Grondige studie vennootschapsbelasting
Praktische informatie
- Boek: handboek vennootschapsbelasting 2021-2022 I. Van De Woesteyne. Niet alles kennen
van het handboek, maar wel alle zaken die gezegd zijn in de les.
- Wetboek Inkomstenbelasting + bijkomende wetgeving afdrukken. Kruisverwijzingen zijn
toegelaten.
- Schriftelijk examen met open vragen. Vooral praktische gevallen. Vragen als: welk advies geef
je in een bepaalde situatie, antwoorden in volzinnen
Inhoud
- Toepassingsgebied van de vennootschapsbelasting
- Grondslag van de vennootschapsbelasting
- Het bepalen van de belastbare grondslag: de bewerkingen (hoofdstuk 3-10)
- Gewoon stelsel van aanslag
1
,Hoofdstuk I. Toepassingsgebied van de vennootschapsbelasting
Art. 179 WIB92 onderwerpt binnenlandse vennootschappen aan de vennootschapsbelasting. Art. 2,
§1, 5° WIB92 bepaalt wanneer een vennootschap wordt aangemerkt als een binnenlandse
vennootschap voor de toepassing van de vennootschapsbelasting.
Om onderworpen te zijn aan de Belgische vennootschapsbelasting, moet aan de volgende
voorwaarden zijn voldaan:
- Rechtspersoon
- Fiscale woonplaats in België
- Exploitatie van een onderneming of verrichtingen van winstgevende aard.
➔ Het moet gaan om rechtspersonen die in België gevestigd zijn en die activiteiten van
winstgevende aard uitvoeren.
I. Rechtspersoonlijkheid
Een rechtspersoon kan in rechte optreden en zich onderscheiden van natuurlijke personen.
• Voorbeeld: handelsvennootschappen
• De normale vennootschappen (BV NV) vallen onder de vennootschapsbelasting
Wat is een rechtspersoon? Er zijn de natuurlijke personen (ik en jij) en de rechtspersonen, de
vennootschap. De vennootschapsbelasting is van toepassing op vennootschappen. Echter kan je een
winstgevende activiteit of onderneming uitbuiten als een NP, je hoeft daarvoor geen vennootschap op
te richten → dan ben je belastbaar onder de personenbelasting (bij de winsten als onderneming).
Het kan zijn dat een buitenlandse vennootschap, als zij in België bestuurd word en hier werkelijke zetel
heeft, dat zij ook in België belast wordt en dat haar rechtspersoonlijkheid gelijk is aan die van een
Belgische vennootschap.
Afbakening tussen vennootschapsbelasting en personenbelasting:
- Eenmanszaak/zelfstandige = personenbelasting → Belasting wordt berekend op uw netto
beroepsinkomen
- Vennootschap = vennootschapsbelasting → Belasting wordt berekend op de winst van uw
vennootschap
II. Fiscale woonplaats in België
Om onderworpen te zijn aan de Belgische vennootschapsbelasting, moet de vennootschap in België
gevestigd zijn, d.w.z. haar fiscale woonplaats in België hebben. Om belastingen te kunnen heffen moet
de overheid een aanknopingspunt hebben met de RP; deze moet in België gevestigd zijn.
In het vennootschapsrecht wordt de leer van de statutaire zetel gehanteerd en dat houdt in dat men
gaat kijken naar waar een vennootschap ingeschreven is en welke nationaliteit die vennootschap
heeft. Vennootschappen worden ingeschreven bij de Kruispuntbank en in dat geval is het
vennootschapsrecht van toepassing van waar zij zijn ingeschreven en dus hun statutaire zetel hebben.
MAAR: Voor de vennootschapsbelasting is dat niet het geval. Voor de vennootschapsbelasting gaat
men kijken naar de werkelijke zetel. Zo kan men effectief een belasting heffen op de activiteiten die in
2
,dat land plaatsvinden. Men doet dit om fraude of belastingontwijking te voorkomen (bv.
brievenbusvennootschappen: dat zijn vennootschappen die zijn gevestigd in een land waar er een zeer
lage belastingvoet is en waar een vennootschap haar statutaire zetel gevestigd heeft maar waar zij niet
echt bestuurd wordt. De fiscus wil dat vermijden om de winsten te kunnen belasten die in een bepaald
land zijn opgewekt). Om te weten waar de werkelijke zetel is gaan we kijken naar zaken zoals waar de
algemene vergadering plaatsvindt, waar het personeel is gevestigd, naar de “materialiteit” van de
vennootschap.
Wat is het verschil tussen de maatschappelijke zetel en de werkelijke zetel?
De maatschappelijke of statutaire zetel = de officiële zetel zoals vermeld in de oprichtingsakte
Werkelijke zetel, voornaamste inrichting, zetel van bestuur of beheer = de fiscale woonplaats
van een vennootschap bevindt zich op de plaats van waaruit de vennootschap werkelijk wordt
geleid; plaats van waaruit de controle wordt uitgeoefend, plaats van waaruit de vennootschap
haar Belgische of buitenlandse activiteiten/werkzaamheden leidt
o Als de maatschappelijke zetel niet de voornaamste inrichting van de VN is, bepaalt de
ligging van de voornaamste inrichting of de VN al dan niet aan de Belgische
vennootschapsbelasting onderworpen is.
Afbakening vennootschapsbelasting en belasting niet-inwoners
- Belasting niet-inwoners: buitenlandse vennootschappen, verenigingen en instellingen zonder
rechtspersoonlijkheid zijn onderworpen aan de belasting voor niet-inwoners als ze zijn
opgericht onder andere juridische vorm die vergelijkbaar is met die ven een Belgische
vennootschap en hun maatschappelijke zetel/voornaamste inrichting of zetel van
bestuur/beheer niet in België is. Belasting wordt enkel geheven op de inkomsten die ze hebben
verkregen in België
- Vennootschapsbelasting: van toepassing op vennootschappen met hun zetel van beheer
gevestigd in Belgje
III. Exploitatie van een onderneming of verrichtingen van winstgevende aard
Om aan de vennootschapsbelasting onderworpen te zijn, dient de binnenlandse rechtspersoon een
onderneming te exploiteren of zich bezig te houden met verrichtingen van winstgevende aard
- ‘exploiteren van een onderneming’ = de activiteiten die in overeenstemming zijn met art. 24
WIB 92 en zijn als winst belastbaar in de personenbelasting wanneer de onderneming door
een natuurlijke persoon zou worden uitgevoerd. Het gaat over bepaalde ambachten, diensten,
en handels-, nijverheids- en landbouwondernemingen.
- Het begrip ‘verrichtingen van winstgevende aard’ wordt door het HvC omschreven als het
geheel van verrichtingen dat voldoende talrijk en met elkaar verbonden is om te kunnen
spreken over een voortdurende en gewone bedrijvigheid met een professioneel karakter.
Het betreft hier zowel een bezigheid met winstoogmerk als een winstgevende bezigheid
zonder winstoogmerk.
o Een lichaam zonder winstoogmerk kan dus toch onderworpen zijn aan de
vennootschapsbelasting indien het een voortdurende (hoofd)bezigheid
verricht volgens nijverheids-of handelsmethoden
Verenigingen zonder winstoogmerk en andere rechtspersonen die geen winstoogmerk nastreven,
kunnen – zelfs indien ze een ondernemingen exploiteren of zich bezighouden met verrichtingen van
winstgevende aard – toch uitgesloten worden van de vennootschapsbelasting. Volgens art. 182 WIB
3
, worden voor verenigingen zonder winstoogmerk en andere rechtspersonen die geen winstoogmerk
nastreven, niet als verrichtingen van winstgevende aard aangemerkt (art. 182 WIB):
- Alleenstaande of uitzonderlijke verrichtingen;
o Dit zijn verrichtingen die te weinig worden herhaald waardoor ze geen
beroepsbezigheid vormen.
- verrichtingen die bestaan in het beleggen van fondsen ingezameld in het kader van de
statutaire opdracht;
- verrichtingen die bestaan in een bedrijvigheid die slechts bijkomstig op nijverheids-, handels-
of landbouwverrichtingen betrekking heeft of niet volgens nijverheids- of handelsmethoden
wordt uitgevoerd.
o Volgens de wettelijke omschrijving mag een vzw geen nijverheids- of handelszaken
voeren, maar dit verbod is niet absoluut en bijkomstige of ondergeschikte nijverheids-
of handelsactiviteiten waren toegelaten. Volgens het nieuwe wetboek van
vennootschappen en verenigingen kunnen verenigingen gelijk welke activiteit
uitoefenen om in de nodige financiële middelen te voorzien voor hun belangeloos
voorwerp. Opdat de vzw uitgesloten zou zijn van de toepassing van de
vennootschapsbelasting, mogen haar verrichtingen die bestaan in een bedrijvigheid
slechts bijkomstig op nijverheids-, handels- of landbouwverrichtingen betrekking
hebben.
o Opdat een lichaam zonder winstoogmerk aan de vennootschapsbelasting
onderworpen wordt, zijn zowel het hoofzakelijk karakter van de economische
bezigheid als het gebruik van nijverheids- of handelsmethoden vereist;
Het moet gaan om activiteiten van winstgevende aard. Anders ben je belastbaar in de
rechtspersonenbelasting , bv. VZW. Hier bestaat discussie omdat ook hier de fiscus probeert te
vermijden dat er ontwijking is van belasting. De rechtspersonenbelasting is een ander en gunstiger
overkomend stelsel dan de vennootschapsbelasting dus bepaalde personen gaan trachten om in de
rechtspersonenbelasting terecht te komen in plaats van in de vennootschapsbelasting. Zo zijn er
verenigingen die activiteiten verrichten van winstgevende aard maar die toch in eerste instantie in de
rechtspersonenbelasting vallen.
- Bv. Gentse feesten: er waren verenigingen opgezet enkel voor het organiseren van een
activiteit op de feesten (bv een kraam met eten) en die als doel hadden winst te behalen.
Hierover ontstond een ganse procedure: is dat voldoende om uit te maken dat dat een
vereniging was die tot doel had exploitatie van economische activiteiten. Waar kijkt men dan
naar? Men kijkt ook of men reclame gevoerd heeft, een tarief hanteert of rentabiliteitstudie
uitvoert.
- Dat is bijvoorbeeld niet het geval voor een voetbalcafetaria: is enkel de bedoeling om de
sportactiviteiten te kunnen financieren en niet om winst uit te keren voor de aandeelhouders
of begunstigden.
- Rechtspersoon zonder winstoogmerk: deze worden geacht geen exploitatie van onderneming
of verrichtingen van winstgevende aard te zijn.
Afbakening vennootschapsbelasting en rechtspersonenbelasting.
Een vzw kan zowel onder de vennootschapsbelasting vallen als de rechtspersonenbelasting.
- Voert de VZW handels-en of nijverheidsactiviteiten van winstgevende aard?: zo ja dan valt hij
onder de vennootschapsbelasting. Zo niet valt hij onder rechtspersonenbelasting.
4
Praktische informatie
- Boek: handboek vennootschapsbelasting 2021-2022 I. Van De Woesteyne. Niet alles kennen
van het handboek, maar wel alle zaken die gezegd zijn in de les.
- Wetboek Inkomstenbelasting + bijkomende wetgeving afdrukken. Kruisverwijzingen zijn
toegelaten.
- Schriftelijk examen met open vragen. Vooral praktische gevallen. Vragen als: welk advies geef
je in een bepaalde situatie, antwoorden in volzinnen
Inhoud
- Toepassingsgebied van de vennootschapsbelasting
- Grondslag van de vennootschapsbelasting
- Het bepalen van de belastbare grondslag: de bewerkingen (hoofdstuk 3-10)
- Gewoon stelsel van aanslag
1
,Hoofdstuk I. Toepassingsgebied van de vennootschapsbelasting
Art. 179 WIB92 onderwerpt binnenlandse vennootschappen aan de vennootschapsbelasting. Art. 2,
§1, 5° WIB92 bepaalt wanneer een vennootschap wordt aangemerkt als een binnenlandse
vennootschap voor de toepassing van de vennootschapsbelasting.
Om onderworpen te zijn aan de Belgische vennootschapsbelasting, moet aan de volgende
voorwaarden zijn voldaan:
- Rechtspersoon
- Fiscale woonplaats in België
- Exploitatie van een onderneming of verrichtingen van winstgevende aard.
➔ Het moet gaan om rechtspersonen die in België gevestigd zijn en die activiteiten van
winstgevende aard uitvoeren.
I. Rechtspersoonlijkheid
Een rechtspersoon kan in rechte optreden en zich onderscheiden van natuurlijke personen.
• Voorbeeld: handelsvennootschappen
• De normale vennootschappen (BV NV) vallen onder de vennootschapsbelasting
Wat is een rechtspersoon? Er zijn de natuurlijke personen (ik en jij) en de rechtspersonen, de
vennootschap. De vennootschapsbelasting is van toepassing op vennootschappen. Echter kan je een
winstgevende activiteit of onderneming uitbuiten als een NP, je hoeft daarvoor geen vennootschap op
te richten → dan ben je belastbaar onder de personenbelasting (bij de winsten als onderneming).
Het kan zijn dat een buitenlandse vennootschap, als zij in België bestuurd word en hier werkelijke zetel
heeft, dat zij ook in België belast wordt en dat haar rechtspersoonlijkheid gelijk is aan die van een
Belgische vennootschap.
Afbakening tussen vennootschapsbelasting en personenbelasting:
- Eenmanszaak/zelfstandige = personenbelasting → Belasting wordt berekend op uw netto
beroepsinkomen
- Vennootschap = vennootschapsbelasting → Belasting wordt berekend op de winst van uw
vennootschap
II. Fiscale woonplaats in België
Om onderworpen te zijn aan de Belgische vennootschapsbelasting, moet de vennootschap in België
gevestigd zijn, d.w.z. haar fiscale woonplaats in België hebben. Om belastingen te kunnen heffen moet
de overheid een aanknopingspunt hebben met de RP; deze moet in België gevestigd zijn.
In het vennootschapsrecht wordt de leer van de statutaire zetel gehanteerd en dat houdt in dat men
gaat kijken naar waar een vennootschap ingeschreven is en welke nationaliteit die vennootschap
heeft. Vennootschappen worden ingeschreven bij de Kruispuntbank en in dat geval is het
vennootschapsrecht van toepassing van waar zij zijn ingeschreven en dus hun statutaire zetel hebben.
MAAR: Voor de vennootschapsbelasting is dat niet het geval. Voor de vennootschapsbelasting gaat
men kijken naar de werkelijke zetel. Zo kan men effectief een belasting heffen op de activiteiten die in
2
,dat land plaatsvinden. Men doet dit om fraude of belastingontwijking te voorkomen (bv.
brievenbusvennootschappen: dat zijn vennootschappen die zijn gevestigd in een land waar er een zeer
lage belastingvoet is en waar een vennootschap haar statutaire zetel gevestigd heeft maar waar zij niet
echt bestuurd wordt. De fiscus wil dat vermijden om de winsten te kunnen belasten die in een bepaald
land zijn opgewekt). Om te weten waar de werkelijke zetel is gaan we kijken naar zaken zoals waar de
algemene vergadering plaatsvindt, waar het personeel is gevestigd, naar de “materialiteit” van de
vennootschap.
Wat is het verschil tussen de maatschappelijke zetel en de werkelijke zetel?
De maatschappelijke of statutaire zetel = de officiële zetel zoals vermeld in de oprichtingsakte
Werkelijke zetel, voornaamste inrichting, zetel van bestuur of beheer = de fiscale woonplaats
van een vennootschap bevindt zich op de plaats van waaruit de vennootschap werkelijk wordt
geleid; plaats van waaruit de controle wordt uitgeoefend, plaats van waaruit de vennootschap
haar Belgische of buitenlandse activiteiten/werkzaamheden leidt
o Als de maatschappelijke zetel niet de voornaamste inrichting van de VN is, bepaalt de
ligging van de voornaamste inrichting of de VN al dan niet aan de Belgische
vennootschapsbelasting onderworpen is.
Afbakening vennootschapsbelasting en belasting niet-inwoners
- Belasting niet-inwoners: buitenlandse vennootschappen, verenigingen en instellingen zonder
rechtspersoonlijkheid zijn onderworpen aan de belasting voor niet-inwoners als ze zijn
opgericht onder andere juridische vorm die vergelijkbaar is met die ven een Belgische
vennootschap en hun maatschappelijke zetel/voornaamste inrichting of zetel van
bestuur/beheer niet in België is. Belasting wordt enkel geheven op de inkomsten die ze hebben
verkregen in België
- Vennootschapsbelasting: van toepassing op vennootschappen met hun zetel van beheer
gevestigd in Belgje
III. Exploitatie van een onderneming of verrichtingen van winstgevende aard
Om aan de vennootschapsbelasting onderworpen te zijn, dient de binnenlandse rechtspersoon een
onderneming te exploiteren of zich bezig te houden met verrichtingen van winstgevende aard
- ‘exploiteren van een onderneming’ = de activiteiten die in overeenstemming zijn met art. 24
WIB 92 en zijn als winst belastbaar in de personenbelasting wanneer de onderneming door
een natuurlijke persoon zou worden uitgevoerd. Het gaat over bepaalde ambachten, diensten,
en handels-, nijverheids- en landbouwondernemingen.
- Het begrip ‘verrichtingen van winstgevende aard’ wordt door het HvC omschreven als het
geheel van verrichtingen dat voldoende talrijk en met elkaar verbonden is om te kunnen
spreken over een voortdurende en gewone bedrijvigheid met een professioneel karakter.
Het betreft hier zowel een bezigheid met winstoogmerk als een winstgevende bezigheid
zonder winstoogmerk.
o Een lichaam zonder winstoogmerk kan dus toch onderworpen zijn aan de
vennootschapsbelasting indien het een voortdurende (hoofd)bezigheid
verricht volgens nijverheids-of handelsmethoden
Verenigingen zonder winstoogmerk en andere rechtspersonen die geen winstoogmerk nastreven,
kunnen – zelfs indien ze een ondernemingen exploiteren of zich bezighouden met verrichtingen van
winstgevende aard – toch uitgesloten worden van de vennootschapsbelasting. Volgens art. 182 WIB
3
, worden voor verenigingen zonder winstoogmerk en andere rechtspersonen die geen winstoogmerk
nastreven, niet als verrichtingen van winstgevende aard aangemerkt (art. 182 WIB):
- Alleenstaande of uitzonderlijke verrichtingen;
o Dit zijn verrichtingen die te weinig worden herhaald waardoor ze geen
beroepsbezigheid vormen.
- verrichtingen die bestaan in het beleggen van fondsen ingezameld in het kader van de
statutaire opdracht;
- verrichtingen die bestaan in een bedrijvigheid die slechts bijkomstig op nijverheids-, handels-
of landbouwverrichtingen betrekking heeft of niet volgens nijverheids- of handelsmethoden
wordt uitgevoerd.
o Volgens de wettelijke omschrijving mag een vzw geen nijverheids- of handelszaken
voeren, maar dit verbod is niet absoluut en bijkomstige of ondergeschikte nijverheids-
of handelsactiviteiten waren toegelaten. Volgens het nieuwe wetboek van
vennootschappen en verenigingen kunnen verenigingen gelijk welke activiteit
uitoefenen om in de nodige financiële middelen te voorzien voor hun belangeloos
voorwerp. Opdat de vzw uitgesloten zou zijn van de toepassing van de
vennootschapsbelasting, mogen haar verrichtingen die bestaan in een bedrijvigheid
slechts bijkomstig op nijverheids-, handels- of landbouwverrichtingen betrekking
hebben.
o Opdat een lichaam zonder winstoogmerk aan de vennootschapsbelasting
onderworpen wordt, zijn zowel het hoofzakelijk karakter van de economische
bezigheid als het gebruik van nijverheids- of handelsmethoden vereist;
Het moet gaan om activiteiten van winstgevende aard. Anders ben je belastbaar in de
rechtspersonenbelasting , bv. VZW. Hier bestaat discussie omdat ook hier de fiscus probeert te
vermijden dat er ontwijking is van belasting. De rechtspersonenbelasting is een ander en gunstiger
overkomend stelsel dan de vennootschapsbelasting dus bepaalde personen gaan trachten om in de
rechtspersonenbelasting terecht te komen in plaats van in de vennootschapsbelasting. Zo zijn er
verenigingen die activiteiten verrichten van winstgevende aard maar die toch in eerste instantie in de
rechtspersonenbelasting vallen.
- Bv. Gentse feesten: er waren verenigingen opgezet enkel voor het organiseren van een
activiteit op de feesten (bv een kraam met eten) en die als doel hadden winst te behalen.
Hierover ontstond een ganse procedure: is dat voldoende om uit te maken dat dat een
vereniging was die tot doel had exploitatie van economische activiteiten. Waar kijkt men dan
naar? Men kijkt ook of men reclame gevoerd heeft, een tarief hanteert of rentabiliteitstudie
uitvoert.
- Dat is bijvoorbeeld niet het geval voor een voetbalcafetaria: is enkel de bedoeling om de
sportactiviteiten te kunnen financieren en niet om winst uit te keren voor de aandeelhouders
of begunstigden.
- Rechtspersoon zonder winstoogmerk: deze worden geacht geen exploitatie van onderneming
of verrichtingen van winstgevende aard te zijn.
Afbakening vennootschapsbelasting en rechtspersonenbelasting.
Een vzw kan zowel onder de vennootschapsbelasting vallen als de rechtspersonenbelasting.
- Voert de VZW handels-en of nijverheidsactiviteiten van winstgevende aard?: zo ja dan valt hij
onder de vennootschapsbelasting. Zo niet valt hij onder rechtspersonenbelasting.
4
