Inhoudsopgave
Sessie 1: Stabiliteit en verandering in internationale economische omgeving.............................................................. 4
Bedrijven als set van activiteiten, relaties, omgevingen ............................................................................................ 4
Internationaliseringstheorie: Dunning’s Eclectisch Paradigma (OLI) ......................................................................... 5
Trade war = 2 landen willen elkaar straffen voor handel (VS en China) .................................................................... 6
Pogingen om effecten van schokken te beperken: .................................................................................................... 7
Coördinatiemogelijkheden ......................................................................................................................................... 7
Sessie 2: Internationale omgeving ................................................................................................................................. 8
Multinationale onderneming ..................................................................................................................................... 8
Cultuur: ................................................................................................................................................................... 8
Economische Ontwikkeling: ................................................................................................................................. 10
Politieke Economie: .............................................................................................................................................. 10
Kenmerken internationale zakelijke omgeving: ....................................................................................................... 11
Waarom bemoeien overheden zich met markten? ................................................................................................. 12
Politieke argumenten voor overheidsinterventie: ............................................................................................... 12
Economische argumenten voor overheidsinterventie: ........................................................................................ 12
Sessie 3: Europese en Internationale omgeving .......................................................................................................... 14
Regelgeving op handel: goederen, kapitaal & valuta: .............................................................................................. 14
Historisch overzicht – crisis als kans ......................................................................................................................... 14
Oprichting van IMF en de Wereldbank .................................................................................................................... 15
IMF (Internationaal Monetair Fonds) ................................................................................................................... 16
Wereldbank: ......................................................................................................................................................... 20
Sessie 4: Europese bedrijfsomgeving: EU en project voor Europese integratie .......................................................... 24
Economische integratie ............................................................................................................................................ 24
Economische redenen voor integratie: welzijn & concurrentievermogen .............................................................. 27
Europa: waar komen we vandaan? .......................................................................................................................... 28
Waarom bloeide Europese samenwerking na 1945?............................................................................................... 29
Europese Gemeenschappen:.................................................................................................................................... 30
Sessie 5: Rol, werking en impact van belangrijkste EU-instellingen............................................................................. 33
Europa: “Samenhorigheid in diversiteit” .................................................................................................................. 33
Intra- of supra- gouvernementeel? .......................................................................................................................... 34
Raden (Raad en Europese Raad) .............................................................................................................................. 34
Europese Raad: ..................................................................................................................................................... 35
Sessie 6: Macro-economische veranderingen in de wereld ......................................................................................... 38
Macro-economische omgeving: De basics ............................................................................................................... 38
Veranderingen in de omgeving – Panta Rhei ........................................................................................................... 39
1
, Onzekerheid van omgevingsfactoren – Economische voorspellen .......................................................................... 41
Sessie 7: Internationale handel en de economie ......................................................................................................... 44
Het belang van internationale handel ...................................................................................................................... 44
Macro-economisch evenwicht met vrije invoer en uitvoer ..................................................................................... 45
Verklaringen van internationale handel ................................................................................................................... 47
Verschillende theorieën internationale handel.................................................................................................... 47
Absolute & comparatieve kostenverschillen ........................................................................................................ 47
Oorzaken van comparatieve kostenverschillen.................................................................................................... 50
Bijkomende verklaring voor internationale handel: schaalvoordelen & productdiversiteit................................ 51
Globalisering en toename wereldhandel ................................................................................................................. 51
Economische benadering ..................................................................................................................................... 52
Uitbreiding Wereldhandelsorganisatie (WTO) ..................................................................................................... 52
Welvaartseffecten vrije handel ............................................................................................................................ 53
Welvaartseffecten protectionisme....................................................................................................................... 53
Protectionisme ......................................................................................................................................................... 54
Waarom toch protectionisme? ............................................................................................................................ 54
Argumenten voor protectionisme ........................................................................................................................ 54
Vormen ................................................................................................................................................................. 54
Cases: Brexit, handelsoorlog VS-China, sancties tegen Rusland .............................................................................. 55
Sessie 8: Internationaal Monetair stelstel (IMS) .......................................................................................................... 57
Betalingsbalans ......................................................................................................................................................... 57
Saldo van betalingsbalans .................................................................................................................................... 58
Oorzaken tekort op lopende rekening ................................................................................................................. 59
Toepassing: Trump en tekort op Amerikaanse handelsbalans ............................................................................ 60
Wisselkoers en wisselmarkt ..................................................................................................................................... 60
Werking vaste wisselkoersen ............................................................................................................................... 61
Werking vlottende wisselkoersen ........................................................................................................................ 62
Internationaal Monetair Stelsel (IMS) ...................................................................................................................... 63
Goudstandaard 1889-1914 ................................................................................................................................... 63
Tussen 1914-1939 (Monetaire chaos) .................................................................................................................. 63
Bretton Woods (1946-1971/1973) ....................................................................................................................... 64
Na 1973: het “Niet-stelsel” ................................................................................................................................... 64
Economische en monetaire unie Europa 1999 ........................................................................................................ 64
Voorwaarden voor toetreding EMU ..................................................................................................................... 65
Financieel-economische crisis 2007-2012 ................................................................................................................ 66
Sessie 9: Europese economische integratie ................................................................................................................ 68
Geschiedenis van Europese economische integratie in notendop .......................................................................... 68
2
, EMU & euro .............................................................................................................................................................. 69
SWOT-analyse van Europese (Monetaire) Unie ................................................................................................... 70
Aanhoudende divergentie in prestaties en onevenwichtigheden bemoeilijken verdere vooruitgang en verdieping
.................................................................................................................................................................................. 71
Toekomst van Europa ........................................................................................................................................... 72
Sessie 10: Economische impact van de pandemie en de oorlog in Oekraïne met speciale focus op Belgische
economie ...................................................................................................................................................................... 77
Conjunctuuranalyse en voorspellen in onzekere tijden ........................................................................................... 77
Impact Covid-19 en oorlog in Oekraïne: internationaal perspectief ........................................................................ 79
Impact Covid-19 en oorlog in Oekraïne: Belgische economie.................................................................................. 80
Structurele uitdagingen van Belgische economie .................................................................................................... 82
3
,Internationale omgeving:
- Examen in Nederlands (technische termen in beide talen)
- Lees hoofdstukken in lessenoverzicht
Sessie 1: Stabiliteit en verandering in internationale economische omgeving
Which Belgian city is home to Belgian largest MNE (Multinational enterprise)? Leuven (AB Inbev)
How many gigafactories does Tesla operate outside the US? 2
What is the “League of Nations”? An international, intergovernmental organization (like the UN)
Video Charlie Chaplin: Wat gebeurt er in een bedrijf (hier: groot, industrieel bedrijf) efficiëntie, snelle verwerking,
productie (resources), werknemers, president
Bedrijven als set van activiteiten, relaties, omgevingen
➢ Bedrijf als set van transformatie-activiteiten
Porter’s value chain:
primaire activiteiten: direct betrokken bij omzetten van inputs, supportive activities,
➢ Bedrijf is ingebed in set van relaties
→ beide kanten hebben invloed op het bedrijf
➢ Bedrijf ingebed in verschillende omgevingen
internationaal geeft het opportuniteiten maar anderzijds ook nadelen (difficulties)
vb. Uber is niet in China, het lukte niet
4
, Bedrijven hebben verschillende redenen om internationaliseren:
Internationaliseringstheorie: Dunning’s Eclectisch Paradigma (OLI)
→ 3 klassen van voordelen (OLI) die bepalen:
• motief (waarom?) ownership/eigendom = natuur en grootte technologische, management- fiananciele en
marketingvoordelen tegenover inheemse bedrijven (OLI) van internationalisering
• location/locatie (waar?) combineren van O-voordelen
• Internationalisation/modus (hoe?)
Vb. Tesla in China: O: merk, design L: aanwezig hooggeschoolde arbeid I: grote synergieën in productie
Bedrijf, leverancier en internationale grenzen:
→ vb internationalisatie van productie (iphone supply chain)
Concept Globale waardeketens → rol specialisaties: bedrijven specialiseren in een specifieke taak in waardeketen
Globalisering markten:
Globalisering: verschuiving van een meer geïntegreerde en onderling afhankelijke wereldeconomie
→ in productie
→ van markten
5
Sessie 1: Stabiliteit en verandering in internationale economische omgeving.............................................................. 4
Bedrijven als set van activiteiten, relaties, omgevingen ............................................................................................ 4
Internationaliseringstheorie: Dunning’s Eclectisch Paradigma (OLI) ......................................................................... 5
Trade war = 2 landen willen elkaar straffen voor handel (VS en China) .................................................................... 6
Pogingen om effecten van schokken te beperken: .................................................................................................... 7
Coördinatiemogelijkheden ......................................................................................................................................... 7
Sessie 2: Internationale omgeving ................................................................................................................................. 8
Multinationale onderneming ..................................................................................................................................... 8
Cultuur: ................................................................................................................................................................... 8
Economische Ontwikkeling: ................................................................................................................................. 10
Politieke Economie: .............................................................................................................................................. 10
Kenmerken internationale zakelijke omgeving: ....................................................................................................... 11
Waarom bemoeien overheden zich met markten? ................................................................................................. 12
Politieke argumenten voor overheidsinterventie: ............................................................................................... 12
Economische argumenten voor overheidsinterventie: ........................................................................................ 12
Sessie 3: Europese en Internationale omgeving .......................................................................................................... 14
Regelgeving op handel: goederen, kapitaal & valuta: .............................................................................................. 14
Historisch overzicht – crisis als kans ......................................................................................................................... 14
Oprichting van IMF en de Wereldbank .................................................................................................................... 15
IMF (Internationaal Monetair Fonds) ................................................................................................................... 16
Wereldbank: ......................................................................................................................................................... 20
Sessie 4: Europese bedrijfsomgeving: EU en project voor Europese integratie .......................................................... 24
Economische integratie ............................................................................................................................................ 24
Economische redenen voor integratie: welzijn & concurrentievermogen .............................................................. 27
Europa: waar komen we vandaan? .......................................................................................................................... 28
Waarom bloeide Europese samenwerking na 1945?............................................................................................... 29
Europese Gemeenschappen:.................................................................................................................................... 30
Sessie 5: Rol, werking en impact van belangrijkste EU-instellingen............................................................................. 33
Europa: “Samenhorigheid in diversiteit” .................................................................................................................. 33
Intra- of supra- gouvernementeel? .......................................................................................................................... 34
Raden (Raad en Europese Raad) .............................................................................................................................. 34
Europese Raad: ..................................................................................................................................................... 35
Sessie 6: Macro-economische veranderingen in de wereld ......................................................................................... 38
Macro-economische omgeving: De basics ............................................................................................................... 38
Veranderingen in de omgeving – Panta Rhei ........................................................................................................... 39
1
, Onzekerheid van omgevingsfactoren – Economische voorspellen .......................................................................... 41
Sessie 7: Internationale handel en de economie ......................................................................................................... 44
Het belang van internationale handel ...................................................................................................................... 44
Macro-economisch evenwicht met vrije invoer en uitvoer ..................................................................................... 45
Verklaringen van internationale handel ................................................................................................................... 47
Verschillende theorieën internationale handel.................................................................................................... 47
Absolute & comparatieve kostenverschillen ........................................................................................................ 47
Oorzaken van comparatieve kostenverschillen.................................................................................................... 50
Bijkomende verklaring voor internationale handel: schaalvoordelen & productdiversiteit................................ 51
Globalisering en toename wereldhandel ................................................................................................................. 51
Economische benadering ..................................................................................................................................... 52
Uitbreiding Wereldhandelsorganisatie (WTO) ..................................................................................................... 52
Welvaartseffecten vrije handel ............................................................................................................................ 53
Welvaartseffecten protectionisme....................................................................................................................... 53
Protectionisme ......................................................................................................................................................... 54
Waarom toch protectionisme? ............................................................................................................................ 54
Argumenten voor protectionisme ........................................................................................................................ 54
Vormen ................................................................................................................................................................. 54
Cases: Brexit, handelsoorlog VS-China, sancties tegen Rusland .............................................................................. 55
Sessie 8: Internationaal Monetair stelstel (IMS) .......................................................................................................... 57
Betalingsbalans ......................................................................................................................................................... 57
Saldo van betalingsbalans .................................................................................................................................... 58
Oorzaken tekort op lopende rekening ................................................................................................................. 59
Toepassing: Trump en tekort op Amerikaanse handelsbalans ............................................................................ 60
Wisselkoers en wisselmarkt ..................................................................................................................................... 60
Werking vaste wisselkoersen ............................................................................................................................... 61
Werking vlottende wisselkoersen ........................................................................................................................ 62
Internationaal Monetair Stelsel (IMS) ...................................................................................................................... 63
Goudstandaard 1889-1914 ................................................................................................................................... 63
Tussen 1914-1939 (Monetaire chaos) .................................................................................................................. 63
Bretton Woods (1946-1971/1973) ....................................................................................................................... 64
Na 1973: het “Niet-stelsel” ................................................................................................................................... 64
Economische en monetaire unie Europa 1999 ........................................................................................................ 64
Voorwaarden voor toetreding EMU ..................................................................................................................... 65
Financieel-economische crisis 2007-2012 ................................................................................................................ 66
Sessie 9: Europese economische integratie ................................................................................................................ 68
Geschiedenis van Europese economische integratie in notendop .......................................................................... 68
2
, EMU & euro .............................................................................................................................................................. 69
SWOT-analyse van Europese (Monetaire) Unie ................................................................................................... 70
Aanhoudende divergentie in prestaties en onevenwichtigheden bemoeilijken verdere vooruitgang en verdieping
.................................................................................................................................................................................. 71
Toekomst van Europa ........................................................................................................................................... 72
Sessie 10: Economische impact van de pandemie en de oorlog in Oekraïne met speciale focus op Belgische
economie ...................................................................................................................................................................... 77
Conjunctuuranalyse en voorspellen in onzekere tijden ........................................................................................... 77
Impact Covid-19 en oorlog in Oekraïne: internationaal perspectief ........................................................................ 79
Impact Covid-19 en oorlog in Oekraïne: Belgische economie.................................................................................. 80
Structurele uitdagingen van Belgische economie .................................................................................................... 82
3
,Internationale omgeving:
- Examen in Nederlands (technische termen in beide talen)
- Lees hoofdstukken in lessenoverzicht
Sessie 1: Stabiliteit en verandering in internationale economische omgeving
Which Belgian city is home to Belgian largest MNE (Multinational enterprise)? Leuven (AB Inbev)
How many gigafactories does Tesla operate outside the US? 2
What is the “League of Nations”? An international, intergovernmental organization (like the UN)
Video Charlie Chaplin: Wat gebeurt er in een bedrijf (hier: groot, industrieel bedrijf) efficiëntie, snelle verwerking,
productie (resources), werknemers, president
Bedrijven als set van activiteiten, relaties, omgevingen
➢ Bedrijf als set van transformatie-activiteiten
Porter’s value chain:
primaire activiteiten: direct betrokken bij omzetten van inputs, supportive activities,
➢ Bedrijf is ingebed in set van relaties
→ beide kanten hebben invloed op het bedrijf
➢ Bedrijf ingebed in verschillende omgevingen
internationaal geeft het opportuniteiten maar anderzijds ook nadelen (difficulties)
vb. Uber is niet in China, het lukte niet
4
, Bedrijven hebben verschillende redenen om internationaliseren:
Internationaliseringstheorie: Dunning’s Eclectisch Paradigma (OLI)
→ 3 klassen van voordelen (OLI) die bepalen:
• motief (waarom?) ownership/eigendom = natuur en grootte technologische, management- fiananciele en
marketingvoordelen tegenover inheemse bedrijven (OLI) van internationalisering
• location/locatie (waar?) combineren van O-voordelen
• Internationalisation/modus (hoe?)
Vb. Tesla in China: O: merk, design L: aanwezig hooggeschoolde arbeid I: grote synergieën in productie
Bedrijf, leverancier en internationale grenzen:
→ vb internationalisatie van productie (iphone supply chain)
Concept Globale waardeketens → rol specialisaties: bedrijven specialiseren in een specifieke taak in waardeketen
Globalisering markten:
Globalisering: verschuiving van een meer geïntegreerde en onderling afhankelijke wereldeconomie
→ in productie
→ van markten
5
