Samenvatting sociale psychologie

Sociale psychologie
Hoofdstuk 1: kennismaken met sociale psychologie

Woord vooraf:
 Sociale deprivatie: wat er gebeurt met iemand
wanneer je een mens een lange tijd ontneemt van
sociale prikkels ( → hallucinaties, hersenen
neurologische achterstand)
 Sociale paradox: wanneer we zo nodig contact
moeten hebben met elkaar, maar het toch niet
opzoeken
o bv: plaatsje in de bus open laten terwijl je wel
kan zitten
 Connectiekans: we zouden meer kansen moet krijgen om met elkaar te
praten
 Invloed: wat staan elk moment onder invloed van iemand anders
o Expliciete invloed: iemand die je uitdrukkelijk zegt/vraagt iets te
doen wat je niet direct van plan was te doen
o Impliciete invloed: mensen doen iets en op 1 of andere manier
merken mensen dit en gaan ze het ook doen
 Iedere mens beschikt over mensenkennis = intuïtieve of
voorwetenschappelijke sociale psychologie (lijntje) na 1 observatie een
vaststelling maken

, 1.1 studieobject van de sociale psychologie

1.1.1 gebiedsomschrijving

Gedachten, gevoelens, handelingen

 Overt en covert
o Overt
 Openlijk, zichtbaar, duidelijk waarneembaar
 Het gedrag of de boodschap is voor iedereen te zien of horen
 Bv: iemand steekt zijn hand op in de klas, dat is een overt
(zichtbaar) signaal.
o Covert:
 Verborgen, innerlijk, niet direct verneembaar
 Het gaat om gedachten gevoelens of gedragingen die niet
direct zichtbaar zijn voor anderen
 Bv. iemand voelt zich boos, maar verbergt dat en glimlacht
toch -> de boodheid is covert
 Non-verbaal gedrag: alles wat we doen met ons lichaam + bepaalde
aspecten van het verbale gedrag (= paraverbaal: alles wat met de manier
van spreken te maken heeft, maar niet de woorden zelf)


Mehrabian’s 7-38-55% regel

Als mensen met elkaar communiceren, zouden we 7% meenemen van wat er
wordt gezegd (verbale stuk), 38% letten we op de stem, toon etc. & 55% zouden
we richten aan de lichaamstaal (non-verbale stuk)


 Ambiguiteit: dubbel
o Ambigue situatie: onzekere situatie
Bv. Je vraagt aan je lief of hij nog van je houdt en terwijl hij ja zegt,
kijkt hij weg
 Dit zorgt ervoor dat je onzeker bent en er een dubbel gevoel over
krijgt

,Verschil met andere vakgebieden die gedrag van ensen bestuderen
 Persoonlijkheidspsychologie: Je gaat het gedrag van mensen (bv. Gebrek
aan behulpzaamheid) toeschrijven aan disposities (hun karaktertrekken)
 Dispositionisme
 Sociale psychologie: niet direct aan persoonlijkheidstrekken toeschrijven,
maar verklaringen zoeken in context, situatie, omgeving
 => Situationisme

Drie soorten invloed / aanwezigheid
1. Fysiek / feitelijk
o De persoon is er letterlijk en hierdoor wordt je beïnvloed
(rugzaktoeristen -> je kan hier bang van krijgen op een luchthaven)
2. Voorgesteld
o Je wordt niet altijd beinvloed door mensen die werkelijk aanwezig
zijn (wat zou mijn beste vriendin hiervan denken?)
3. Impliciet / onrechtstreeks
o Alles wat met reclame te maken heeft (reclame probeert je te
beïnvloeden)
o Nudges: kleine dingen die je in een bepaalde richting willen sturen


Wetenschap vs. Intuïtieve kennis (gezond verstand)


Soms: soort zoekt soort
Soms: zoeken we het tegengestelde


Gezond verstand (intuitieve kennis)
 Eenzijdig -> obv eenzijdige selectie ga je er door je gezond verstand vanuit
dat het zo
 Subjectief


Wetenschap
 Gaat systematisch te werk
 Objectief > los van wie er in het oz zit, moeten we toch obj op dezelfde
resultaten komen mocht het iemand anders zijn

, 1.1.2 methodes van onderzoek

Drie methodes van onderzoek

 Begrijpende (beschrijvende) methode




Observatie

o Ik wil iets weten over iets waar nog niet veel over geweten is, dus ik
observeer
o Gedrag mensen begrijpen
o Gedrag verzamelen
o Gedrag beschrijven

Voordelen

o Ecologische validiteit: mate waarin het onderzoek conclusies
toelaat over het ‘natuurlijk’ voorkomende gedrag van mensen in
situaties die ze ‘in het echte leven’ ook tegenkomen
 Komt wat je onderzoekt overeen met de dagelijkse realiteit?

Nadelen

o Hoe lang moet je wachten tot je iets kan observeren -> je bent
afhankelijk van de doelgroep dat je op dat moment observeert
o Je kan geen conclusies trekken over het oorzaak & gevolg van het
gedrag, enkel over hetgeen dat zich voordoet

Zelfbeschrijving

o Kan bij coverte processen: bv adhv een vragenlijst
o Zeldzame overte gedragingen: bv door vragenlijst door te sturen
naar mensen (zicht krijgen op iets zeldzaam)

Beperkingen

o Mensen zijn er niet altijd toe in staat om te antwoorden