Samenvatting Methoden en technieken

Methoden en technieken
Hoofdstuk 0
Onderzoek: De zoektocht naar kennis en inzicht.

Normatieve vragen: Kijken naar de norm.
Esthetische vragen: Kijken wie of wat het het mooist gedaan heeft.

Significant: met 95% zekerheid kunnen zeggen dat het echt zo is.

Empirisme: Waarnemen.
Rationaliteit: Nadenken  Klopt dit wel?

Wetenschappelijk verantwoord onderzoek
- Waarneming  Theorie  onderzoek.
- Fundamenteel onderzoek: kennis opdoen.
- Toegepast onderzoek: De kennis gebruiken als toepassing.

Er zijn twee soorten fouten in een onderzoek.
- Systematisch: De methode is niet goed.
- Toevallig: De techniek is niet goed.

Kwantitatief onderzoek: Analyseren van cijfers.
Kwalitatief onderzoek: Analyseren van meningen.

Hoofdstuk 1
Analyse van het onderzoeksprobleem  Analyse van de onderzoekssituatie.
- Welke onderzoeksvragen vloeien hieruit voort?
- Welke informatie is beschikbaar?
- Is het onderzoek ethisch verantwoord?
- Is het onderzoek praktisch haalbaar?
Het uitgangspunt hierbij is:
- Wat moet het onderzoek uiteindelijk opleveren?
- Waarom voer je dit onderzoek uit?
- Wat wil je uiteindelijk bereiken?

Analyse van het onderzoeksprobleem.
- Wat is precies het probleem?
o Pas op voor management/beleidsvragen.
o Pas op voor normatieve/esthetische vragen.
o Ethiek: wil je het onderzoek uitvoeren?
- Hoe groot is het probleem?
- Wat is de aanleiding voor het onderzoek?
- Voor wie is het een probleem?
- Wat zijn de gevolgen?

Doelstelling  Het onderzoek heeft als doel…
“Het verkrijgen van kennis en inzicht in … bij … ten einde…“

Is er al informatie aanwezig?

,Onderzoeksvraag opstellen door…
1. Formuleer voorlopige onderzoeksvraag.
2. Is er sprake van een sub- of deelvraag?
3. Is het een vraag?
4. Is het een open of gesloten vraag?
5. Alternatieven formuleren.
6. Formuleer een definitieve onderzoeksvraag.
o Concreet & eenduidig.
o Vermijd woorden zoals: Optimaal en relatief, vage termen zoals
implementeren, doorontwikkelen en ontwikkelingskansen.
Het moet voor iedereen volstrekt helder zijn wat je gaat onderzoeken en je
onderzoeksbegrippen moeten slechts voor één uitleg vatbaar zijn.

Normatieve vragen: dit zijn vragen die een norm stellen. Is het goed dat..

Eenheden: eenheden kunnen naast mensen ook groepen, bedrijven, organisaties
of situaties zijn. De eenheden is op wat of wie de onderzoeksvraag betrekking
heeft.

Externe validiteit: In welke mate kun je de onderzoeksresultaten genereren naar
de beoogde populatie?

Kenmerken: Een abstracte eigenschap, bijvoorbeeld het geslacht.

Variabele: een kenmerk die omgezet is in meetbare termen.

Construct: een kenmerk met verschillende dimensies.

Concept: een makkelijk kenmerk zoals het geslacht.

Causaliteit: een oorzakelijk verband
Interne validiteit: de mate waarin variabelen in een sociaalwetenschappelijk
onderzoek een causale relatie met elkaar hebben en waarbij in het algemeen
onderzoeksresultaten niet aan zogenaamde onderzoeksartefacten moeten
worden toegeschreven.

Moderator kenmerk: kenmerken die van invloed zijn op een relatie tussen twee
kenmerken, maar niet in mediërende zin. Geslacht en leefsituatie (bijvoorbeeld
dat verkoopstrategieën een andere invloed hebben op mannen dan op vrouwen).

Mediërend effect: een kenmerk dat (een deel van) het verband tussen twee
andere begrippen verklaart. Leeftijd en opleiding (bijvoorbeeld bij het bekijken
van het verband tussen agressie en tv-kijken, verklaart intelligentie een deel van
het verband zonder dat het is meegenomen).

Anoniem: wanneer de gegevens van de respondent niet bekend zijn

Vertrouwelijk: De gegevens van de respondent worden zo behandeld dat de 3 e
partij niet kan achterhalen van wie het is.

, Hoofdstuk 2
Onderzoekseenheden
- Waarop heeft het onderzoek betrekking?
- Waarover doe je uitspraken?
o Mensen, bedrijven, organisaties of een situatie.
o Onderzoekseenheden bezitten kenmerken of eigenschappen.
o Onderzoekseenheden hoeven niet noodzakelijkerwijs de
respondenten van het onderzoek te zijn.
- Populatie  alles / iedereen
- Steekproef  een deel van het totaal
Bij een steekproef moet je goed afbakenen wat/wie je wel /niet gaat
ondervragen. Deze proef is minder betrouwbaar dan dat een populatie
proef is.

Ethische aspecten
- Deze kenmerken kunnen zowel voor als na het onderzoek beschreven
worden (door uitkomst van bijvoorbeeld de enquêtes). Bij dit deel moet er
dan omschreven worden hoe je daaraan gekomen bent. Deze kenmerken
moeten ook komen uit de aanleiding (bv heel Nederland of alleen een
stad).
- Een onderzoek is ethisch verantwoord wanneer:
o Eisen betreffende de respondent
 Expliciet toestemming
 Respondent juist en volledig inlichten over het doel en de
werkwijze van het onderzoek
 Gegevens anoniem en vertrouwelijk verwerken
 Geen nadelige effecten
o Eisen betreffende de onderzoeker
 Eerlijke en wetenschappelijke manier
 Replicatie eis: Geen plagiaat
 Geen gegevens aan derden verstrekken
 Volledige onafhankelijkheid van de opdracht gever

Frequentie onderzoeksvraag: vragen als hoe veel, hoe vaak of in welke mate
komt iets voor?

Verschilonderzoeksvraag: hierbij haat het om een vergelijking van
onderzoekseenheden, je vergelijkt bijvoorbeeld of vrouwen die hun eigen nam
behouden anders worden behandeld dan vrouwen die de naam van hun partner
aan nemen. (vaak bij een experiment)
Samenhangonderzoeksvraag: het gaat hierbij om de samenhang tussen twee
kenmerken, wanneer die twee kenmerken samenhangen, verandert de score op
het ene kenmerk als score op dat het andere kenmerk veranderd.

Beschrijvend onderzoek:bij een beschrijvend onderzoek gaat het om het
beschrijven van een bepaald fenomeen. Hierbij kijk je naar hoeveel, hoe vaak of
in welke mate iets voorkomt.

Exploratief onderzoek: bij exploratief onderzoek ga je een stap verder dan alleen
bij het beschrijven van gegevens: je kiest voor dit onderzoek als je wil nagaan
waarom je bepaalde gegevens of verschillen vind.

Toetsend onderzoek: als je al een theorie hebt en deze wil toetsen.