Samenvatting biologie voortplanting orgaan

Thema 4: voortplanting bij de
mens
Primaire en secundaire geslachtskenmerken
Primaire geslachtskenmerken

- al voor de geboorte aanwezig

Mannelijk Vrouwelijk
 Teelballen/testes  eierstokken/ovaria
 Bijballen  eileiders/tubae uterinae
 Balzak/scrotum  baarmoeder/uterus
 Zaadleiders  vagina/schede
 Zaadblaasjes  schaamlippen
 Prostaat  clitoris
 penis


Secundaire geslachtskenmerken

- vanaf de puberteit, door verhoogde productie geslachtshormonen

 man: testosteron
 vrouw: oestrogeen

Mannelijk Vrouwelijk
 beharing: aangezicht & rest lichaam  beharing oksels en schaamstreek
 skelet en skeletspieren: sterker  rondere lichaamsvormen: vorming van
 bredere schouders onderhuids vet
 stemverlaging  breder bekken
 vergroting penis en balzak  volumetoename borsten
 zaadlozing  menstruatiecyclus


Geslachtsdifferentiatie

-> 7de zwangeschapsweek: ongedifferentieerde geslachtsklieren in alle embryo’s en afvoerkanalen =
indifferente periode

Y-chromosoom: bepaalt richting geslachtsdifferentiatie

 gen dat codeert voor TDF-factor (testisdeterminerende factor)
o door TDF-gen te activeren -> ontwikkeling teelballen
i.p.v. eierstokken

Differentiatie -> mannelijk/vrouwelijk individu: wel/niet produceren
van testosteron en anti-Müllerhormoon (testes)

 door T -> gangen van Wolff -> transportsysteem voor
zaadcellen: bijballen & zaadleiders

,  anti-Müllerhormoon: gangen van Müller degenereren

Beide hormonen afwezig (XX-embryo) – gangen van Müller ontwikkelen tot
eileiders, baarmoeder & bovenste deel van de vagina

9de week: jongen - uitgroei + samensmelting van plooien – ipv clitoris en
vagina – penis en balzak = virilisatie

 binding van testosteron aan een eiwit in de doelwitcellen –
androgeenreceptor
o complex van testosteron met receptor werkt in op DNA van
doelwitcellen -> enkele genen geactiveerd -> virilisatie

Foetale ontwikkeling: 3de maand -> hersenen blootgesteld aan testosteron

 seksuele ontwikkeling van de hersenen start – bepaalt of een jongen zich later
als jongen voelt
 beleving man/vrouw zijn: tertiair geslachtskenmerk

Functionele bouw van de vrouwelijke voortplantingsorganen

Eierstokken  Produceren eicellen
(ovaria)  Maken de vrouwelijke geslachtshormonen =
geslachtsklieren/gonaden
 in bindweefsel + verbonden met ligamenten aan omliggende
organen (buikwand & baarmoeder)
 Merg: rijk aan bloedvaten -> naar schors toe vertakken tot bij de
follikels
o Bloedvoorziening: aanvoer van hormonen – follikelrijping op gang
brengen + afvoer vrouwelijke geslachtshormonen

Follikel: blaasje dat een nog onrijpe eicel bevat – omgeven door
follikelcellen
o cellen voeden + beschermen de eicel
o produceren vrouwelijke geslachtshormonen
o puberteit: minstens een van de follikels volledig rijpen +
eisprong/ovulatie




Eileiders (tubae Transporteren eicel: eierstok -> baarmoeder
uterinae)
Vrije uiteinde: in open contact met de buikholte via trechter + rand met
franjeachtige uitstulpingen