Psychische stoornissen
Prof. dr. G. Rossi
▪ Meestal beschouwen we deze mensen als abnormaal
Marilyn Manson → je kan de discussie voeren dat het uiterlijk iets
is waar hij de aandacht mee wil trekken
▪ Abnormaal = afwijkend van je cultuur, dus veel zal
afhangen van de cultuur waarin je leeft wat je normaal
vindt en wat niet
▪ 1/10 heeft last van een psychische stoornis
▪ Bij ernstige gevallen twijfelen we niet maar soms is het niet zo duidelijk
Er zijn een aantal indicatoren die psychologen gaan gebruiken en hoe meer indicatoren aanwezig zijn
hoe groter de kans is dat je die stoornis hebben. Het is niet omdat het een klinisch oordeel is dat het
altijd een perfect oordeel is, mensen zonder stoornis kunnen ook aan een stoornis geraken.
‘On being sane in insane places’ (Rosenhan, 1973)
Het is een experiment van 1970 maar toont nog altijd het belang aan van de kijk van de maatschappij
naar een mens met een psychische stoornis. Hij ging aan de slag met 8 proefpersonen, er was 1
psychologiestudenten, 3 psychologen, een kinderarts, een psychiater, een schilder en een huisvrouw.
Hij vraagt hun om met een schuilnaam aan te kloppen bij een psychische instelling en klachten te geven
dat zou kunnen aanduiden op een psychische stoornis. Dat kan over het algemeen maar ze moesten
zaken aantonen die niet konden zoals ik hoor leeg, hol. Daarnaast moesten ze naar waarheid
antwoorden op alle vragen die gesteld werden in de instelling, alle 8 personen werden opgenomen.
Vanaf het moment dat je opgenomen bent moesten ze zich normaal gedragen alsof er niks meer was,
ze spraken met anderen en als de staf vroeg hoe het ging zeiden ze dat het goed ging. Ze kregen op 1
na schizofrenie, de duur van de opname was 7 tot 52 dagen. Remissie betekent dat ze geen opname
meer nodig hebben en een ambulant een goed alternatief kan zijn. De belangrijkste reden waarom ze
eerst 19 dagen werden opgenomen omdat ze nooit aandachtig geobserveerd warden doordat het
personeel onbemand was. De eigen patiënten hadden het juist wel door dat er iets niet klopte. De
context en de diagnose maakte ook dat het gedrag van de pseudo patiënten met een andere bril
bekeken werd.
1
, ▪ Wordt krankzinnigheid/psychische stoornis bepaald op basis van kenmerken van de patiënt of
op basis van de context (psychiatrische instelling)?
▪ Experiment: pseudo-patiënten in psychiatrische instelling -> worden ze ontmaskerd? En zo ja:
Hoe?
Wat is een ernstige psychische stoornis?
Wereldwijd gaan zo een klachten opmars maken. 1 op 10 heeft een psychisch probleem waar
psychische hulp voor nodig is maar de frequentie is sinds 2008 gestegen.
Psychopathologie – elk patroon van emoties, gedragingen of gedachten dat niet bij de situatie past en
dat persoonlijk lijden veroorzaakt of het individu ervan weerhoudt om belangrijke doelen te realiseren
Drie klassieke symptomen die wijzen op een ernstige psychische stoornis
▪ Hallucinaties: zintuigelijk sensorisch → stemmen in u hoofd horen maar eigenlijk is er geen
auditieve golf
▪ Wanen: cognitief → de extreme verstoringen van het denken, hardnekkig foutieve
overtuigingen
▪ Ernstige affectieve verstoringen
Vanuit een dimensionaal denken zijn stoornissen overdrijvingen van normale reacties en vormen ze een
continuüm van stoornis tot ernstige stoornis
Spectrum van psychische stoornissen
De vraag is waar we de grens trekken. De eerste indicatoren die bij een psycholoog een alarmbel doen,
gaan om te kijken of er geen sprake is van een psychologische stoornis. Een clinicus gaat kijken welke
systemen aanwezig zijn en welke diagnose ze kan stellen.
2
Prof. dr. G. Rossi
▪ Meestal beschouwen we deze mensen als abnormaal
Marilyn Manson → je kan de discussie voeren dat het uiterlijk iets
is waar hij de aandacht mee wil trekken
▪ Abnormaal = afwijkend van je cultuur, dus veel zal
afhangen van de cultuur waarin je leeft wat je normaal
vindt en wat niet
▪ 1/10 heeft last van een psychische stoornis
▪ Bij ernstige gevallen twijfelen we niet maar soms is het niet zo duidelijk
Er zijn een aantal indicatoren die psychologen gaan gebruiken en hoe meer indicatoren aanwezig zijn
hoe groter de kans is dat je die stoornis hebben. Het is niet omdat het een klinisch oordeel is dat het
altijd een perfect oordeel is, mensen zonder stoornis kunnen ook aan een stoornis geraken.
‘On being sane in insane places’ (Rosenhan, 1973)
Het is een experiment van 1970 maar toont nog altijd het belang aan van de kijk van de maatschappij
naar een mens met een psychische stoornis. Hij ging aan de slag met 8 proefpersonen, er was 1
psychologiestudenten, 3 psychologen, een kinderarts, een psychiater, een schilder en een huisvrouw.
Hij vraagt hun om met een schuilnaam aan te kloppen bij een psychische instelling en klachten te geven
dat zou kunnen aanduiden op een psychische stoornis. Dat kan over het algemeen maar ze moesten
zaken aantonen die niet konden zoals ik hoor leeg, hol. Daarnaast moesten ze naar waarheid
antwoorden op alle vragen die gesteld werden in de instelling, alle 8 personen werden opgenomen.
Vanaf het moment dat je opgenomen bent moesten ze zich normaal gedragen alsof er niks meer was,
ze spraken met anderen en als de staf vroeg hoe het ging zeiden ze dat het goed ging. Ze kregen op 1
na schizofrenie, de duur van de opname was 7 tot 52 dagen. Remissie betekent dat ze geen opname
meer nodig hebben en een ambulant een goed alternatief kan zijn. De belangrijkste reden waarom ze
eerst 19 dagen werden opgenomen omdat ze nooit aandachtig geobserveerd warden doordat het
personeel onbemand was. De eigen patiënten hadden het juist wel door dat er iets niet klopte. De
context en de diagnose maakte ook dat het gedrag van de pseudo patiënten met een andere bril
bekeken werd.
1
, ▪ Wordt krankzinnigheid/psychische stoornis bepaald op basis van kenmerken van de patiënt of
op basis van de context (psychiatrische instelling)?
▪ Experiment: pseudo-patiënten in psychiatrische instelling -> worden ze ontmaskerd? En zo ja:
Hoe?
Wat is een ernstige psychische stoornis?
Wereldwijd gaan zo een klachten opmars maken. 1 op 10 heeft een psychisch probleem waar
psychische hulp voor nodig is maar de frequentie is sinds 2008 gestegen.
Psychopathologie – elk patroon van emoties, gedragingen of gedachten dat niet bij de situatie past en
dat persoonlijk lijden veroorzaakt of het individu ervan weerhoudt om belangrijke doelen te realiseren
Drie klassieke symptomen die wijzen op een ernstige psychische stoornis
▪ Hallucinaties: zintuigelijk sensorisch → stemmen in u hoofd horen maar eigenlijk is er geen
auditieve golf
▪ Wanen: cognitief → de extreme verstoringen van het denken, hardnekkig foutieve
overtuigingen
▪ Ernstige affectieve verstoringen
Vanuit een dimensionaal denken zijn stoornissen overdrijvingen van normale reacties en vormen ze een
continuüm van stoornis tot ernstige stoornis
Spectrum van psychische stoornissen
De vraag is waar we de grens trekken. De eerste indicatoren die bij een psycholoog een alarmbel doen,
gaan om te kijken of er geen sprake is van een psychologische stoornis. Een clinicus gaat kijken welke
systemen aanwezig zijn en welke diagnose ze kan stellen.
2
