H5 : De macht van de situatie
1. Conformisme: Asch
= We volgen het gedrag van de groep, zelfs al weten we dat het fout is.
⇒ Conformisme heeft effect op : gedrag, mening & zelfbeeld
● 1950
● Solomon Asch
● Experiment
Redenen:
● Eigen veiligheid, geen gezichtsverlies
● De groep volgen die geen last heeft van hun geweten - “Als de andere geen last heeft van
geweten dan zal ik dat ook niet hebben”
● Volgzaam zijn als positieve waarde binnen de opvoeding
Conformisme kan je beschouwen als overlevingsstrategie
Makkelijker conformeren indien in de volgende situaties:
● onduidelijke situaties = niet goed weten wat je moet doen
● sterk gereguleerde situaties = als is duidelijk en je volgt ook de regels
● uniform (3 redenen)
○ Je persoonlijke identiteit wordt vervangen door identificatie met de groep. Bereiken
van de doelen van de groep + deel uitmaken van groep op de voorgrond zetten.
○ Jouw individuele handelingen gaan deel uitmaken van de handelingen van de groep.
Eigen waarde en normen schuiven naar de achtergrond
○ Uniform zorgt voor anonimiteit. Je valt minder op dus minder erg om mee te doen
met groep.
Verzet tegen groepsdruk indien:
● Stevig in de schoenen staan
● Zekerheid
● Goed voelen in de groep
● één medestander
2. Gehoorzaamheid : Milgram proefpe Auteur
● 1960 rsoon (lln)
● Stanley Milgram (llk) = Krijgt
Auteur(Dokte
● Doel: In welke mate deelnemers bereid waren om taken uit te = moet schokke
r/
voeren die opgegeven werden door een gezaghebbend persoon, zelf schokke n
Wetenschapp
als die taken in strijd waren met hun geweten. n toegedie
er )
● Leraar (proefpersoon) & lln. (acteur) toedien nd.
zegt ‘doe
Wat vind je ethisch gezien van het experiment ? en
verder, ik ben
Milgram gaat proefpersonen doen geloven dat ze iemand doden. verantwoord
Kritiek op het experiment : elijk’
1. Ethische bezwaren : Het Milgram-experiment wordt bekritiseerd
vanwege ethische zorgen en twijfels over de geldigheid van de
resultaten. Het veroorzaakte emotionele stress bij deelnemers.
2. Wetenschappelijke bezwaren : de experimentele opzet wordt als kunstmatig gezien.
Laboratorium als een veilige omgeving waar niks mis kan lopen Sommige critici betwijfelen
of de bevindingen generaliseerbaar zijn naar de echte wereld.
Resultaat: Tussen de 61 en 66% gaf uiteindelijk de maximumshock.
● Verklaring: Gehoorzaamheid van een onbekend autoriteitsfiguur
● Dus mensen zijn niet zo standvastig en mondig als we denken.
3. Deïndividuatie: Zimbardo
, ○ Philip Zimbardo
○ Stanford-gevangenisexperiment
Verklaring:
○ Macht van de situatie
○ Deïndividuatie= het verlies aan persoonlijke identiteit wanneer een persoon een
anoniem lid wordt van de massa.
Experiment
Beschrijving :
● 24 gezonde deelnemers
○ 12 bewakers
○ 12 gevangene
● Locatie = kelder van een universiteit
○ Verbouwen tot een gevangenis
■ Cel met 3 pers.
■ Weinig prikkels
■ Isoleercel
● Dag 2 = opstand
○ Bewakers gaan hardhandig optreden
○ Groepsdynamica bij beide
○ Individualiteit
○ Vrijlating
■ 36 u
■ Ernstige emotionele moeilijkheden
● Behandeling gevangene
○ Nummers, kapsel, kledij → Hoe herkennen ?
○ Depersonalisatie
○ Vernederend
● Gedrag van de bewakers
○ Uniform, stok, zonnebril →hoe herkennen ?
1. Conformisme: Asch
= We volgen het gedrag van de groep, zelfs al weten we dat het fout is.
⇒ Conformisme heeft effect op : gedrag, mening & zelfbeeld
● 1950
● Solomon Asch
● Experiment
Redenen:
● Eigen veiligheid, geen gezichtsverlies
● De groep volgen die geen last heeft van hun geweten - “Als de andere geen last heeft van
geweten dan zal ik dat ook niet hebben”
● Volgzaam zijn als positieve waarde binnen de opvoeding
Conformisme kan je beschouwen als overlevingsstrategie
Makkelijker conformeren indien in de volgende situaties:
● onduidelijke situaties = niet goed weten wat je moet doen
● sterk gereguleerde situaties = als is duidelijk en je volgt ook de regels
● uniform (3 redenen)
○ Je persoonlijke identiteit wordt vervangen door identificatie met de groep. Bereiken
van de doelen van de groep + deel uitmaken van groep op de voorgrond zetten.
○ Jouw individuele handelingen gaan deel uitmaken van de handelingen van de groep.
Eigen waarde en normen schuiven naar de achtergrond
○ Uniform zorgt voor anonimiteit. Je valt minder op dus minder erg om mee te doen
met groep.
Verzet tegen groepsdruk indien:
● Stevig in de schoenen staan
● Zekerheid
● Goed voelen in de groep
● één medestander
2. Gehoorzaamheid : Milgram proefpe Auteur
● 1960 rsoon (lln)
● Stanley Milgram (llk) = Krijgt
Auteur(Dokte
● Doel: In welke mate deelnemers bereid waren om taken uit te = moet schokke
r/
voeren die opgegeven werden door een gezaghebbend persoon, zelf schokke n
Wetenschapp
als die taken in strijd waren met hun geweten. n toegedie
er )
● Leraar (proefpersoon) & lln. (acteur) toedien nd.
zegt ‘doe
Wat vind je ethisch gezien van het experiment ? en
verder, ik ben
Milgram gaat proefpersonen doen geloven dat ze iemand doden. verantwoord
Kritiek op het experiment : elijk’
1. Ethische bezwaren : Het Milgram-experiment wordt bekritiseerd
vanwege ethische zorgen en twijfels over de geldigheid van de
resultaten. Het veroorzaakte emotionele stress bij deelnemers.
2. Wetenschappelijke bezwaren : de experimentele opzet wordt als kunstmatig gezien.
Laboratorium als een veilige omgeving waar niks mis kan lopen Sommige critici betwijfelen
of de bevindingen generaliseerbaar zijn naar de echte wereld.
Resultaat: Tussen de 61 en 66% gaf uiteindelijk de maximumshock.
● Verklaring: Gehoorzaamheid van een onbekend autoriteitsfiguur
● Dus mensen zijn niet zo standvastig en mondig als we denken.
3. Deïndividuatie: Zimbardo
, ○ Philip Zimbardo
○ Stanford-gevangenisexperiment
Verklaring:
○ Macht van de situatie
○ Deïndividuatie= het verlies aan persoonlijke identiteit wanneer een persoon een
anoniem lid wordt van de massa.
Experiment
Beschrijving :
● 24 gezonde deelnemers
○ 12 bewakers
○ 12 gevangene
● Locatie = kelder van een universiteit
○ Verbouwen tot een gevangenis
■ Cel met 3 pers.
■ Weinig prikkels
■ Isoleercel
● Dag 2 = opstand
○ Bewakers gaan hardhandig optreden
○ Groepsdynamica bij beide
○ Individualiteit
○ Vrijlating
■ 36 u
■ Ernstige emotionele moeilijkheden
● Behandeling gevangene
○ Nummers, kapsel, kledij → Hoe herkennen ?
○ Depersonalisatie
○ Vernederend
● Gedrag van de bewakers
○ Uniform, stok, zonnebril →hoe herkennen ?
