Economie AW3
Inkomen heb je nodig om goederen en diensten te kopen. Hiermee wil je je welvaart
verhogen (mensen streven naar welvaart). Welvaart is de mate waarin mensen erin slagen
in hun behoefen te voorzien. Mensen verdienen inkomen door te werken, maar aan de
andere kant hebben mensen ook behoefe aan vrije tjd. Welvaart bestaat dus niet alleen uit
het kopen van dingen, maar ook de vrije tjd die je nodig hebt om van die gekochte dingen te
genieten. Hierdoor ontstaat dus een keuze probleem (=economisch probleem).
In Nederland werken veel mensen in deeltjd. Daarom verschilt de gemiddelde uren in
vergelijking van andere landen groot. In Nederland werken er veel deeltjders door de
volgende redenen:
1. Nederlanders geven in vergelijking met buitenlanders een grotere voorkeur aan vrije
tjd boven werk.
2. Veel Nederlanders verdelen de zorgtaken, zoals het verzorgen van kinderen.
3. In Nederland zijn er meer mogelijkheden om deeltjd te werken.
Een volledige baan wordt een arbeidsjaar genoemd. De werkgelegenheid in arbeidsjaren
noemen we het arbeidsvolume. Voor 1 volledige baan heb je 2 deeltjdbanen voor nodig.
De werkgelegenheid word gemeten in:
Personen
Arbeidsjaren = aantal volledige banen van 38 uur per week.
De p/a rato geef de verhouding weer tussen het aantal werkzame personen en het aantal
arbeidsjaren. Het geef aan hoeveel personen er nodig zijn om 1 volledige baan in te vullen:
p/a rato = aantal werkzame personen : aantal arbeidsjaren
De p/a rato word hoger als er naar mate meer in deeltjd word gewerkt.
De beroepsbevolking bestaat uit alle personen die kunnen, willen en mogen werken van 15
jaar tot de AOW-leefijd, voor 12 uur per week of meer. Dit is het aanbod van arbeid.
De mensen tussen 15 jaar en de AOW-leefijd vormen te potentile beroepsbevolking
(beroepsgeschikte bevolking). Deze mensen werken niet allemaal. De beroepsbevolking
bestaat uit alle mensen die werken en werkloos zijn. De werkgelegenheid bestaat uit alle
mensen die in loondienst werken en alle zelfstandigen.
De partcipategraad (=deelnemingspercentage) is het percentage dat aangeef hoeveel
procent van de bevolking van 15 tot de AOW-leefijd tot de beroepsbevolking hoort. De
beroepsbevolking bestaat uit werkenede en werklozen. De bevolking is dus in 3 groepen te
verdelen: jongeren onder 15 jaar, 15 jaar tot de AOW-leefijd en de AOW-gerechtgden. De
niet-beroepsbevolking bestaat uit 15 jaar tot de AOW-leefijd mensen die niet willen werken
en niet op zoek zijn naar werk.
Partcipategraad = beroepsbevolking : potentile beroepsbevolking x 100%
, Hoofdstuk 2
Sommige mensen ontvangen een uitkering, omdat ze bijvoorbeeld werkloos of
arbeidsongeschikt zijn. Deze mensen noemen we inacteven, ook de mensen die de AOW-
leefijd hebben behoren tot de inacteven. De acteven zijn de mensen met een betaalde
baan. Zij betalen belastngen en premies die worden gebruikt voor uitkeringen. De
verhouding tussen de inacteven en de acteven noemen we de i/a rato.
Berekenen i/a rato:
i/a rato = aantal inacteven : aantal acteven x 100
Als de i/a rato 70 is, dat wilt zeggen dat er 70 inacteven zijn op de 100 acteven.
Bij het berekenen van de i/a rato word uitgegaan van acteven met een volledige baan en
inacteven met een volledige uitkering. Als er twee inacteven zijn met een uitkering van 50%
telt dat al 1 inacteve. Als twee acteven deeltjd werken, telt dat voor 1 acteve. Als de ia
rato daalt is gunstg, want dat betekend dat er minder inacteven zijn dan acteven.
Door toename van het aantal AOW-gerechtgden zal de i/a rato stjgen. Dit heef nadelen:
evenveel of minder acteven moeten meer uitkeringen betalen voor inacteven. Dit leidt tot
een lager neto-inkomen van de acteven. Een te hoge i/a rato kan de betaalbaarheid van de
uitkeringen in gevaar brengen.
Oplossing daarvoor:
Totaal bedrag van de uitkeringen verlagen door: hoogte uitkering verlagen of AOW-
leefijd verhogen en mensen minder makkelijk mensen arbeidsongeschikt te keuren.
Kinderopvang subsidiëren: hierdoor zullen vrouwen gaan werken of meer door gaan
werken.
Verhogen van de belastngen en de premies.
Het vergroten van de producte per werkende:
1. Acteven meer uren per jaar te laten werken door meer uren per jaar
verhoogd de producte.
2. De arbeidsproductviteit per uur te verhogen door bijv. machines in te zeten,
arbeidsdeling/specialisate of bijscholing en omscholing.
Natonaal inkomen= inkomens van alle mensen in een land bij elkaar opgeteld in een
bepaalde periode.
Natonaal product= de producte van alle mensen in een land bij elkaar opgeteld in een
bepaalde periode.
Hoofdstuk 3
Als je gaat werken voor een bedrijf moet er altjd een arbeidsovereenkomst tussen
werknemer en werkgever worden opgesteld. In zo’n individuele arbeidsovereenkomst
worden arbeidersvoorwaarden zwart op wit vastgelegd. Bij arbeidsvoorwaarden word er
onderscheidt gemaakt tussen primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden.
Inkomen heb je nodig om goederen en diensten te kopen. Hiermee wil je je welvaart
verhogen (mensen streven naar welvaart). Welvaart is de mate waarin mensen erin slagen
in hun behoefen te voorzien. Mensen verdienen inkomen door te werken, maar aan de
andere kant hebben mensen ook behoefe aan vrije tjd. Welvaart bestaat dus niet alleen uit
het kopen van dingen, maar ook de vrije tjd die je nodig hebt om van die gekochte dingen te
genieten. Hierdoor ontstaat dus een keuze probleem (=economisch probleem).
In Nederland werken veel mensen in deeltjd. Daarom verschilt de gemiddelde uren in
vergelijking van andere landen groot. In Nederland werken er veel deeltjders door de
volgende redenen:
1. Nederlanders geven in vergelijking met buitenlanders een grotere voorkeur aan vrije
tjd boven werk.
2. Veel Nederlanders verdelen de zorgtaken, zoals het verzorgen van kinderen.
3. In Nederland zijn er meer mogelijkheden om deeltjd te werken.
Een volledige baan wordt een arbeidsjaar genoemd. De werkgelegenheid in arbeidsjaren
noemen we het arbeidsvolume. Voor 1 volledige baan heb je 2 deeltjdbanen voor nodig.
De werkgelegenheid word gemeten in:
Personen
Arbeidsjaren = aantal volledige banen van 38 uur per week.
De p/a rato geef de verhouding weer tussen het aantal werkzame personen en het aantal
arbeidsjaren. Het geef aan hoeveel personen er nodig zijn om 1 volledige baan in te vullen:
p/a rato = aantal werkzame personen : aantal arbeidsjaren
De p/a rato word hoger als er naar mate meer in deeltjd word gewerkt.
De beroepsbevolking bestaat uit alle personen die kunnen, willen en mogen werken van 15
jaar tot de AOW-leefijd, voor 12 uur per week of meer. Dit is het aanbod van arbeid.
De mensen tussen 15 jaar en de AOW-leefijd vormen te potentile beroepsbevolking
(beroepsgeschikte bevolking). Deze mensen werken niet allemaal. De beroepsbevolking
bestaat uit alle mensen die werken en werkloos zijn. De werkgelegenheid bestaat uit alle
mensen die in loondienst werken en alle zelfstandigen.
De partcipategraad (=deelnemingspercentage) is het percentage dat aangeef hoeveel
procent van de bevolking van 15 tot de AOW-leefijd tot de beroepsbevolking hoort. De
beroepsbevolking bestaat uit werkenede en werklozen. De bevolking is dus in 3 groepen te
verdelen: jongeren onder 15 jaar, 15 jaar tot de AOW-leefijd en de AOW-gerechtgden. De
niet-beroepsbevolking bestaat uit 15 jaar tot de AOW-leefijd mensen die niet willen werken
en niet op zoek zijn naar werk.
Partcipategraad = beroepsbevolking : potentile beroepsbevolking x 100%
, Hoofdstuk 2
Sommige mensen ontvangen een uitkering, omdat ze bijvoorbeeld werkloos of
arbeidsongeschikt zijn. Deze mensen noemen we inacteven, ook de mensen die de AOW-
leefijd hebben behoren tot de inacteven. De acteven zijn de mensen met een betaalde
baan. Zij betalen belastngen en premies die worden gebruikt voor uitkeringen. De
verhouding tussen de inacteven en de acteven noemen we de i/a rato.
Berekenen i/a rato:
i/a rato = aantal inacteven : aantal acteven x 100
Als de i/a rato 70 is, dat wilt zeggen dat er 70 inacteven zijn op de 100 acteven.
Bij het berekenen van de i/a rato word uitgegaan van acteven met een volledige baan en
inacteven met een volledige uitkering. Als er twee inacteven zijn met een uitkering van 50%
telt dat al 1 inacteve. Als twee acteven deeltjd werken, telt dat voor 1 acteve. Als de ia
rato daalt is gunstg, want dat betekend dat er minder inacteven zijn dan acteven.
Door toename van het aantal AOW-gerechtgden zal de i/a rato stjgen. Dit heef nadelen:
evenveel of minder acteven moeten meer uitkeringen betalen voor inacteven. Dit leidt tot
een lager neto-inkomen van de acteven. Een te hoge i/a rato kan de betaalbaarheid van de
uitkeringen in gevaar brengen.
Oplossing daarvoor:
Totaal bedrag van de uitkeringen verlagen door: hoogte uitkering verlagen of AOW-
leefijd verhogen en mensen minder makkelijk mensen arbeidsongeschikt te keuren.
Kinderopvang subsidiëren: hierdoor zullen vrouwen gaan werken of meer door gaan
werken.
Verhogen van de belastngen en de premies.
Het vergroten van de producte per werkende:
1. Acteven meer uren per jaar te laten werken door meer uren per jaar
verhoogd de producte.
2. De arbeidsproductviteit per uur te verhogen door bijv. machines in te zeten,
arbeidsdeling/specialisate of bijscholing en omscholing.
Natonaal inkomen= inkomens van alle mensen in een land bij elkaar opgeteld in een
bepaalde periode.
Natonaal product= de producte van alle mensen in een land bij elkaar opgeteld in een
bepaalde periode.
Hoofdstuk 3
Als je gaat werken voor een bedrijf moet er altjd een arbeidsovereenkomst tussen
werknemer en werkgever worden opgesteld. In zo’n individuele arbeidsovereenkomst
worden arbeidersvoorwaarden zwart op wit vastgelegd. Bij arbeidsvoorwaarden word er
onderscheidt gemaakt tussen primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden.
