Samenvatting Pathologie zwangerschap (2VRK - module 7)

Pathologische zwangerschap
PATHOLOGISCHE ZWANGERSCHAP

1. Bepaling van de amenorroeduur van een
zwangerschap
1.1 Waarom is nauwkeurige bepaling van de amenorroeduur zo
belangrijk?
Waarom is het belangrijk om te weten hoe ver de zwangerschap is?
 grens levensvatbaarheid
 grens prematuriteit
 mijlpalen foetale ontwikkeling
 opvolging foetale groeicurve
 beleid in geval van serotiniteit (= over de uitgerekende datum gaan)

1.2 Wat leert de HCG-waarde ons over de amenorroeduur?
We kunnen aan de hand van de HCG-waarde gaan bepalen wat de
zwangerschapsduur is, maar dit is niet zeer nauwkeurig en daarom geven we de
voorkeur aan een (vaginale) echo.

Ongeveer de 8ste dag na de bevruchting is het HCG positief in het bloed. In de urine is
het mogelijks nog negatief omdat de HCG-concentratie nog zo laag is. Vervolgens
gaat de HCG-waarde in de 1ste 7w snel stijgen, tussen 7-10w stijgt het trager en na
10w hebben we weer een daling van de HCG-waarde. In het 2de en 3de trimester blijft
de HCG-waarde gelijk.

1.3 Wat leert de CRL-waarde ons over de amenorroeduur?
We kunnen ook aan de hand van een vaginale echo en later in de zwangerschap een
abdominale echo de zwangerschapsduur bepalen. Men meet bij de echo de CRL (=
crown-rump lengte) om de zwangerschapsduur dan te gaan bepalen. Het hartje begint
te kloppen tussen 5-6w zwangerschap.

Eenmaal je een echo hebt kunnen uitvoeren is het eigenlijk niet meer zinvol om het
HCG te gaan bepalen in het bloed omdat dit veel minder nauwkeurig is. De HCG-
waarde bij een miskraam zal pas dalen indien het zwangerschapsweefsel verdwijnt.

2. Bloedverlies tijdens het 1ste trimester van de
zwangerschap
2.1 Intra-uteriene zwangerschap
De vruchtzak is zichtbaar vanaf 5w zwangerschap op een vaginale echo. Aan de hand
daarvan kunnen we dan een buitenbaarmoederlijke zwangerschap gaan uitsluiten.

2.2 Bloedverlies 1ste trimester: voorkomen en oorzaken
Oorzaken:
ZWANGERSCHAPSGERELATEERDE NIET-
OORZAKEN ZWANGERSCHAPSGERELATEERDE
OORZAKEN
- intra-uteriene graviditeit (IUG) - niersteentje die uitgeplast worden
- extra-uteriene graviditeit (EUG) - aambeien
1

, - trofoblastziekte - postcoïdaal bloedverlies
- heterotrope zwangerschap (=
IUG en tegelijkertijd een EUG)

Als er iemand zich meldt met bloedverlies is het 1ste wat we altijd willen te weten
komen is of het gaat om een intra-uteriene graviditeit of een extra-uteriene
graviditeit. We kunnen dit te weten komen via een echo of door het HCG-gehalte te
bepalen (bij een extra-uteriene graviditeit zal de HCG-waarde niet zo snel stijgen als
bij een intra-uteriene graviditeit).

2.3 Miskraam
Miskraam
= intra-uterien graviditeit die niet evolueert
Vroegtijdig miskraam
= miskraam > 14w

Laattijdig miskraam
= miskraam < 14w - <20w

Partus immaturus
= miskraam < 20w - < 26<

Volledig miskraam
= niet evoluerende intra-uteriene graviditeit waarbij er een volledige expulsie is van
de zwangerschapsproducten

Miskraam in gang
= hierbij is er bloedverlies, geen hartactiviteit en een beginnende of gedeeltelijke
expulsie van het zwangerschapsweefsel

Missed abortion
= foetale pool zonder hartactiviteit, maar er is (nog) geen bloedverlies

Blighted ovum
= leeg ei, zeer vroeg niet evoluerende intra-uteriene graviditeit met eventueel
bloedverlies (op echo is er geen foetale pool zichtbaar)

Dreigend miskraam
= bloedverlies bij een nog intacte zwangerschap waar er nog harttonen zijn

Abortus arte provocatus (AAP)
= bewuste zwangerschapsonderbreking (mag wettelijk tot 14w of om medische
reden)

Oorzaken:
- vaak geen duidelijke oorzaak
- maternale leeftijd > 35j
- infecties
- obesitas
- diabetes
- medicatie
- roken
2

, - alcohol
- straling

Symptomen:
- bloedverlies
- buikpijn
- afname zwangerschapssymptomen
- asymptomatisch

Behandeling:
Meestal wacht men af tot spontaan expulsie (afwachten tot het spontaan afkomt),
medicatie, curettage, …

2.4 Mola zwangerschap
Mola zwangerschap
= zwangerschap waarbij er geen ontwikkeling is van een embryo of een niet
levensvatbare embryo

Bij een mola zwangerschap groeien de trofoblasten overdreven waardoor het HCG-
gehalte zeer hoog is.
2.5 EUG
Extra-uteriene graviditeit (EUG)
= innesteling die buiten de uterus plaatsvindt (meestal tuba, soms cervix, ovaria of
buikholte)

Wanneer is een EUG levensbedreigend?
 risico op scheur in tuba en bloedvaten (= tubaire ruptuur)
 zeer veel bloedverlies op korte tijd in de buikholte (= haemoperitoneum)
 risico hypovolemische shock

Behandeling:
Mogelijks medicatie of laparoscopie (salpingoectomie of salpingostomie).
Salpingectomie
= verwijderen tuba

Salpingostomie
= EUG wordt verwijderd en tuba blijft behouden

3. Bloedverlies tijdens het 2de en 3de trimester van de
zwangerschap
Bloedverlies moeten we altijd ernstig nemen!!

Oorzaak:
BANALE OORZAKEN ERNSTIGE OORZAKEN
- begin arbeid - placenta praevia
- postcoïdale bloeding - abruptio placentae
- cervicale poliep - vasa praevia
- aambeien - preterme arbeid
- uterusruptuur



3

, 3.1 Placenta praevia
Placenta praevia
= placenta ligt geheel of gedeeltelijk in het onderste uterussegment

4 classificaties van placenta praevia:




Symptomen:
- pijnloos bloedverlies (niet weinig)
- meestal meerdere bloedingsepisodes

Diagnose:
- echo

Het bloedverlies is van maternale oorsprong. Er zullen pas tekenen zijn van foetale
nood op het moment dat de placenta loslaat of er maternale bloedarmoede is.

Adviezen:
- coitusverbod
- bij iedere bloedingsepisode ter evaluatie naar verlos
(Wat wordt er dan gecontroleerd?  foetaal welzijn, hoeveelheid bloedverlies en
contracties)

3.1.1 Beleid bij bloedingsepisode of modus partus
 hulp roepen
 parameters nemen (P en RR)
 IV-katheter plaatsen
 packed cells bestellen indien nodig
 CTG aanleggen
 Rhogam toedienen indien nodig
 bedrust
 sectio indien nodig
 GEEN vaginaal toucher


4