Samenvatting algemene chemie

samenvatting algemene chemie semester 1 -1BLT




ALGEMENE CHEMIE S1
1. INLEIDING

 Hypothese: een voorlopige verklaring van een natuurverschijnsel
 Natuurwetten: vastgestelde wetmatigheden in bepaalde verschijnselen, die als universeel en
onveranderlijk worden beschouwd
 Overleeft hypothese experimentele testen = theorie of model
 Theorie of model: natuurwetten verklaren of voorspellingen over natuurfenomenen te doen

2. STRUCTUURMODEL VAN DE MATERIE

2.1 MATERIE ALS MENGSEL VAN ZUIVERE STOFFEN

 Materie: verzamelnaam voor alles wat massa heeft
 Stof: kenmerken zoals kooktemperatuur, smelttemperatuur, vlampunt, massadichtheid
 Mengsel: zuivere stoffen gemengd


2.1.1 SOORTEN MENGSEL
 Homogene mengsels: je kan de verschillende componenten niet van elkaar onderscheiden
(diameter < 10-9)
 In oplossingen: meest aanwezig = oplosmiddel/solvent, minst aanwezig = opgeloste
stoffen
 Colloïdale mengsels: overgang tussen homogene en heterogene mengsels (10-7 < diameter <
10-9)
 Heterogene mengsels: je kan minstens 1 component onderscheiden (diameter > 10-7)
 Grove mengsels: vast + vast
 Suspensie: fijn vast + vloeistof
 Emulsie: fijn vloeistof + vloeistof
 Nevel: fijn vloeistof + gas
 Rook: fijn vast + gas
 Schuim: gas + vloeistof


2.1.2 SCHEIDEN VAN MENGSELS
Scheidingstechniek: fysisch proces om 1 of meerdere componenten uit een mengsel af te zonderen

 Manueel scheiden: 1 van de componenten wordt met de hand uit het mengsel gehaald
 Zeven: wat door de zeef gaat is groter dan de openingen van de zeef
 Filtreren: zelfde werkwijze als zeven
 Wat in filter achterblijft = r esidu
 Wat door filter gaat = fi ltr aat
 Decanteren: 2 of meerdere niet-mengbare stoffen te scheiden op basis van verschil in
massadichtheid
 -> scheitrechter (meestal bij emulsies)
 Centrifugeren: de inhoud wordt onderworpen aan middelpuntvliedende kracht
doordat het snel rondgedraaid wordt

1

, samenvatting algemene chemie semester 1 -1BLT


 Stoffen met grootste massadichtheid = buitenkant
 Stoffen met kleinste massadichtheid = binnenkant
 Extraheren: extractievloeistof wordt toegevoegd -> onttrekt bestanddelen die goed oplosbaar
zijn in deze vloeistof
 Adsorberen: vast adsorptiemiddel wordt aan mengsel toegevoegd -> onttrekt bestanddelen die
grote affiniteit met dit middel hebben
 Destilleren: bij verhitten van mengsel zal stof met laagste kooktemperatuur eerst verdampen
en dit zonderen we af
 Stof met laagste kooktemperatuur = destillaat
 Stof met hoogste kooktemperatuur = r esidu

2.2 ZUIVERE STOFFEN, MOLECULEN, ATOMEN

 Zuivere stof: bevat 1 soort molecule of roosterstructuur
 Samengestelde stof: opgebouwd uit verschillende elementen (H2O)
 Enkelvoudige stof: opgebouwd uit dezelfde elementen (O2)
 Samengestelde stof: bevat meerdere soorten molecules of roosterstructuren

2.3 CHEMISCH TEKENSCHRIFT




 Symbool van een element: bestaat uit 1 soms 2 letters
 Brutoformule: aantal elementen van elke soort in zuivere stof
 Moleculen: in elke aggregatietoestand moeten afzonderlijke, duidelijk afgebakende
stofeenheden voorkomen


2.3.1 FORMULES VAN ENKELVOUDIGE STOFFEN
FORMULE SY STEMATISCHE NAAM TRIVIALE NAAM
O2 dizuurstof zuurstofgas
O3 trizuurstof ozon


2

, samenvatting algemene chemie semester 1 -1BLT



H2 diwaterstof waterstofgas
N2 distikstof stikstofgas
CL 2 dichloor chloorgas




2.3.2 FORMULES VAN SAMENGESTELDE STOFFEN
 Brutoformule (zuivere stof) enkel informatie over aard en aantal berhouding van
voorkomende elementen
 Coëfficiënt/voorgetal: aantal atomen, moleculen of roosterstructuren

3. ATOOMBOUW

3.1 HISTORIEK




Bolvormig, Positieve bol, Atoom volledig Elektronen Orbitalen
volledig gevuld daarrond leeg, 1 (geladen) liggen op ≠
met deeltjes negatieve kern + later afstand
‘elektronen’ ontdekking (schillen) van
protonen kern



3.2 SAMENSTELLING EN SYMBOLISCHE VOORSTELLING ATOOM

elektronen


neutronen




protonen

3

, samenvatting algemene chemie semester 1 -1BLT



ELEMENTAIR AFK ORTING RELATIEVE MASSA RELATIEVE
DEELTJE LADING
atoom ker n proton p+ 1,0 +1
neutron n0 1,0 0
elektr onenw olk elektron e -
0,0 -1



 E: element
 A: massagetal = totaal aantal nucleonen (= kerndeeltjes)
 Z: atoomnummer = totaal aantal protonen




 Isotopen: zelfde atoomnummer, verschillend massagetal
 Zelfde hoeveelheid protonen en elektronen, verschillende hoeveelheid neutronen
 Atoom: protonen = elektronen (neutraal)
 Anion/negatief ion: elektronen > protonen (negatief)
 Kation/positief ion: elektronen < protonen (positief)

3.3 GEMIDDELDE RELATIEVE ATOOMMASSA

 Gemiddelde absolute atoommassa: werkelijke gemiddelde massa van het atoom (kg)
 Internationale atoommassa-eenheid (u): 1/12 van absolute atoommassa van 12C-isotoop
 1 u = 1,66 . 10-27 kg
matoom gemiddeld
 Gemiddelde relatieve atoommassa (Ar):
u
 -> staat in PSE
 Gemiddelde relatieve molecuulmassa (Mr): som van de gemiddelde relatieve atoommassa’s

3.4 ELEKTRONEN

= hebben deeltjeseigenschappen en golfeigenschappen

 Onzekerheidsprincipe van Heisenber g: onmogelijk om gelijktijdig, met hoge precisie, de
plaats en snelheid van een elektron te kennen
 Er kunnen toestanden met welbepaalde discontinue energiewaarden voorkomen

Een orbitaal is een ruimtelijke voorstelling waarbinnen 90% kans bestaat om een elektron aan te
treffen

 Hoofdkwantumgetal (n): getalwaarde die een maat is voor de gemiddelde afstand tot de kern
waarin elektron zich bevindt
 1 tot en met 7: schillen
 KLMNOP
 Maximaal elektronen per schil: 2n2 (max. 32 e-)
 Nevenkwantumgetal (l): getalwaarde die de vorm van het orbitaal beschrijft
 0 tot en met n-1 (max. 4)
 Subschillen: s p d f

4