Psychologie
Sensatie en perceptie
= proces van waarneming (betekenisverlening) -> geven aan
alles een betekenis
= vroege stadium van perceptie waarin neuronen van een receptor -> stimulus omzetten in
een patroon van zenuwimpulsen (= eerste gewaarwording)
Wordt omgezet in een vorm die onze hersenen
kunnen begrijpen
1 Hoe verandert stimulatie in sensatie?
1.1 DE WAARNEMING
Het waarnemingsproces (3 fases)
1. Sensatie of gewaarwording
2. Organisatie tot geheel
3. betekenisverlening
Bottom-up-processen = prikkels die ons van buitenaf beïnvloeden
- gewoon iets waarnemen zonder iets van betekenis te geven
Top-down-processen = organiseren van info en het geven van een betekenis aan deze info
- betekenisverlening
1.2 HET RUWE MATERIAAL
Gewaarwording van fysieke prikkels
Men kan een ‘afbeelding’ of ‘prikkel’ dat we zien, niet waarnemen zonder er een betekenis
aan te geven.
1
, Psychologie
1.3 STIMULATIE VERANDERT IN PERCEPTIE
Transductie = het proces waarbij fysische energie (vb: geluid-en lichtgolven) wordt omgezet
in neurale impulsen, deze energie wordt getransporteerd naar verschillende delen in de
hersenen
Het proces waarbij fysische energie, zoals licht- en geluidsgolven, wordt omgezet in neurale
impulsen, noemen we transductie (omvorming). Het begint op het moment dat een
sensorische neuron een fysieke stimulus (zoals de geluidsgolf van een trillende snaar)
opvangt. Als deze stimulus het bijpassende zintuig bereikt (vb oor), activeert het
gespecialiseerde neuronen in dat zintuig, die receptoren worden genoemd. Deze receptoren
zetten hun excitatie of prikkeling om in een zenuwimpuls.
Die zenuwimpuls vervoert sensorische informatie in gecodeerde vorm naar de hersenen,
waar hij verder zal worden verwerkt. Deze met informatie geladen impuls verplaatst zich
over een zenuwbaan naar gebieden in de hersenen die zijn gespecialiseerd in de verwerking
van zintuiglijke indrukken. Uit de neurale impulsen die via de zenuwbanen worden vervoerd,
halen de hersenen informatie over de elementaire kenmerken van de stimulus ( in dit geval
geluidssterkte, toonhoogte, richting van het geluid). Let wel, de stimulus zelf komt dus niet
verder dan de receptor. Het enige wat in het zenuwstelsel wordt verplaatst is informatie in
de vorm van een neurale impuls.
1.4 SENSORISCHE ADAPTATIE
= onze gevoeligheid neemt af als de prikkels constant blijven en terugkregen. Het stelt ons in
staat om de aandacht te richten op datgene wat wel belangrijk is
2
Sensatie en perceptie
= proces van waarneming (betekenisverlening) -> geven aan
alles een betekenis
= vroege stadium van perceptie waarin neuronen van een receptor -> stimulus omzetten in
een patroon van zenuwimpulsen (= eerste gewaarwording)
Wordt omgezet in een vorm die onze hersenen
kunnen begrijpen
1 Hoe verandert stimulatie in sensatie?
1.1 DE WAARNEMING
Het waarnemingsproces (3 fases)
1. Sensatie of gewaarwording
2. Organisatie tot geheel
3. betekenisverlening
Bottom-up-processen = prikkels die ons van buitenaf beïnvloeden
- gewoon iets waarnemen zonder iets van betekenis te geven
Top-down-processen = organiseren van info en het geven van een betekenis aan deze info
- betekenisverlening
1.2 HET RUWE MATERIAAL
Gewaarwording van fysieke prikkels
Men kan een ‘afbeelding’ of ‘prikkel’ dat we zien, niet waarnemen zonder er een betekenis
aan te geven.
1
, Psychologie
1.3 STIMULATIE VERANDERT IN PERCEPTIE
Transductie = het proces waarbij fysische energie (vb: geluid-en lichtgolven) wordt omgezet
in neurale impulsen, deze energie wordt getransporteerd naar verschillende delen in de
hersenen
Het proces waarbij fysische energie, zoals licht- en geluidsgolven, wordt omgezet in neurale
impulsen, noemen we transductie (omvorming). Het begint op het moment dat een
sensorische neuron een fysieke stimulus (zoals de geluidsgolf van een trillende snaar)
opvangt. Als deze stimulus het bijpassende zintuig bereikt (vb oor), activeert het
gespecialiseerde neuronen in dat zintuig, die receptoren worden genoemd. Deze receptoren
zetten hun excitatie of prikkeling om in een zenuwimpuls.
Die zenuwimpuls vervoert sensorische informatie in gecodeerde vorm naar de hersenen,
waar hij verder zal worden verwerkt. Deze met informatie geladen impuls verplaatst zich
over een zenuwbaan naar gebieden in de hersenen die zijn gespecialiseerd in de verwerking
van zintuiglijke indrukken. Uit de neurale impulsen die via de zenuwbanen worden vervoerd,
halen de hersenen informatie over de elementaire kenmerken van de stimulus ( in dit geval
geluidssterkte, toonhoogte, richting van het geluid). Let wel, de stimulus zelf komt dus niet
verder dan de receptor. Het enige wat in het zenuwstelsel wordt verplaatst is informatie in
de vorm van een neurale impuls.
1.4 SENSORISCHE ADAPTATIE
= onze gevoeligheid neemt af als de prikkels constant blijven en terugkregen. Het stelt ons in
staat om de aandacht te richten op datgene wat wel belangrijk is
2
