Taak 11 Leerdoelen
Scambler H5 soorten patiënt-arts relaties
1. Wat is dementie?
Dementie is een verzamelnaam voor ruim 50 verschillende ziektes. De overeenkomst tussen
deze ziektes is dat ze de hersenen aantasten, waardoor iemands geestelijke gezondheid
(meestal) langzaam slechter wordt. Bij veel verschillende soorten dementie begint dat met
geheugenverlies of een verandering in gedrag (niet bij alle soorten).
Progressief en onomkeerbaar, je kan het proces wel verlangzamen.
De meest voorkomende soort is de ziekte van Alzheimer.
Focussen op:
- Verschil tussen dementie en geheugenverlies
- Wanneer is het echt dementie? Vastgesteld wanneer het je functioneren beperkt.
- Waaraan zou je dementie kunnen herkennen?
- Minimaal 2 van bepaalde domeinen voldoen om te voldoen aan diagnose dementie.
- Wat valt onder label dementie?
(Niet uit hoofd leren, gewoon redenatie begrijpen) NHG-richtlijnen voor diagnose en
testen, criteria voor het vaststellen van diagnose dementie (wat doet de huisarts, kijken naar
het totaalplaatje):
- Wat zijn de symptomen, wat is er aan de hand?
- Zijn er beperkingen in dagelijks leven (taken, onthouden, herkennen, concentratie)?
- Hoe iemand zich gedraagt/ is dit verandert (persoonlijkheid)?
2. Welke soorten dementie zijn er? (Alzheimer, fronto-temporale dementie, Lewy Body
dementie, vasculaire dementie)
- Alzheimer; het bekendste type dementie, in 70% van de gevallen van dementie is er
sprake van Alzheimer. De ziekte begint vaak met geheugenproblemen en moeite
hebben met alledaagse handelingen. In de latere fases komen er veel andere
symptomen bij. Progressieve ziekte, wordt steeds erger.
Symptomen:
o Moeite met alledaagse handelingen
o Veranderingen in karakter en gedrag
o Problemen met taal
o Moeite met verwerken van waarnemingen
o Taalstoornissen
Afasie, vaak eerste signaal taalstoornis
Parafasieen
Agrammatisme (slechte formuleren)
Echolalie (herhalen van woorden of zinnen van andere mensen)
Palilalie (herhalen van eigen woorden)
Perseveraties (blijven hangen in gedachtes en emoties)
o Vaardigheden
Apraxie, gecoordineerde handelingen uitvoeren, lepeltje verkeerd om
in de thee
o Herkenning
Agnosie, sensorische stimuli herkennen
Dyscalculie, rekenen
, Prosopagnosie, gezichten herkennen
Dysgrafie, schrijven
Vingeragnosie, bepaalde vingers niet meer herkennen, wijsvinger
opsteken
Somatoagnosie, hetzelfde maar dan been of arm (moeilijk ook met pijn
aangeven, weten niet waar)
o Verlies van executieve functies, plannen, complexe taken,
o Neuro psychiatrische functies
Verloop:
Begin niet echt duidelijk dat iemand ziek is, iets meer problemen met geheugen en
oriëntatie. In de laatste fase kan je er niet meer omheen, iemand kan niet meer voor
zichzelf zorgen en heeft veel hulp nodig bij dingen. Verloopt meestal in 3 fases.
Vroege fase: Kleine veranderingen in gedrag en capaciteiten.
Tekenen: recente gesprekken of gebeurtenissen vergeten, zich herhalen, draad van
verhaal verliezen, verward zijn etc.
Middenfase: Wordt steeds duidelijker dat iemand ziek is, heeft steeds meer hulp
nodig bij dagelijkse handelingen, zoals eten, wassen en aankleden. Ook steeds meer
vergeetachtig, vaker dingen herhalen en moeite krijgen om mensen te herkennen.
Tekenen: Snel overstuur/ boos/ agressief, desoriëntatie, weglopen, verstoord slaap-
waak ritme, zich op ongewone manier gedragen, visuele problemen, hallucinaties.
Laatste fase: Steeds meer hulp van anderen nodig, geheugenverlies is groot. De
persoon herkent bekende voorwerpen, mensen of plekken niet meer. Ook plekken
die heel bekend waren of mensen die heel dichtbij staan.
Tekenen: moeite met kauwen en slikken, veel afvallen, niet meer zindelijk zijn,
problemen met taal en spraak, schreeuwen of herhalen, onrustig gedragen, zoeken
naar iets of iemand, verdrietig of agressief, bedreigd voelen.
Levensverwachting: Verschilt van mens tot mens, ziekteduur is meestal tussen de
3-20 jaar. Gemiddelde levensverwachting is 6,5 jaar. Duurt meestal 8-10 jaar, verloop
van de ziekte. Langzaam maar constant verloop.
Oorzaken: Gaan zenuwcellen in hersenen kapot, komt door ophopingen van eiwitten
(amyloïde en tau) in de zenuwcellen. Ook kunnen bepaalde vezels zich in de cellen
ophopen, de ophopingen verstoren de onderlinge communicatie en samenwerking
tussen de zenuwcellen in de hersenen (synapsen leiden verlies). Maar waarom deze
ophopingen ontstaan nog niet duidelijk.
Hersenatrofie, weefselverlies in de hersenen
Begin: Hippocampus, geheugen
Later: in temporaalkwab, slaap
Hersenen: De plek waar zenuwcellen vaak als eerst kapotgaan is de hippocampus
Moeilijker informatie onthouden.
Behandeling: Medicijnen die symptomen kunnen vertragen of verminderen,
effectiviteit verschilt per persoon. Ook manieren om zo lang mogelijk te blijven
functioneren; blijf fysiek, sociaal, mentaal actief. Zorg voor goede lichamelijke
conditie, gezonde voeding, voldoende slaap, ontspanning.
- Vasculaire dementie: Na alzheimer meest voorkomend, de oorzaak is een probleem
in de doorbloeding van de hersenen. Symptomen hangen af van welk hersengebied
Scambler H5 soorten patiënt-arts relaties
1. Wat is dementie?
Dementie is een verzamelnaam voor ruim 50 verschillende ziektes. De overeenkomst tussen
deze ziektes is dat ze de hersenen aantasten, waardoor iemands geestelijke gezondheid
(meestal) langzaam slechter wordt. Bij veel verschillende soorten dementie begint dat met
geheugenverlies of een verandering in gedrag (niet bij alle soorten).
Progressief en onomkeerbaar, je kan het proces wel verlangzamen.
De meest voorkomende soort is de ziekte van Alzheimer.
Focussen op:
- Verschil tussen dementie en geheugenverlies
- Wanneer is het echt dementie? Vastgesteld wanneer het je functioneren beperkt.
- Waaraan zou je dementie kunnen herkennen?
- Minimaal 2 van bepaalde domeinen voldoen om te voldoen aan diagnose dementie.
- Wat valt onder label dementie?
(Niet uit hoofd leren, gewoon redenatie begrijpen) NHG-richtlijnen voor diagnose en
testen, criteria voor het vaststellen van diagnose dementie (wat doet de huisarts, kijken naar
het totaalplaatje):
- Wat zijn de symptomen, wat is er aan de hand?
- Zijn er beperkingen in dagelijks leven (taken, onthouden, herkennen, concentratie)?
- Hoe iemand zich gedraagt/ is dit verandert (persoonlijkheid)?
2. Welke soorten dementie zijn er? (Alzheimer, fronto-temporale dementie, Lewy Body
dementie, vasculaire dementie)
- Alzheimer; het bekendste type dementie, in 70% van de gevallen van dementie is er
sprake van Alzheimer. De ziekte begint vaak met geheugenproblemen en moeite
hebben met alledaagse handelingen. In de latere fases komen er veel andere
symptomen bij. Progressieve ziekte, wordt steeds erger.
Symptomen:
o Moeite met alledaagse handelingen
o Veranderingen in karakter en gedrag
o Problemen met taal
o Moeite met verwerken van waarnemingen
o Taalstoornissen
Afasie, vaak eerste signaal taalstoornis
Parafasieen
Agrammatisme (slechte formuleren)
Echolalie (herhalen van woorden of zinnen van andere mensen)
Palilalie (herhalen van eigen woorden)
Perseveraties (blijven hangen in gedachtes en emoties)
o Vaardigheden
Apraxie, gecoordineerde handelingen uitvoeren, lepeltje verkeerd om
in de thee
o Herkenning
Agnosie, sensorische stimuli herkennen
Dyscalculie, rekenen
, Prosopagnosie, gezichten herkennen
Dysgrafie, schrijven
Vingeragnosie, bepaalde vingers niet meer herkennen, wijsvinger
opsteken
Somatoagnosie, hetzelfde maar dan been of arm (moeilijk ook met pijn
aangeven, weten niet waar)
o Verlies van executieve functies, plannen, complexe taken,
o Neuro psychiatrische functies
Verloop:
Begin niet echt duidelijk dat iemand ziek is, iets meer problemen met geheugen en
oriëntatie. In de laatste fase kan je er niet meer omheen, iemand kan niet meer voor
zichzelf zorgen en heeft veel hulp nodig bij dingen. Verloopt meestal in 3 fases.
Vroege fase: Kleine veranderingen in gedrag en capaciteiten.
Tekenen: recente gesprekken of gebeurtenissen vergeten, zich herhalen, draad van
verhaal verliezen, verward zijn etc.
Middenfase: Wordt steeds duidelijker dat iemand ziek is, heeft steeds meer hulp
nodig bij dagelijkse handelingen, zoals eten, wassen en aankleden. Ook steeds meer
vergeetachtig, vaker dingen herhalen en moeite krijgen om mensen te herkennen.
Tekenen: Snel overstuur/ boos/ agressief, desoriëntatie, weglopen, verstoord slaap-
waak ritme, zich op ongewone manier gedragen, visuele problemen, hallucinaties.
Laatste fase: Steeds meer hulp van anderen nodig, geheugenverlies is groot. De
persoon herkent bekende voorwerpen, mensen of plekken niet meer. Ook plekken
die heel bekend waren of mensen die heel dichtbij staan.
Tekenen: moeite met kauwen en slikken, veel afvallen, niet meer zindelijk zijn,
problemen met taal en spraak, schreeuwen of herhalen, onrustig gedragen, zoeken
naar iets of iemand, verdrietig of agressief, bedreigd voelen.
Levensverwachting: Verschilt van mens tot mens, ziekteduur is meestal tussen de
3-20 jaar. Gemiddelde levensverwachting is 6,5 jaar. Duurt meestal 8-10 jaar, verloop
van de ziekte. Langzaam maar constant verloop.
Oorzaken: Gaan zenuwcellen in hersenen kapot, komt door ophopingen van eiwitten
(amyloïde en tau) in de zenuwcellen. Ook kunnen bepaalde vezels zich in de cellen
ophopen, de ophopingen verstoren de onderlinge communicatie en samenwerking
tussen de zenuwcellen in de hersenen (synapsen leiden verlies). Maar waarom deze
ophopingen ontstaan nog niet duidelijk.
Hersenatrofie, weefselverlies in de hersenen
Begin: Hippocampus, geheugen
Later: in temporaalkwab, slaap
Hersenen: De plek waar zenuwcellen vaak als eerst kapotgaan is de hippocampus
Moeilijker informatie onthouden.
Behandeling: Medicijnen die symptomen kunnen vertragen of verminderen,
effectiviteit verschilt per persoon. Ook manieren om zo lang mogelijk te blijven
functioneren; blijf fysiek, sociaal, mentaal actief. Zorg voor goede lichamelijke
conditie, gezonde voeding, voldoende slaap, ontspanning.
- Vasculaire dementie: Na alzheimer meest voorkomend, de oorzaak is een probleem
in de doorbloeding van de hersenen. Symptomen hangen af van welk hersengebied
