaardig aan veiligheidsdiensten), private militaire ondernemingen, …
- Onder toezicht en controle minister van Binnenlandse Zaken: iemand die
bewakingsonderneming wilt oprichten moet daarvoor een vergunning krijgen.
- Verschil bewakingsonderneming en interne bewakingsdienst!
Bewakingsonderneminge Onderneming die bewakingsagenten te werk zal stellen bij klanten
n die daarvoor betalen.
Bv. VUB is klant bij securitas
Interne bewakingsdienst Treed enkel op ten behoeve van de eigen onderneming.
Bv. KBC: financiële instellingen. Gaan vaak beroep doen aan op
ondernemingen zoals securitas. Vaak zal zo een onderneming beroep
2
, doen op hun interne bewakingsdienst.
QUID VEILIGHEIDSDIENSTEN?
Vallen onder bijzondere veiligheid. Wet van 2 oktober 2017 tot regeling van private en bijzondere
veiligheid. Worden vaak als onderdeel van de private veiligheidssector aanschouwd maar vaak niet
tevreden mee omdat het heel strikt gereglementeerd is.
PUBLIEK-PRIVATE VERHOUDING
Ondernemingen Personeel
Bewakingsondernemingen 184 +/- 18.000
Interne 204 +/- 2.000
bewakingsdiensten
Veiligheidsdiensten 4 > 1.000
Privédetectives 867
PUBLIEK- PRIVATE VERHOUDING
INTERNATIONAAL
Onze visie op de private veiligheid is maar ‘een visie’. De wet en de visie vanuit de overheid op die
organisatie van de veiligheidszorg zowel publiek en private zijde.
Whitepaper CoESS, ‘The new security company’ (2015)
- 867 privédetectives - Denemarken: verhouding publiek en privaat is
vergund gelijkaardig aan Belgie ongeveer 2/1
- Alles samengeteld - Duitsland: verhouding ongeveer 1/1. Ongeveer even
ongever 22-23 veel mensen tewerkgesteld in private als in publieke
duizend - Hongarije
personeelsleden - Nederland: verhouding ongeveer 3/4. Ten voordele van
tewerkgesteld publieke ongeveer 60 duizend politie VS 40 private
binnen de private - Noorwegen: meer 1/1
veiligheidsindustrie - Polen: zoals VK
in België tegenover - Verenigd Koninkrijk: bijna 300 duizend binnen de
40 duizend bewakings/beveiligingsindustrie. Enorm aantal, bijna
politieambtenaren. alle winkels ook bewaking aan winkels. Verhouding is
Hoe komt dat? (zie tegenovergesteld. 2/1 ten voordele van private
later in sv) veiligheid.
3
, Buiten Europa
- India: 3 miljoen mensen tewerkgesteld binnen de private veiligheidsindustrie
- Zuid-Afrika: grootste private veiligheidsindustrie ter wereld
Perspectief in België mbt
private veiligheid is vrij HET BELGISCH VEILIGHEIDSLANDSCHAP
restrictieve wijze (vrij kleine
private veiligheidsindustrie PUBLIEKE VEILIGHEIDSSECTOR
tgo globaal gezien) om
ernaar te kijken. Politieambtenaren – lokale politie
Echter: belang definiëring - Wet van 5 augustus 1992 betreffende de politiedienst en
private veiligheid: Moeilijk Wet van 7 december 1998 tot organisatie van een
om comperatief/vergelijken geïntegreerde politiedienst, gestructureerd op twee
te gaan kijken omdat veel niveaus
afhangt van definiëring. - Politiezone, korpschef
- Basispolitiezorg
Bv. In Zweden heb je 3 types - Verhouding federale politie
van bewakingsagenten en
dat heb je in België niet. Veel Agenten van politie – lokale politie
landen hebben een andere
- Wegverkeer, naleving gemeentereglementen
juridische invulling/kader
- Beperkte politiebevoegdheden
mbt wie of wat deel uit
maakt van die private Politieambtenaren – federale politie
veiligheidsindustrie =>
moeilijk om te vergelijken. - Wet van 5 augustus 1992 betreffende de politiedienst en
Obv de definitie je gebruikt Wet van 7 december 1998 tot organisatie van een
van wie of wat een private geïntegreerde politiedienst, gestructureerd op twee
veiligheidsactor is komen we niveaus
tot compleet verschillende - Commissaris-Generaal, Minister Binnenlandse Zaken en
verhoudingen. (VK is wel Justitie
sterk in het voordeel van de - Gespecialiseerde opdrachten
private veiligheid maar wel - Verhouding lokale politie
zwakke overheidsregulering: Geen hiërarchische
Gemeenschapswachten (!)
meer vrije markt werking die onderverdeling tussen lokaal
ervoor zorgt dat het - Wet van 15 mei 2007 tot instelling van de functie van
en federaal
makkelijker is om als gemeenschapswacht, tot instelling van de dienst
onderneming private gemeenschapswachten en tot wijziging van art. 119bis van
bewakingsagenten aan te de nieuwe gemeentewet
stellen of om als klant
beroep te doen op private - Alle niet-politionele, publieke veiligheidsfuncties sinds 1
veiligheid. In België is dat januari 2008
strikt gereglementeerd.
4
INLEIDING TOT DE PRIVATE VEILIGHEID
VEILI
GHEIDSFUCNTIES DIE NIET DE POLITIE IS:
1. Gemeenschapswacht: Bv. Je laat blikje vallen op grond → waarschuwt voor gasboete
2. De lijn controleur: persoon die mag controleren of uw ticket geldig is. Indien niet mag die u
aansporen uit de bus/tram te gaan
3. Securail (bijzondere veiligheid): Veiligheidsdienst, opgericht in het kader van het openbaar
vervoer → heeft pepperspray, handboeien, mag dwang gebruiken als de situatie dit noodzaakt
4. Politie:
5. Bewakingsagent: id kaart en V zijn zichtbaar.
- Zij mogen in uw zak kijken maar niets eruit halen → louter visuele controle
- Oppervlakkige aftasting van de kledij is toegestaan → fouilleren niet zoals bij politie
6. Camera’s op festivals: Bemand door bewakingsagenten, die onder regie van het publieke
politieoptreden
PRIVATE VEILIGHEID EN DE BURGER
- Toenemende zichtbaarheid: door het vergroten van de private veiligheidsindustrie
- Toenemend contact
- Zowel in de private als (semi-)publieke ruimte: vroeger vooral industriële settingen maar nu
ook steeds meer voor de evenementen.
o Verschillende organisaties en personen betrokken die
o Taken en bevoegdheden lijken gelijkaardig aan deze van politie
o MAAR: is geen politie
1
, - Impact op maatschappelijk, sociaal en persoonlijk leven:
o Organisatie en handhaving veiligheid
o Uitvoeren toezicht en controle
o Principes van dwang en geweld, privacy, grondrechten, … → vaak het monopolie van
de overheid → spanningsveld theorie en praktijk, betrekking tot privacy,…
Bv. Tijdens corona pandemie: scanners voor koorts → zouden gehanteerd worden door mensen van
de private veiligheidsindustrie maar is uiteindelijk verworpen geweest. Het was een onwettige
activiteit omdat het registreren van medische informatie (alleenrecht van) heb je medisch personeel
voor nodig. → de private veiligheidsffactoren vaak technologieen inzetten die een bepaalde impact
hebben op die concepten van privacy, registreren van persoonlijke gegevens,…
- Steeds grotere rol (niet-politionele) veiligheidsfuncties → Zoals voorbeeld tomorrowland dat
je op 1 dag tijd veel controle hebt.
HET VEILIGHEIDSLANDSCHAP IN BELGIE
ACTOREN
Gedifferentieerd veiligheidslandschap publieke en private veiligheidsactoren
PUBLIEKE ZIJDE
Federale politie, lokale politie, gemeenschapswacht, bijzondere inspectiediensten (vb. douane),
inlichtingendiensten, civiele bescherming, leger, …
PRIVATE ZIJDE
Bewakingsondernemingen (meer preventief en repressief), ondernemingen voor alarm- en
camerasystemen, private opsporingssector
Bv. Recherche bij politie die ook repressief optreed (private tegenhanger = privédetectives), interne
bewakingsdiensten (gelijkaardig aan veiligheidsdiensten), private militaire ondernemingen, …
- Onder toezicht en controle minister van Binnenlandse Zaken: iemand die
bewakingsonderneming wilt oprichten moet daarvoor een vergunning krijgen.
- Verschil bewakingsonderneming en interne bewakingsdienst!
Bewakingsonderneminge Onderneming die bewakingsagenten te werk zal stellen bij klanten
n die daarvoor betalen.
Bv. VUB is klant bij securitas
Interne bewakingsdienst Treed enkel op ten behoeve van de eigen onderneming.
Bv. KBC: financiële instellingen. Gaan vaak beroep doen aan op
ondernemingen zoals securitas. Vaak zal zo een onderneming beroep
2
, doen op hun interne bewakingsdienst.
QUID VEILIGHEIDSDIENSTEN?
Vallen onder bijzondere veiligheid. Wet van 2 oktober 2017 tot regeling van private en bijzondere
veiligheid. Worden vaak als onderdeel van de private veiligheidssector aanschouwd maar vaak niet
tevreden mee omdat het heel strikt gereglementeerd is.
PUBLIEK-PRIVATE VERHOUDING
Ondernemingen Personeel
Bewakingsondernemingen 184 +/- 18.000
Interne 204 +/- 2.000
bewakingsdiensten
Veiligheidsdiensten 4 > 1.000
Privédetectives 867
PUBLIEK- PRIVATE VERHOUDING
INTERNATIONAAL
Onze visie op de private veiligheid is maar ‘een visie’. De wet en de visie vanuit de overheid op die
organisatie van de veiligheidszorg zowel publiek en private zijde.
Whitepaper CoESS, ‘The new security company’ (2015)
- 867 privédetectives - Denemarken: verhouding publiek en privaat is
vergund gelijkaardig aan Belgie ongeveer 2/1
- Alles samengeteld - Duitsland: verhouding ongeveer 1/1. Ongeveer even
ongever 22-23 veel mensen tewerkgesteld in private als in publieke
duizend - Hongarije
personeelsleden - Nederland: verhouding ongeveer 3/4. Ten voordele van
tewerkgesteld publieke ongeveer 60 duizend politie VS 40 private
binnen de private - Noorwegen: meer 1/1
veiligheidsindustrie - Polen: zoals VK
in België tegenover - Verenigd Koninkrijk: bijna 300 duizend binnen de
40 duizend bewakings/beveiligingsindustrie. Enorm aantal, bijna
politieambtenaren. alle winkels ook bewaking aan winkels. Verhouding is
Hoe komt dat? (zie tegenovergesteld. 2/1 ten voordele van private
later in sv) veiligheid.
3
, Buiten Europa
- India: 3 miljoen mensen tewerkgesteld binnen de private veiligheidsindustrie
- Zuid-Afrika: grootste private veiligheidsindustrie ter wereld
Perspectief in België mbt
private veiligheid is vrij HET BELGISCH VEILIGHEIDSLANDSCHAP
restrictieve wijze (vrij kleine
private veiligheidsindustrie PUBLIEKE VEILIGHEIDSSECTOR
tgo globaal gezien) om
ernaar te kijken. Politieambtenaren – lokale politie
Echter: belang definiëring - Wet van 5 augustus 1992 betreffende de politiedienst en
private veiligheid: Moeilijk Wet van 7 december 1998 tot organisatie van een
om comperatief/vergelijken geïntegreerde politiedienst, gestructureerd op twee
te gaan kijken omdat veel niveaus
afhangt van definiëring. - Politiezone, korpschef
- Basispolitiezorg
Bv. In Zweden heb je 3 types - Verhouding federale politie
van bewakingsagenten en
dat heb je in België niet. Veel Agenten van politie – lokale politie
landen hebben een andere
- Wegverkeer, naleving gemeentereglementen
juridische invulling/kader
- Beperkte politiebevoegdheden
mbt wie of wat deel uit
maakt van die private Politieambtenaren – federale politie
veiligheidsindustrie =>
moeilijk om te vergelijken. - Wet van 5 augustus 1992 betreffende de politiedienst en
Obv de definitie je gebruikt Wet van 7 december 1998 tot organisatie van een
van wie of wat een private geïntegreerde politiedienst, gestructureerd op twee
veiligheidsactor is komen we niveaus
tot compleet verschillende - Commissaris-Generaal, Minister Binnenlandse Zaken en
verhoudingen. (VK is wel Justitie
sterk in het voordeel van de - Gespecialiseerde opdrachten
private veiligheid maar wel - Verhouding lokale politie
zwakke overheidsregulering: Geen hiërarchische
Gemeenschapswachten (!)
meer vrije markt werking die onderverdeling tussen lokaal
ervoor zorgt dat het - Wet van 15 mei 2007 tot instelling van de functie van
en federaal
makkelijker is om als gemeenschapswacht, tot instelling van de dienst
onderneming private gemeenschapswachten en tot wijziging van art. 119bis van
bewakingsagenten aan te de nieuwe gemeentewet
stellen of om als klant
beroep te doen op private - Alle niet-politionele, publieke veiligheidsfuncties sinds 1
veiligheid. In België is dat januari 2008
strikt gereglementeerd.
4
