1.3NG Samenvatting periode 3
1.3cNG1 introductie dynamisch onderzoek
Dynamisch onderzoek: het volgen van het RF direct na toediening
Statisch onderzoek: het gefixeerde RF in beeld brengen na een lange tijd
Doel dynamisch onderzoek: het verkrijgen van een serie statische (planaire) afbeeldingen van een
orgaan, opgenomen in 1 richting gedurende een zekere tijd.
Kenmerken:
- De verdeling van het radiofarmacon verandert tijdens het onderzoek
- De gammacamera legt de passage van het radiofarmacon vast
- De afbeelding is niet heel erg mooi doordat je weinig telstatistiek hebt
Je gebruikt deze techniek als je inzicht wilt krijgen in dynamische processen zoals de doorbloeding,
uitscheiding van urine, maagontlediging en lymfeafvloed (wordt gebruikt om te kijken of er
metastasering is naar de lymfe knopen).
1e fase skeletscintigram voorbeeld:
De beeldkwaliteit is slecht omdat het beeld na 6 seconde gemaakt wordt en dus nog niet veel
telstatistiek ontvangen heeft. Hier kijk je naar de bloedtoevoer naar de handen.
Renografie voorbeeld:
Meestal worden de afbeeldingen in het begin kort na elkaar gemaakt totdat de nieren goed gevuld
zijn. Daarna duurt het iets langer voordat er een afbeelding gemaakt wordt, want dan wordt er
gekeken naar de uitscheiding.
,Toediening radiofarmacon:
Als het radiofarmacon geïnjecteerd is, stroomt het middelste deel sneller weg dan het deel dat dicht
bij de vaatwand zit doordat deze meer weerstand krijgt. Hierdoor is het radiofarmacon moeilijker te
volgen. Dit kun je compenseren door een bolus te creëren. Je spuit aan de voor en achterkant een
heel klein beetje lucht in waardoor het radiofarmacon beter bij elkaar blijft en dus beter te volgen is.
Dus het doel van de bolus is om een hoge activiteitsconcentratie te creëren bij de passage van het
orgaan/doelgebied. Het fysiologisch zout kan het stroom proces versnellen.
De positionering van de patiënt bij een statisch onderzoek moet vóór de injectie gebeuren, dit is erg
belangrijk. Maak hierbij gebruik van herkenbare anatomische punten: xiphoid, crista iliaca, os pubis.
Acquisitie:
- Tijd per frame: hoe meer frames hoe meer beeldjes dus vaak een beter beeld
- Temporele resolutie: het scheidend vermogen in de tijd welke tijd per frame moet je
instellen om een proces goed te kunne volgen
Als je tijd/frame relatief kort is, moet je rekening houden met de keuze van de collimator. Je kan dan
het beste kiezen voor een collimator HS (high sensitivity)
Je kiest voor een grove matrix (64x64) dus met minder pixels die groter zijn. Om zo toch voldoende
telstatistiek te kunnen bereiken.
Je tijd per frame is soms niet gelijk voor het totale onderzoek. Bij een renografie kies je in fase 1 voor
een tijd/frame van 1 sec/frame omdat je dan de doorbloeding in beeld wilt brengen. Bij fase 2 kies je
voor een grotere tijd/frame van 30 sec/frame omdat je dan een opname maakt van de uitscheiding.
Processing:
Je tekent de nieren al in tijdens het onderzoek waardoor er een grafiek ontstaat, de tijd-
activiteitcurve (TAC). Je kan ook al voorspellen hoelang het onderzoek dan gaat duren en of je de
patiënt een plasmiddel toe moet gaat dienen.
Voordelen:
- Functionele informatie over dynamische processen in het lichaam
- Snel/makkelijk/weinig invasief (binnendringing)
Nadelen:
- Nauwelijks anatomische informatie
- Geringe telstatistiek
, 1.3zNG1
Bij een dynamisch onderzoek wordt er gekozen voor een stopconditie in tijd in plaats van in counts.
Dit is omdat er na een bepaalde tijd een frame wordt gemaakt zoals is ingesteld. Ook is er ingesteld
hoeveel frames er gemaakt moeten worden dus is er bekent hoelang de opname duurt en is het
instellen van de stopconditie in tijd logisch. je volgt een proces.
- Omdat de tijd/frame is ingesteld (meestal 1sec/frame) is de acquisitietijd per opname bij een
dynamisch onderzoek relatief kort.
- Hoe sneller het proces dat je afbeeldt, hoe korter de acquisitietijd per frame (time/frame)
omdat je toch het verloop van het proces goed wilt kunnen volgen.
- De spatiële resolutie van een dynamisch onderzoek is relatief laag doordat de telstatistiek
laag is en er weinig counts opgevangen worden per pixel.
- Temporele resolutie: het onderscheidend vermogen naar tijdsverschillen. Hierbij heeft de
instelling van de tijd/frame (stopconditie) invloed op de temporele resolutie. Het aantal
frames per tijdseenheid.
- De frames die tijdens een dynamisch onderzoek opgenomen zijn kunnen als een filmpje
afgespeeld worden. Dit noemt men Cine Mode. Daarnaast kun je de counts per frame
(meestal binnen een ROI) ook uitzetten in functie van de tijd, dit wordt een Tijd Activiteit
Curve (TAC) genoemd. Uit deze TAC kun je de counts als functie van tijd aflezen, je kunt
voorspellen hoelang het onderzoek nog gaat duren en je kunt inschatten of je de patiënt een
plasmiddel moet toedienen. Je kunt ook de waarde van Tmax, T ½ en de rest waarde aan het
eind van het onderzoek aflezen.
Injectie techniek:
In de praktijk injecteert de MBB’er onder supervisie van de nucleair geneeskundige. Supervisie
betekent onder toezicht: dit betekent niet dat de nucleair geneeskundige er ook echt bij is. Hij/zij
heeft alleen de verantwoordelijkheid.
Bolusinjectie techniek: een injectie waarbij ze aan de voor- en achterzijde van het RF een heel klein
beetje lucht spuiten zodat het RF zich in zijn geheel verplaatst. Hierdoor is het RF makkelijker te
volgen omdat het een hogere activiteit uitstraalt en zo komt er meer RF bij het orgaan/doelgebied.
De locatie van toediening van de bolus heeft invloed op de compactheid van de bolus want als er in
kleinere venen ingespoten wordt, is er ook minder ruimte voor de bolus waardoor je een langgerekte
bolus krijgt. Als de bolus dichtbij ingespoten wordt heb je ook een mooiere bolus op de plaats wat je
wilt onderzoeken.
Post processing dynamisch onderzoek:
- Als het aantal sec per frame omlaag gaat (van 20s/frame naar 10s/frame), heb je een kortere
opname tijd. Hierdoor komen er minder counts op de collimator waardoor de telstatistiek
omlaag gaat. Omdat er sneller na elkaar een afbeelding wordt gemaakt, gaat de temporele
resolutie omhoog
- Bij het verhogen van de matrix (van 64x64 naar 512x512), wordt de spatiële resolutie hoger
doordat je meer pixels hebt. De telstatistiek daalt hierdoor doordat er nu minder counts per
pixel zijn.
- Door de LEAP collimator te vervangen voor een LEUHR-collimator, zullen er minder fotonen
op de collimator komen doordat de lammelen dichter op elkaar zitten. Hierdoor daalt de
telstatistiek want er zijn minder counts per pixel. De spatiële resolutie stijgt hierdoor doordat
er minder ‘foute’ straling wordt gedetecteerd.
- De zoom wordt aangepast van 1 naar 3,2, hierdoor worden er minder counts verzameld op
de collimator waardoor de spatiële resolutie stijgt en de telstatistiek daalt.
- Het aantal frames wordt verlaagd van 90 naar 70, hierdoor worden er minder frames
gemaakt waardoor de totale opname tijd daalt.
1.3cNG1 introductie dynamisch onderzoek
Dynamisch onderzoek: het volgen van het RF direct na toediening
Statisch onderzoek: het gefixeerde RF in beeld brengen na een lange tijd
Doel dynamisch onderzoek: het verkrijgen van een serie statische (planaire) afbeeldingen van een
orgaan, opgenomen in 1 richting gedurende een zekere tijd.
Kenmerken:
- De verdeling van het radiofarmacon verandert tijdens het onderzoek
- De gammacamera legt de passage van het radiofarmacon vast
- De afbeelding is niet heel erg mooi doordat je weinig telstatistiek hebt
Je gebruikt deze techniek als je inzicht wilt krijgen in dynamische processen zoals de doorbloeding,
uitscheiding van urine, maagontlediging en lymfeafvloed (wordt gebruikt om te kijken of er
metastasering is naar de lymfe knopen).
1e fase skeletscintigram voorbeeld:
De beeldkwaliteit is slecht omdat het beeld na 6 seconde gemaakt wordt en dus nog niet veel
telstatistiek ontvangen heeft. Hier kijk je naar de bloedtoevoer naar de handen.
Renografie voorbeeld:
Meestal worden de afbeeldingen in het begin kort na elkaar gemaakt totdat de nieren goed gevuld
zijn. Daarna duurt het iets langer voordat er een afbeelding gemaakt wordt, want dan wordt er
gekeken naar de uitscheiding.
,Toediening radiofarmacon:
Als het radiofarmacon geïnjecteerd is, stroomt het middelste deel sneller weg dan het deel dat dicht
bij de vaatwand zit doordat deze meer weerstand krijgt. Hierdoor is het radiofarmacon moeilijker te
volgen. Dit kun je compenseren door een bolus te creëren. Je spuit aan de voor en achterkant een
heel klein beetje lucht in waardoor het radiofarmacon beter bij elkaar blijft en dus beter te volgen is.
Dus het doel van de bolus is om een hoge activiteitsconcentratie te creëren bij de passage van het
orgaan/doelgebied. Het fysiologisch zout kan het stroom proces versnellen.
De positionering van de patiënt bij een statisch onderzoek moet vóór de injectie gebeuren, dit is erg
belangrijk. Maak hierbij gebruik van herkenbare anatomische punten: xiphoid, crista iliaca, os pubis.
Acquisitie:
- Tijd per frame: hoe meer frames hoe meer beeldjes dus vaak een beter beeld
- Temporele resolutie: het scheidend vermogen in de tijd welke tijd per frame moet je
instellen om een proces goed te kunne volgen
Als je tijd/frame relatief kort is, moet je rekening houden met de keuze van de collimator. Je kan dan
het beste kiezen voor een collimator HS (high sensitivity)
Je kiest voor een grove matrix (64x64) dus met minder pixels die groter zijn. Om zo toch voldoende
telstatistiek te kunnen bereiken.
Je tijd per frame is soms niet gelijk voor het totale onderzoek. Bij een renografie kies je in fase 1 voor
een tijd/frame van 1 sec/frame omdat je dan de doorbloeding in beeld wilt brengen. Bij fase 2 kies je
voor een grotere tijd/frame van 30 sec/frame omdat je dan een opname maakt van de uitscheiding.
Processing:
Je tekent de nieren al in tijdens het onderzoek waardoor er een grafiek ontstaat, de tijd-
activiteitcurve (TAC). Je kan ook al voorspellen hoelang het onderzoek dan gaat duren en of je de
patiënt een plasmiddel toe moet gaat dienen.
Voordelen:
- Functionele informatie over dynamische processen in het lichaam
- Snel/makkelijk/weinig invasief (binnendringing)
Nadelen:
- Nauwelijks anatomische informatie
- Geringe telstatistiek
, 1.3zNG1
Bij een dynamisch onderzoek wordt er gekozen voor een stopconditie in tijd in plaats van in counts.
Dit is omdat er na een bepaalde tijd een frame wordt gemaakt zoals is ingesteld. Ook is er ingesteld
hoeveel frames er gemaakt moeten worden dus is er bekent hoelang de opname duurt en is het
instellen van de stopconditie in tijd logisch. je volgt een proces.
- Omdat de tijd/frame is ingesteld (meestal 1sec/frame) is de acquisitietijd per opname bij een
dynamisch onderzoek relatief kort.
- Hoe sneller het proces dat je afbeeldt, hoe korter de acquisitietijd per frame (time/frame)
omdat je toch het verloop van het proces goed wilt kunnen volgen.
- De spatiële resolutie van een dynamisch onderzoek is relatief laag doordat de telstatistiek
laag is en er weinig counts opgevangen worden per pixel.
- Temporele resolutie: het onderscheidend vermogen naar tijdsverschillen. Hierbij heeft de
instelling van de tijd/frame (stopconditie) invloed op de temporele resolutie. Het aantal
frames per tijdseenheid.
- De frames die tijdens een dynamisch onderzoek opgenomen zijn kunnen als een filmpje
afgespeeld worden. Dit noemt men Cine Mode. Daarnaast kun je de counts per frame
(meestal binnen een ROI) ook uitzetten in functie van de tijd, dit wordt een Tijd Activiteit
Curve (TAC) genoemd. Uit deze TAC kun je de counts als functie van tijd aflezen, je kunt
voorspellen hoelang het onderzoek nog gaat duren en je kunt inschatten of je de patiënt een
plasmiddel moet toedienen. Je kunt ook de waarde van Tmax, T ½ en de rest waarde aan het
eind van het onderzoek aflezen.
Injectie techniek:
In de praktijk injecteert de MBB’er onder supervisie van de nucleair geneeskundige. Supervisie
betekent onder toezicht: dit betekent niet dat de nucleair geneeskundige er ook echt bij is. Hij/zij
heeft alleen de verantwoordelijkheid.
Bolusinjectie techniek: een injectie waarbij ze aan de voor- en achterzijde van het RF een heel klein
beetje lucht spuiten zodat het RF zich in zijn geheel verplaatst. Hierdoor is het RF makkelijker te
volgen omdat het een hogere activiteit uitstraalt en zo komt er meer RF bij het orgaan/doelgebied.
De locatie van toediening van de bolus heeft invloed op de compactheid van de bolus want als er in
kleinere venen ingespoten wordt, is er ook minder ruimte voor de bolus waardoor je een langgerekte
bolus krijgt. Als de bolus dichtbij ingespoten wordt heb je ook een mooiere bolus op de plaats wat je
wilt onderzoeken.
Post processing dynamisch onderzoek:
- Als het aantal sec per frame omlaag gaat (van 20s/frame naar 10s/frame), heb je een kortere
opname tijd. Hierdoor komen er minder counts op de collimator waardoor de telstatistiek
omlaag gaat. Omdat er sneller na elkaar een afbeelding wordt gemaakt, gaat de temporele
resolutie omhoog
- Bij het verhogen van de matrix (van 64x64 naar 512x512), wordt de spatiële resolutie hoger
doordat je meer pixels hebt. De telstatistiek daalt hierdoor doordat er nu minder counts per
pixel zijn.
- Door de LEAP collimator te vervangen voor een LEUHR-collimator, zullen er minder fotonen
op de collimator komen doordat de lammelen dichter op elkaar zitten. Hierdoor daalt de
telstatistiek want er zijn minder counts per pixel. De spatiële resolutie stijgt hierdoor doordat
er minder ‘foute’ straling wordt gedetecteerd.
- De zoom wordt aangepast van 1 naar 3,2, hierdoor worden er minder counts verzameld op
de collimator waardoor de spatiële resolutie stijgt en de telstatistiek daalt.
- Het aantal frames wordt verlaagd van 90 naar 70, hierdoor worden er minder frames
gemaakt waardoor de totale opname tijd daalt.
