Juridische kaders
Inhoud
2-9-2025, week 1.1: samenlevingsvormen.........................................................................................2
9-9-2025, week 1.2: Minderjarigheid, juridisch ouderschap en ouderlijk gezag.................................7
16-09-2025, week 1.3: jeugdhulpverlening en kinderbeschermingsmaatregelen................................11
22-09-2025, Week 1.4: jeugdstrafrecht................................................................................................17
29-09-25, week 1.5: slachtofferschap en huiselijk geweld....................................................................21
06-10-25, week 1.6: ouderdom en overlijden.......................................................................................27
13-10-25, Week 1.7: inleiding sociale zekerheidsstelsel.......................................................................31
Week 1.8:..............................................................................................................................................39
10-11-25, Week 2.1: schulden en schuldhulpverlening........................................................................40
17-11-25, week 2.2: vertegenwoordiging.............................................................................................44
25-11-25, Week 2.3: WGBO, Wet BIG, tuchtrecht en wet Kwaliteit Klachten en geschillen zorg
(WKKGZ)...............................................................................................................................................48
02-12-25, week 2.4: Dwang in de zorg..................................................................................................53
08-12-25, Week 2.5: vreemdelingenrecht............................................................................................56
Werkcollege 14: Asielrecht...................................................................................................................61
Oefentoets........................................................................................................................................61
theorie..............................................................................................................................................63
,2-9-2025, week 1.1: samenlevingsvormen
Eind periode 2 een kennistoets van 80 vragen
Wat is kindermishandeling?
Juridisch:
In het wetboek voor Strafrecht wordt het begrip kindermishandeling niet nader omschreven.
- Bij de Jeugdwet wel:
“Elke vorm van voor minderjarige bedreigende of gewelddadige interactie van fysieke, psychische of
seksuele aard die de ouders of andere personen ten opzichte waarvan de minderjarige in een
afhankelijkheidsrelatie of van onvrijheid staat, actief of passief, opdringen waardoor ernstige schade
wordt of dreigt te worden berokkend aan de minderjarige in de vorm van fysiek letsel of psychische
letsel. Hieronder vallen ook verwaarlozing en onthouden van essentiële hulp, medische zorg en
onderwijs.
1. Het huwelijk
Voorwaarden:
- 18 jaar of ouder.
- Partners moeten uit vrije wil handelen.
- Partners moeten ongehuwd zijn en niet geregistreerd als partner.
- Geen te nauwe bloedverwantschap (biologisch en juridisch). Bijvoorbeeld in de rechte lijn, of
broer en zus. Ontstaan door adoptie, dan ontheffing Ministerie van Justitie en Veiligheid. Ook
geen bloedverwantschap 3e of 4e graad zijlijn (neven, nichten, achterneven, achternichten
etc.). Tenzij: officiële verklaring van vrije toestemming tot het huwelijk.
- Bij onder curatele staan toestemming nodig curator. <- een curator neemt keuzes over grote
levenskeuzen voor de persoon die zich onder curatele staat bevind.
- Bij het aangaan moeten beide partijen ja zeggen
Rechtsgevolgen van het huwelijk:
- Elkaars achternaam gebruiken naar wens.
- Getrouwheid hulp en bijstand verschuldigd. (€,-) (niet meer “tot de dood ons scheidt” na
limitering duur alimentatie)
- Kinderen uit gezin verzorgen en opvoeden.
- Bij M/V: juridisch ouder en gezag over kinderen geboren in het huwelijk.
- Bepaalde overeenkomsten tussen echtgenoten zijn niet toegestaan.
- Toestemming nodig van de echtgenoot voor bepaalde rechtshandelingen.
- Beiden hoofdelijk aansprakelijk voor huishoudelijke schulden.
,Vanaf 01-01-2018:
Bij niets regelen beperkte gemeenschap van goederen:
De goederen en schulden van voor het huwelijk blijven buiten de gemeenschap, als ze voor het
huwelijk privébezit waren.
Dus schulden van voor het huwelijk blijven gescheiden.
Tot 1-1-2018:
Bij niets regelen automatisch algehele gemeenschap van goederen =
Schuld en bezit werden gemeenschappelijk.
Alternatief was huwelijkse voorwaarden
2. Geregistreerd partnerschap
Waarom? Bovenal erkenning voor twee mensen van hetzelfde geslacht.
Voorwaarden en rechtsgevolgen bijna identiek aan huwelijk.
Vanaf 1 april 2014: ook automatisch juridisch ouderschap (ook bij V/V wanneer sprake is van een
onbekende zaaddonor)
Verschil: beëindigen kan zonder rechterlijke tussenkomst.
Het aangaan kan via de notaris
3. Het samenwonen: “het keuze-pakket”
- Criterium is gezamenlijke huishouding, niet “liefde”.
- Geen dwingendrechtelijke regels, indien gewenst akte notaris of overeenkomst onderling.
- Wel gevolgen voor sommige wetten zoals sociale zekerheid en belastingwetgeving.
- Partners erven niet (wel via contract mogelijk)
- Geen onderhoudsplicht, ook niet na relatie (wel via contract mogelijk -> persoonlijke verplichting)
-Bij dit samenwonen ben je niks van elkaar, je krijgt dus ook geen erfenis of bijstand als dat niet van
tevoren geregeld is.
-bij kinderen is alleen de moeder de moeder als het kind vanuit de vrouw geboren wordt. De
(mogelijke) man wordt niet automatisch de vader.
De echtscheidingsprocedure
- Je moet altijd naar de rechter als je wilt scheiden in een huwelijk
- Bij kinderen zijn de ouders verplicht een ouderschapsplan op te stellen
, - De rechter neemt beslissingen en bepaalt de gevolgen
Voorlopige voorzieningen
- Een spoed rechtszaak als het ware
- Er worden tijdelijke maatregelen gesteld
- Toewijzing woning
- Beschikbaar stellen goederen
- Toevertrouwing van de kinderen
- Vaststelling bedrag voor levensonderhoud
Er kan ook gekozen worden voor Bird nesting, wanneer niet het kind van de huizen van ouders moet
wisselen om de zoveel tijd maar het kind in dezelfde woning blijft en de ouders telkens van huis
verwisselen.
Inhoud beslissing echtscheiding
- Vaststelling ontwrichting huwelijk
- Bepaling hoogte kinder-/partneralimentatie
- Bepaling pensioenverevening
- Bepaling gezag kinderen (normaliter: beiden)
- Bepaling verblijf van de kinderen
- Indien nodig: ouderschapsplan
- Gebruik echtelijke woning
- Indeling huwelijksgoederengemeenschap
Alimentatie
- Uitkering voor levensonderhoud
- Eerst kinder-, dan partneralimentatie. Er is vrijheid om een overeenkomst te sluiten! Geen
overeenkomst? Dan uitspraak rechter.
“Trema-normen”: Twee uitgangspunten:
- Behoefte: wat heeft iedere partner nodig om in eigen onderhoud te voorzien.
Inhoud
2-9-2025, week 1.1: samenlevingsvormen.........................................................................................2
9-9-2025, week 1.2: Minderjarigheid, juridisch ouderschap en ouderlijk gezag.................................7
16-09-2025, week 1.3: jeugdhulpverlening en kinderbeschermingsmaatregelen................................11
22-09-2025, Week 1.4: jeugdstrafrecht................................................................................................17
29-09-25, week 1.5: slachtofferschap en huiselijk geweld....................................................................21
06-10-25, week 1.6: ouderdom en overlijden.......................................................................................27
13-10-25, Week 1.7: inleiding sociale zekerheidsstelsel.......................................................................31
Week 1.8:..............................................................................................................................................39
10-11-25, Week 2.1: schulden en schuldhulpverlening........................................................................40
17-11-25, week 2.2: vertegenwoordiging.............................................................................................44
25-11-25, Week 2.3: WGBO, Wet BIG, tuchtrecht en wet Kwaliteit Klachten en geschillen zorg
(WKKGZ)...............................................................................................................................................48
02-12-25, week 2.4: Dwang in de zorg..................................................................................................53
08-12-25, Week 2.5: vreemdelingenrecht............................................................................................56
Werkcollege 14: Asielrecht...................................................................................................................61
Oefentoets........................................................................................................................................61
theorie..............................................................................................................................................63
,2-9-2025, week 1.1: samenlevingsvormen
Eind periode 2 een kennistoets van 80 vragen
Wat is kindermishandeling?
Juridisch:
In het wetboek voor Strafrecht wordt het begrip kindermishandeling niet nader omschreven.
- Bij de Jeugdwet wel:
“Elke vorm van voor minderjarige bedreigende of gewelddadige interactie van fysieke, psychische of
seksuele aard die de ouders of andere personen ten opzichte waarvan de minderjarige in een
afhankelijkheidsrelatie of van onvrijheid staat, actief of passief, opdringen waardoor ernstige schade
wordt of dreigt te worden berokkend aan de minderjarige in de vorm van fysiek letsel of psychische
letsel. Hieronder vallen ook verwaarlozing en onthouden van essentiële hulp, medische zorg en
onderwijs.
1. Het huwelijk
Voorwaarden:
- 18 jaar of ouder.
- Partners moeten uit vrije wil handelen.
- Partners moeten ongehuwd zijn en niet geregistreerd als partner.
- Geen te nauwe bloedverwantschap (biologisch en juridisch). Bijvoorbeeld in de rechte lijn, of
broer en zus. Ontstaan door adoptie, dan ontheffing Ministerie van Justitie en Veiligheid. Ook
geen bloedverwantschap 3e of 4e graad zijlijn (neven, nichten, achterneven, achternichten
etc.). Tenzij: officiële verklaring van vrije toestemming tot het huwelijk.
- Bij onder curatele staan toestemming nodig curator. <- een curator neemt keuzes over grote
levenskeuzen voor de persoon die zich onder curatele staat bevind.
- Bij het aangaan moeten beide partijen ja zeggen
Rechtsgevolgen van het huwelijk:
- Elkaars achternaam gebruiken naar wens.
- Getrouwheid hulp en bijstand verschuldigd. (€,-) (niet meer “tot de dood ons scheidt” na
limitering duur alimentatie)
- Kinderen uit gezin verzorgen en opvoeden.
- Bij M/V: juridisch ouder en gezag over kinderen geboren in het huwelijk.
- Bepaalde overeenkomsten tussen echtgenoten zijn niet toegestaan.
- Toestemming nodig van de echtgenoot voor bepaalde rechtshandelingen.
- Beiden hoofdelijk aansprakelijk voor huishoudelijke schulden.
,Vanaf 01-01-2018:
Bij niets regelen beperkte gemeenschap van goederen:
De goederen en schulden van voor het huwelijk blijven buiten de gemeenschap, als ze voor het
huwelijk privébezit waren.
Dus schulden van voor het huwelijk blijven gescheiden.
Tot 1-1-2018:
Bij niets regelen automatisch algehele gemeenschap van goederen =
Schuld en bezit werden gemeenschappelijk.
Alternatief was huwelijkse voorwaarden
2. Geregistreerd partnerschap
Waarom? Bovenal erkenning voor twee mensen van hetzelfde geslacht.
Voorwaarden en rechtsgevolgen bijna identiek aan huwelijk.
Vanaf 1 april 2014: ook automatisch juridisch ouderschap (ook bij V/V wanneer sprake is van een
onbekende zaaddonor)
Verschil: beëindigen kan zonder rechterlijke tussenkomst.
Het aangaan kan via de notaris
3. Het samenwonen: “het keuze-pakket”
- Criterium is gezamenlijke huishouding, niet “liefde”.
- Geen dwingendrechtelijke regels, indien gewenst akte notaris of overeenkomst onderling.
- Wel gevolgen voor sommige wetten zoals sociale zekerheid en belastingwetgeving.
- Partners erven niet (wel via contract mogelijk)
- Geen onderhoudsplicht, ook niet na relatie (wel via contract mogelijk -> persoonlijke verplichting)
-Bij dit samenwonen ben je niks van elkaar, je krijgt dus ook geen erfenis of bijstand als dat niet van
tevoren geregeld is.
-bij kinderen is alleen de moeder de moeder als het kind vanuit de vrouw geboren wordt. De
(mogelijke) man wordt niet automatisch de vader.
De echtscheidingsprocedure
- Je moet altijd naar de rechter als je wilt scheiden in een huwelijk
- Bij kinderen zijn de ouders verplicht een ouderschapsplan op te stellen
, - De rechter neemt beslissingen en bepaalt de gevolgen
Voorlopige voorzieningen
- Een spoed rechtszaak als het ware
- Er worden tijdelijke maatregelen gesteld
- Toewijzing woning
- Beschikbaar stellen goederen
- Toevertrouwing van de kinderen
- Vaststelling bedrag voor levensonderhoud
Er kan ook gekozen worden voor Bird nesting, wanneer niet het kind van de huizen van ouders moet
wisselen om de zoveel tijd maar het kind in dezelfde woning blijft en de ouders telkens van huis
verwisselen.
Inhoud beslissing echtscheiding
- Vaststelling ontwrichting huwelijk
- Bepaling hoogte kinder-/partneralimentatie
- Bepaling pensioenverevening
- Bepaling gezag kinderen (normaliter: beiden)
- Bepaling verblijf van de kinderen
- Indien nodig: ouderschapsplan
- Gebruik echtelijke woning
- Indeling huwelijksgoederengemeenschap
Alimentatie
- Uitkering voor levensonderhoud
- Eerst kinder-, dan partneralimentatie. Er is vrijheid om een overeenkomst te sluiten! Geen
overeenkomst? Dan uitspraak rechter.
“Trema-normen”: Twee uitgangspunten:
- Behoefte: wat heeft iedere partner nodig om in eigen onderhoud te voorzien.
