Week 1
Kennisclips
Wat is navordering?
■Navordering (art. 16 AWR): het opnieuw vaststellen van een belastingaanslag wanneer
blijkt dat de oorspronkelijke aanslag te laag was vastgesteld. Bevoegdheid van de
inspecteur om aanslag die eerder is opgelegd te wijzigen, oftewel te herzien. Gebeurt alleen
bij aanslagbelastingen. Voor aangiftebelasting geldt naheffing.
■Dit mechanisme biedt de fiscus de mogelijkheid om fouten of omissies te herstellen.
Herzieningsmogelijkheid voor de inspecteur.
■Het is echter niet altijd toegestaan: er moet sprake zijn van een nieuw feit of kwade trouw.
Voorwaarden voor navordering
De Belastingdienst kan niet zomaar navorderen. Artikel 16 AWR stelt enkele belangrijke
voorwaarden/grondslagen navordering (1 van deze 3 nodig voor opleggen
navorderingsaanslag):
■• Nieuw feit: Informatie die de inspecteur redelijkerwijs niet kon weten bij de oorspronkelijke
aanslag.
■• Kwade trouw: Bewuste foutieve informatie van de belastingplichtige. Als geen sprake is
van nieuw feit.
■• kenbare fout (lid 2 sub c): Geen nieuw feit vereist bij fouten die voor de
belastingplichtigekenbaar waren.
Wat is een nieuw feit?
■Een nieuw feit is informatie die pas na het vaststellen van de aanslag ontdekt wordt, en die
redelijkerwijs niet bekend kon zijn bij de inspecteur. Feit die niet bekend was en niet bekend
kon zijn toen inspecteur eerste aanslag oplegde. Als de inspecteur merkt dat definitieve
aanslag te laag is en bij het vaststellen van deze aanslag nog niet beschikte over feiten of
informatie die wel van belang was voor opleggen definitieve aanslag, en komt later erachter
bv dmv boekenonderzoek, dan kan hij die definitieve aanslag herzien met een
navorderingsaanslag met inachtneming van de nieuwe feiten en omstandigheden.
■Een ambtelijk verzuim, waarbij de inspecteur fouten maakt die hij had kunnen voorkomen,
geldt niet als nieuw feit. Als inspecteur zelf fouten heeft gedaan, bepaalde dingen niet heeft
gezien die wel bekend hadden kunnen zijn, dan sprake van ambtelijk verzuim en mag geen
navorderingsaanslag worden opgelegd.
■Voorbeelden van nieuwe feiten zijn het niet aangeven van inkomsten of nieuwe informatie
tijdens een boekenonderzoek. Soms ook van externe partijen zoals banken of
verzekeringsmaatschappijen.
Kwade trouw
■Navordering zonder nieuw feit is toegestaan bij kwade trouw.
■Kwade trouw betekent dat de belastingplichtige bewust verkeerde informatie heeft verstrekt
of cruciale informatie heeft verzwegen. Actief valse informatie gegeven of passief informatie
onthouden. Actieve of passieve houding moet opzettelijk zijn gebeurd, als dat vaststaat dan
kan sprake zijn van te kwader trouw. Dan weet inspecteur nieuwe feiten niet omdat de
belastingplichtige te kwader trouw is en heeft dus nieuwe feit niet nodig.
■Het bewijs van kwade trouw ligt bij de inspecteur, en dit criterium wordt strikt toegepast.
1
,Navordering bij kenbare fouten
■Wanneer de fout voor de belastingplichtige duidelijk zichtbaar was bij de oorspronkelijke
aanslag, kan navordering plaatsvinden zonder nieuw feit. Als heel duidelijk is voor
belastingplichtige dat vastgestelde aanslag rust op een fout. Geen nieuw feit nodig als
belastinginspecteur en geen kwader trouw te bewijzen.
■Bijvoorbeeld als een belastingplichtige een onredelijk hoge aftrek claimt die niet
overeenkomt met de feiten in de aangifte.
Navorderingstermijn
Lid 3
■De navorderingstermijn is normaal gesproken 5 jaar, gerekend vanaf het ontstaan van de
belastingschuld. 5 jaar na einde van het kalenderjaar, dus steeds op 31-12.
■Bij buitenlandse vermogens of inkomsten kan de termijn verlengd worden tot 12 jaar,
gezien de moeilijkheid om deze gegevens te achterhalen.
■Na deze termijn kan de Belastingdienst in principe geen navordering meer doen, tenzij
uitzonderingen van toepassing zijn.
Verlengde navorderingstermijn
■De Belastingdienst heeft een verlengde termijn van 12 jaar voor navordering bij
buitenlandse vermogensbestanddelen en inkomsten.
■Dit biedt de fiscus extra tijd om internationaal belastingontduiking te achterhalen.
12jaarstermijn niet onevenredig lang? Ter discussie stellen.
Belangrijke jurisprudentie over navordering
■Verschillende arresten hebben verduidelijkt wat een nieuw feit is en hoe kwade trouw moet
worden toegepast:
■• HR BNB 1986/129: Inspecteur mag niet navorderen bij ambtelijk verzuim.
■• HR BNB 1994/250: Kwade trouw omvat zowel opzettelijk verzwijgen als grove
nalatigheid.
Conclusie
■Artikel 16 AWR biedt de mogelijkheid voor de Belastingdienst om te corrigeren wat eerder
verkeerd is vastgesteld.
■Navordering kan alleen bij een nieuw feit, kwade trouw of kenbare fouten. De standaard
navorderingstermijn is 5 jaar, maar kan worden verlengd tot 12 jaar in buitenlandse situaties.
■Belastingplichtigen moeten altijd goed letten op hun verplichtingen om te voorkomen dat ze
worden geconfronteerd met navorderingen.
Inleiding
Navordering en naheffing heffen/vorderen beide extra belasting na, maar de voorwaarden
en grondslagen zijn anders.
■Naheffing (art. 20 AWR) is het instrument waarmee de Belastingdienst belastingplichtigen
kan verplichten om belasting te betalen die oorspronkelijk niet of te weinig is
voldaan/aanslag te herzien.
■Artikel 20 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR) vormt de juridische
grondslag voor naheffing.
■Naheffing speelt wanneer de belastingschuld wel al vaststaat, maar niet (volledig) is
voldaan.
2
,Wat is naheffing?
■Naheffing is de procedure waarbij de Belastingdienst alsnog belasting heft die bij de
oorspronkelijke heffing niet of niet volledig is betaald.
■Dit geldt vaak voor aangiftebelastingen zoals omzetbelasting (btw) en loonbelasting.
Navordering voor aanslagbelastingen (aangifte doen en aanslag ontvangen nadat is
beoordeeld, daarna betaal je pas). Bij aangifte betaal je direct.
■Naheffing vindt plaats bij:
■• Onjuiste aangifte.
■• Vergeten betalingen.
■• Fouten ontdekt bij controle.
Gronden voor naheffing
Hoeft geen sprake tr zijn van nieuw feit of tr kwader trouw, kan wel!
■Naheffing kan alleen plaatsvinden onder bepaalde voorwaarden. Deze zijn:
■• Niet of onvoldoende geheven belasting.
■• Fouten in de aangifte van de belastingplichtige.
■• Administratieve fouten van de Belastingdienst.
Belastingsoorten waarvoor naheffing mogelijk is
■Naheffing kan worden toegepast bij verschillende belastingsoorten, zoals:
■• Omzetbelasting (btw).
■• Loonbelasting.
■• Accijnzen.
■Het is met name van toepassing op aangiftebelastingen waar de belastingplichtige zelf
verantwoordelijk is voor het afdragen van de belasting.
Naheffingsaanslag en termijnen
■Een naheffingsaanslag wordt opgelegd wanneer de Belastingdienst vaststelt dat er een
bedrag openstaat dat nog betaald moet worden.
■• Algemene naheffingstermijn: 5 jaar na het belastingtijdvak.
■• Verlengde termijn bij buitenlandse situaties: 12 jaar.
■Na deze termijnen kan de Belastingdienst geen naheffing meer opleggen.
Onderscheid met navordering
■Naheffing en navordering worden vaak verward, maar er is een belangrijk verschil:
■• Naheffing (artikel 20 AWR): Dit is van toepassing wanneer de belastingschuld al
vaststaat, maar nog niet (volledig) is voldaan.
■• Navordering (artikel 16 AWR): Dit wordt toegepast wanneer bij de oorspronkelijke
aanslag te weinig belasting is geheven, bijvoorbeeld door een nieuw feit of kwade trouw.
Bezwaar en beroep tegen een naheffingsaanslag
Opgelegd bij beschikking (art. 11).
■Als een belastingplichtige het niet eens is met een naheffingsaanslag, kan hij hiertegen
bezwaar maken.
■• Bezwaar: Binnen zes weken na ontvangst van de naheffingsaanslag kan bezwaar worden
gemaakt.
3
, ■• Beroep: Bij afwijzing van het bezwaar kan de belastingplichtige in beroep gaan bij de
rechtbank.
Boetes en rente bij naheffing
■Naast de naheffingsaanslag kan de Belastingdienst ook boetes en rente opleggen:
■• Verzuimboete: Wordt opgelegd bij een te late of onjuiste aangifte.
■• Vergrijpboete: Bij opzet of grove schuld kan een boete tot 100% van de te weinig
betaalde belasting worden opgelegd.
■• Rente: Over het bedrag van de naheffingsaanslag wordt belastingrente berekend.
Jurisprudentie rondom naheffing
■Belangrijke uitspraken over naheffing zijn onder meer:
■• HR BNB 2003/118: Naheffing kan alleen plaatsvinden als de belasting reeds verschuldigd
was.
■• HR BNB 1996/128: De Belastingdienst mag geen naheffingsaanslag opleggen als de fout
bij eerste controle ontdekt had kunnen worden.
Conclusie
■Artikel 20 AWR geeft de Belastingdienst de mogelijkheid om belasting na te heffen die
onterecht niet of te weinig is betaald.
■Naheffing is van toepassing op belastingen zoals btw en loonbelasting en kan gepaard
gaan met boetes en rente.
■Er gelden strikte termijnen en de belastingplichtige kan bezwaar maken tegen een
naheffingsaanslag.
Ambtshalve vermindering
Ambtshalve (dus vanuit zichzelf) herziening of vermindering belastingaanslag is geregeld in
artikel 65 van de AWR
“Een onjuiste belastingaanslag of beschikking kan door de inspecteur ambtshalve worden
verminderd. Een in de belastingwet voorziene vermindering, ontheffing of teruggaaf kan door
hem ambtshalve worden verleend”
“Het eerste lid is van overeenkomstige toepassing ten aanzien van degene die een onjuist
bedrag op aangifte heeft voldaan of afgedragen, of van wie een onjuist bedrag is
ingehouden.”
Ambtshalve herziening
Correctiemogelijkheid van belastingdienst
In het Besluit Fiscaal Bestuursrecht van 9 mei 2017, Stcrt. 2017, 28270, laatstelijk gewijzigd
bij besluit van 16 december 2020, Stcrt. 2020, 66541 is een uitputtende regeling gegeven
van de gevallen waarin de inspecteur op grond van art. 65 AWR bevoegd is tot het
ambtshalve verminderen of teruggeven van belasting.
De ambtshalve herziening wordt ook wel gezien als een species van de hardheidsclausule
(als een wet onbillijk voor iemand uitvalt kan de inspecteur afwijken van de wettelijke
toepassing van die bepaling).
Verzoek termijn
Verzoek ambtshalve vermindering (door belastingplichtige):
4
Kennisclips
Wat is navordering?
■Navordering (art. 16 AWR): het opnieuw vaststellen van een belastingaanslag wanneer
blijkt dat de oorspronkelijke aanslag te laag was vastgesteld. Bevoegdheid van de
inspecteur om aanslag die eerder is opgelegd te wijzigen, oftewel te herzien. Gebeurt alleen
bij aanslagbelastingen. Voor aangiftebelasting geldt naheffing.
■Dit mechanisme biedt de fiscus de mogelijkheid om fouten of omissies te herstellen.
Herzieningsmogelijkheid voor de inspecteur.
■Het is echter niet altijd toegestaan: er moet sprake zijn van een nieuw feit of kwade trouw.
Voorwaarden voor navordering
De Belastingdienst kan niet zomaar navorderen. Artikel 16 AWR stelt enkele belangrijke
voorwaarden/grondslagen navordering (1 van deze 3 nodig voor opleggen
navorderingsaanslag):
■• Nieuw feit: Informatie die de inspecteur redelijkerwijs niet kon weten bij de oorspronkelijke
aanslag.
■• Kwade trouw: Bewuste foutieve informatie van de belastingplichtige. Als geen sprake is
van nieuw feit.
■• kenbare fout (lid 2 sub c): Geen nieuw feit vereist bij fouten die voor de
belastingplichtigekenbaar waren.
Wat is een nieuw feit?
■Een nieuw feit is informatie die pas na het vaststellen van de aanslag ontdekt wordt, en die
redelijkerwijs niet bekend kon zijn bij de inspecteur. Feit die niet bekend was en niet bekend
kon zijn toen inspecteur eerste aanslag oplegde. Als de inspecteur merkt dat definitieve
aanslag te laag is en bij het vaststellen van deze aanslag nog niet beschikte over feiten of
informatie die wel van belang was voor opleggen definitieve aanslag, en komt later erachter
bv dmv boekenonderzoek, dan kan hij die definitieve aanslag herzien met een
navorderingsaanslag met inachtneming van de nieuwe feiten en omstandigheden.
■Een ambtelijk verzuim, waarbij de inspecteur fouten maakt die hij had kunnen voorkomen,
geldt niet als nieuw feit. Als inspecteur zelf fouten heeft gedaan, bepaalde dingen niet heeft
gezien die wel bekend hadden kunnen zijn, dan sprake van ambtelijk verzuim en mag geen
navorderingsaanslag worden opgelegd.
■Voorbeelden van nieuwe feiten zijn het niet aangeven van inkomsten of nieuwe informatie
tijdens een boekenonderzoek. Soms ook van externe partijen zoals banken of
verzekeringsmaatschappijen.
Kwade trouw
■Navordering zonder nieuw feit is toegestaan bij kwade trouw.
■Kwade trouw betekent dat de belastingplichtige bewust verkeerde informatie heeft verstrekt
of cruciale informatie heeft verzwegen. Actief valse informatie gegeven of passief informatie
onthouden. Actieve of passieve houding moet opzettelijk zijn gebeurd, als dat vaststaat dan
kan sprake zijn van te kwader trouw. Dan weet inspecteur nieuwe feiten niet omdat de
belastingplichtige te kwader trouw is en heeft dus nieuwe feit niet nodig.
■Het bewijs van kwade trouw ligt bij de inspecteur, en dit criterium wordt strikt toegepast.
1
,Navordering bij kenbare fouten
■Wanneer de fout voor de belastingplichtige duidelijk zichtbaar was bij de oorspronkelijke
aanslag, kan navordering plaatsvinden zonder nieuw feit. Als heel duidelijk is voor
belastingplichtige dat vastgestelde aanslag rust op een fout. Geen nieuw feit nodig als
belastinginspecteur en geen kwader trouw te bewijzen.
■Bijvoorbeeld als een belastingplichtige een onredelijk hoge aftrek claimt die niet
overeenkomt met de feiten in de aangifte.
Navorderingstermijn
Lid 3
■De navorderingstermijn is normaal gesproken 5 jaar, gerekend vanaf het ontstaan van de
belastingschuld. 5 jaar na einde van het kalenderjaar, dus steeds op 31-12.
■Bij buitenlandse vermogens of inkomsten kan de termijn verlengd worden tot 12 jaar,
gezien de moeilijkheid om deze gegevens te achterhalen.
■Na deze termijn kan de Belastingdienst in principe geen navordering meer doen, tenzij
uitzonderingen van toepassing zijn.
Verlengde navorderingstermijn
■De Belastingdienst heeft een verlengde termijn van 12 jaar voor navordering bij
buitenlandse vermogensbestanddelen en inkomsten.
■Dit biedt de fiscus extra tijd om internationaal belastingontduiking te achterhalen.
12jaarstermijn niet onevenredig lang? Ter discussie stellen.
Belangrijke jurisprudentie over navordering
■Verschillende arresten hebben verduidelijkt wat een nieuw feit is en hoe kwade trouw moet
worden toegepast:
■• HR BNB 1986/129: Inspecteur mag niet navorderen bij ambtelijk verzuim.
■• HR BNB 1994/250: Kwade trouw omvat zowel opzettelijk verzwijgen als grove
nalatigheid.
Conclusie
■Artikel 16 AWR biedt de mogelijkheid voor de Belastingdienst om te corrigeren wat eerder
verkeerd is vastgesteld.
■Navordering kan alleen bij een nieuw feit, kwade trouw of kenbare fouten. De standaard
navorderingstermijn is 5 jaar, maar kan worden verlengd tot 12 jaar in buitenlandse situaties.
■Belastingplichtigen moeten altijd goed letten op hun verplichtingen om te voorkomen dat ze
worden geconfronteerd met navorderingen.
Inleiding
Navordering en naheffing heffen/vorderen beide extra belasting na, maar de voorwaarden
en grondslagen zijn anders.
■Naheffing (art. 20 AWR) is het instrument waarmee de Belastingdienst belastingplichtigen
kan verplichten om belasting te betalen die oorspronkelijk niet of te weinig is
voldaan/aanslag te herzien.
■Artikel 20 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR) vormt de juridische
grondslag voor naheffing.
■Naheffing speelt wanneer de belastingschuld wel al vaststaat, maar niet (volledig) is
voldaan.
2
,Wat is naheffing?
■Naheffing is de procedure waarbij de Belastingdienst alsnog belasting heft die bij de
oorspronkelijke heffing niet of niet volledig is betaald.
■Dit geldt vaak voor aangiftebelastingen zoals omzetbelasting (btw) en loonbelasting.
Navordering voor aanslagbelastingen (aangifte doen en aanslag ontvangen nadat is
beoordeeld, daarna betaal je pas). Bij aangifte betaal je direct.
■Naheffing vindt plaats bij:
■• Onjuiste aangifte.
■• Vergeten betalingen.
■• Fouten ontdekt bij controle.
Gronden voor naheffing
Hoeft geen sprake tr zijn van nieuw feit of tr kwader trouw, kan wel!
■Naheffing kan alleen plaatsvinden onder bepaalde voorwaarden. Deze zijn:
■• Niet of onvoldoende geheven belasting.
■• Fouten in de aangifte van de belastingplichtige.
■• Administratieve fouten van de Belastingdienst.
Belastingsoorten waarvoor naheffing mogelijk is
■Naheffing kan worden toegepast bij verschillende belastingsoorten, zoals:
■• Omzetbelasting (btw).
■• Loonbelasting.
■• Accijnzen.
■Het is met name van toepassing op aangiftebelastingen waar de belastingplichtige zelf
verantwoordelijk is voor het afdragen van de belasting.
Naheffingsaanslag en termijnen
■Een naheffingsaanslag wordt opgelegd wanneer de Belastingdienst vaststelt dat er een
bedrag openstaat dat nog betaald moet worden.
■• Algemene naheffingstermijn: 5 jaar na het belastingtijdvak.
■• Verlengde termijn bij buitenlandse situaties: 12 jaar.
■Na deze termijnen kan de Belastingdienst geen naheffing meer opleggen.
Onderscheid met navordering
■Naheffing en navordering worden vaak verward, maar er is een belangrijk verschil:
■• Naheffing (artikel 20 AWR): Dit is van toepassing wanneer de belastingschuld al
vaststaat, maar nog niet (volledig) is voldaan.
■• Navordering (artikel 16 AWR): Dit wordt toegepast wanneer bij de oorspronkelijke
aanslag te weinig belasting is geheven, bijvoorbeeld door een nieuw feit of kwade trouw.
Bezwaar en beroep tegen een naheffingsaanslag
Opgelegd bij beschikking (art. 11).
■Als een belastingplichtige het niet eens is met een naheffingsaanslag, kan hij hiertegen
bezwaar maken.
■• Bezwaar: Binnen zes weken na ontvangst van de naheffingsaanslag kan bezwaar worden
gemaakt.
3
, ■• Beroep: Bij afwijzing van het bezwaar kan de belastingplichtige in beroep gaan bij de
rechtbank.
Boetes en rente bij naheffing
■Naast de naheffingsaanslag kan de Belastingdienst ook boetes en rente opleggen:
■• Verzuimboete: Wordt opgelegd bij een te late of onjuiste aangifte.
■• Vergrijpboete: Bij opzet of grove schuld kan een boete tot 100% van de te weinig
betaalde belasting worden opgelegd.
■• Rente: Over het bedrag van de naheffingsaanslag wordt belastingrente berekend.
Jurisprudentie rondom naheffing
■Belangrijke uitspraken over naheffing zijn onder meer:
■• HR BNB 2003/118: Naheffing kan alleen plaatsvinden als de belasting reeds verschuldigd
was.
■• HR BNB 1996/128: De Belastingdienst mag geen naheffingsaanslag opleggen als de fout
bij eerste controle ontdekt had kunnen worden.
Conclusie
■Artikel 20 AWR geeft de Belastingdienst de mogelijkheid om belasting na te heffen die
onterecht niet of te weinig is betaald.
■Naheffing is van toepassing op belastingen zoals btw en loonbelasting en kan gepaard
gaan met boetes en rente.
■Er gelden strikte termijnen en de belastingplichtige kan bezwaar maken tegen een
naheffingsaanslag.
Ambtshalve vermindering
Ambtshalve (dus vanuit zichzelf) herziening of vermindering belastingaanslag is geregeld in
artikel 65 van de AWR
“Een onjuiste belastingaanslag of beschikking kan door de inspecteur ambtshalve worden
verminderd. Een in de belastingwet voorziene vermindering, ontheffing of teruggaaf kan door
hem ambtshalve worden verleend”
“Het eerste lid is van overeenkomstige toepassing ten aanzien van degene die een onjuist
bedrag op aangifte heeft voldaan of afgedragen, of van wie een onjuist bedrag is
ingehouden.”
Ambtshalve herziening
Correctiemogelijkheid van belastingdienst
In het Besluit Fiscaal Bestuursrecht van 9 mei 2017, Stcrt. 2017, 28270, laatstelijk gewijzigd
bij besluit van 16 december 2020, Stcrt. 2020, 66541 is een uitputtende regeling gegeven
van de gevallen waarin de inspecteur op grond van art. 65 AWR bevoegd is tot het
ambtshalve verminderen of teruggeven van belasting.
De ambtshalve herziening wordt ook wel gezien als een species van de hardheidsclausule
(als een wet onbillijk voor iemand uitvalt kan de inspecteur afwijken van de wettelijke
toepassing van die bepaling).
Verzoek termijn
Verzoek ambtshalve vermindering (door belastingplichtige):
4
