Samenvatting MSK 2

MSK 2

1. Heup (= Art. coxae)
1.1. Inleiding
 Directe & indirecte verbindingen
 Functionele relatie met Sacro-iliacaal gewricht, symphysis pubica, lumbale wervelkolom,
knie, onderbeen, enkel & voetregio
o Deze regio’s dienen in de beoordeling meegenomen te worden
 => mechanische schakel tussen onderste & bovenste kwadrant
o Primaire functies: overbrengen van krachten & het plaatsen van de voet in de ruimte

Articulatio coxae
 Fossa acetabuli
o Lateraal
o Ventraal
o Caudaal
 Caput femoris
 2 functies:
o Mobiliteit
o Stabiliteit

Mobiliteit & Stabiliteit
 Art. spheroidea
 Grote stabiliteit gaat ten koste van de beweegelijkheid
 3 assen – 3 bewegingsvlakken
o Flexie-extensie
o Abductie-adductie
o Endorotatie-exorotatie

 Passieve stabiliserende elementen
o Configuratie van kop en kom
 Halsschachthoek of collumdiafysehoek
 <120°: coxa vara
 >135°: coxa valga
 Anteversiehoek
 Hoek tussen condyli femoris en collum femoris
 Norm: 12° - 14°
 Toegenomen anteversiehoek: > 14°
 Retroversiehoek: vanaf 5°
 Hoek van Wiberg of ‘center-edge angle’
 Maat voor benige overkapping van de heupkop

1

, o Zwaartekracht
o Negatieve intra-articulaire druk
o Capsulo-ligamentaire structuren




Halsschachthoek:




Anteversiehoek:




Hoek van Wiberg:




2

,  Actieve stabiliserende elementen
o Rotatorenmanchet
o Flexoren en extensoren
 Stabiliteit in het sagittale vlak
o Abductoren en adductoren
 Stabiliteit in het frontale vlak

Functionele biomechanica
 Kapsulair patroon
o Endorotatie > flexie/abductie > extensie
o Let op: niet wetenschappelijk onderbouwd
 Rustpositie
o 30° flexie, 30° abductie, geringe exorotatie
 Closed packed position
o Max. extensie, met bijkomend lichte abductie en endorotatie

Aandoeningen van de heup
 Gewrichtsaandoeningen
o Coxartrose
o Traumatische artritis
o Niet-traumatische artritis
o Ischemische femurkopnecrose bij volwassenen
o Transiënte osteoporose
o Corpus liberum
o Femoroacetabulair impingement (FAI)
o Labrumletsels/kraakbeenletsels
o Heupdysplasie
 Gewrichtsaandoeningen bij kinderen
 Aandoeningen van de bursae
 Aandoeningen van het spierpeesapparaat
 Andere aandoeningen van de heup

Gewrichtsaandoeningen
1. Coxartrose
 = langzaam verlies van gewrichtskraakbeen
o Langzaam voortschrijdend proces
 Veranderingen in het subchondrale bot & aan de gewrichtsranden (osteofytose)
 Veranderingen in heel het gewricht
 verschil tussen klinische artrose of vastgesteld door vb RX -> vertonen meestal niet
dezelfde klachten
 Zeer frequent
3

,  Vaak asymptomatisch (röntgendiagnose)
 Zowel unilateraal – bilateraal
 ♀>♂
 Verschillende Risicofactoren: genetica, intrinsieke (trauma in het verleden) & extrinsieke
(overgewicht)
 Perioden van relatieve stabiliteit zonder veel symptomen afgewisseld met perioden waar
de aandoening actiever is
 Acute exacerbatie & ontstekingsverschijnselen = flare

 Primair
o Idiopatisch
o Vanaf 40 jaar
 Secundair
o agv een afwijkende anatomie (vb. coxa valga,...)
o agv trauma
o agv een doorgemaakte ziekte/aandoening (vb. avasculaire necrose)
o vanaf 25 jaar

klinisch onderzoek:
 basisonderzoek
o Anamnese
 Pijn lies-bil-bovenbeen (vaak het L3 dermatoom)
 ! Soms enkel pijn in de knie !
 (start-) stijfheid of na langdurige belasting => 1e fase
 Belastingsafhankelijk → rustpijn → nachtelijke pijn
 => latere fase
 Problemen bij dagelijkse activiteiten => latere fase
 Crepitaties kunnen gehoord & gevoeld worden
 Veroorzaakt door ruwe gewrichtsoppervlakken &
benige verdikkingen aan de gewrichtsranden die
langs de ligamenten strijken

o Functieonderzoek
 Antalgisch Mankend gangpatroon
 Compenseert hyperextensie vd lumbale wervelzuil
( rugklachten)
 Bewegingsbeperking (KP?) (vnl. endorotatie)
 Verhard, benig eindgevoel (vnl. endorotatie!)
 Flexiecontractuur (Thomastest +)
 Teken van Drehman = heupflexie gepaard met een exorotatie + abductiebeweging
 Trendelenburg +


4