Tentamenstof kijk op ‘gezin
1. Beemen, L. van & Beckerman, M. (2021). Ontwikkelingspsychologie. Groningen: Noordhoff
Uitgevers
• Hoofdstuk 2: paragraaf 2.4
• Hoofdstuk 6: paragraaf 6.1, 6.2, 6.4, 6.5, en 6.6
• Hoofdstuk 8: heel hoofdstuk
• Hoofdstuk 9: t/m paragraaf 9.3
• Hoofdstuk 10: heel hoofdstuk
Hoofdstuk 16 is geen tentamenstof maar geeft je wel een heel mooi overzicht en daarmee
begrip van de lesstof.
2. Bunthof, A. & Visscher, Y.M. (2022). Mens en recht. Groningen: Noordhoff Uitgevers.
• Hoofdstuk 7: Paragraaf 7.1 t/m 7.3.3
• Hoofdstuk 8: Paragraaf 8.1 t/m 8.2.3 (Paragraaf 8.2.2 over voogdij hoe je niet te leren)
• Hoofdstuk 9: Paragraaf 9.2.2. tot en met 9.2.5. en paragraaf 9.4
3. Daarnaast maken we gebruik van de volgende artikelen:
Pedagogiek
• Als opvoeden niet vanzelf gaat pp-17-36
• Fundament-Triple
• Balansmodel
• Gezinssysteem
• Rigter pag 72 en 73
• Rigter pag 62 tot 71
4. Ethiek
• Rothfusz, J. (2022). Normatieve Theorieen
• Steenmeijer, J. (2022). Kaders van de Professional_Handelingsmodel
• Beroepsethiek
,Inhoudsopgave
2.4.1. John Watson (1878-1958) en de klassieke conditionering ......................................................... 5
2.4.2 B.F. Skinner (1904-1990) en de operante conditionering ............................................................ 5
2.4.3 De sociale leertheorie .............................................................................................................. 6
2.4.4 De belangrijkste leerprincipes .................................................................................................. 6
6.1 Piagets visie op ontwikkeling ................................................................................................... 7
6.2 Vier stadia van cognitieve ontwikkeling .................................................................................... 8
6.2.1 Sensomotorisch stadium (0 tot 2 jaar)....................................................................................... 8
6.2.2 Pre operationeel stadium (2 tot 6 jaar) ...................................................................................... 9
6.2.3 Concreet operationeel stadium (6 tot 12 jaar) ........................................................................... 9
6.2.4 Formeel operationeel stadium (vanaf 12 jaar) ..........................................................................10
6.4 Bouwstenen van het informatieverwerkingsmodel .................................................................. 10
6.4.1 Aandacht ...............................................................................................................................11
6.4.2 Geheugen ..............................................................................................................................11
6.5 Verwerkingsprocessen van het informatieverwerkingssysteem ............................................... 12
6.6 Intelligentie, verschillen tussen kinderen ................................................................................ 13
8.1 Voorlopers van de gehechtheidstheorie .................................................................................. 14
8.2 Gehechtheidstheorie en haar evolutionaire achtergrond ......................................................... 14
8.3 Ontwikkeling van gehechtheid ................................................................................................ 15
8.4 Individuele verschillen ........................................................................................................... 16
8.4.1 De vreemde situatie ................................................................................................................17
8.4.2 A-, B-, C- en D-kinderen ..........................................................................................................17
8.4.3 Wat bepaalt de kwaliteit van de gehechtheid? ..........................................................................18
8.5 Waardoor wordt sensitiviteit beïnvloed? ................................................................................. 19
8.5.1 Opvoedingsverleden van de ouder...........................................................................................19
8.5.2 Aangeboren eigenschappen van het kind .................................................................................19
8.6 Gevolgen van de gehechtheidskwaliteit .................................................................................. 20
8.6.1 Andere gehechtheidsfiguren ...................................................................................................20
8.6.2 Hoe stabiel is de kwaliteit van de gehechtheid? ........................................................................20
8.6.3 Gehechtheid en competentie ..................................................................................................20
8.7 Anders dan gemiddeld – Het adoptiekind ................................................................................ 21
2
,9.1 Van zelfbesef naar zelfkennis ................................................................................................. 22
9.2 Competentie, prestatiemotivatie en zelfvertrouwen ................................................................ 23
9.3 Identiteitsvorming volgens Erik Erikson (1902-1994) ................................................................. 24
9.3.1 De ontwikkelingsfasen in de kinder- en jeugdjaren....................................................................24
9.3.2 Adolescentie en identiteit .......................................................................................................25
9.3.3 Vier fasen van identiteitsvorming .............................................................................................26
10.1 Afbakening van het begrip ‘moraliteit’ ................................................................................... 27
10.2 Vroege kenmerken van morele ontwikkeling .......................................................................... 27
10.3 Morele ontwikkeling volgens Piaget....................................................................................... 28
10.4 Moraliteit volgens Kohlberg .................................................................................................. 28
10.5 Moreel gedrag en de sociale leertheorie ................................................................................ 29
10.6 Anders dan gemiddeld – Gewetenloos? ................................................................................. 30
7.1 Personen en familierecht algemeen ........................................................................................ 31
7.2 Algemene begrippen .............................................................................................................. 31
7.2.2 Bloedverwantschap en aanverwantschap................................................................................31
7.2.3 Naamrecht .............................................................................................................................32
7.2.4 Woonplaats ...........................................................................................................................32
7.2.5 Ambtenaar van de burgerlijke stand.........................................................................................32
7.3 Samenlevingsvormen ............................................................................................................. 32
7.3.1 Huwelijk .................................................................................................................................33
7.3.2 Geregistreerd partnerschap ....................................................................................................33
7.3.3 Samenwonen .........................................................................................................................33
8.1 Juridisch ouderschap ............................................................................................................. 34
8.1.1 Betekenis en rechtsgevolgen van juridisch ouderschap ............................................................34
8.1.2 Ontstaan van juridisch ouderschap .........................................................................................34
8.2 Ouderlijk gezag en voogdij ...................................................................................................... 36
8.2.1 Ouderlijk gezag .......................................................................................................................36
8.2.3 Wettelijke vertegenwoordiging van minderjarigen .....................................................................37
9.2.2 Jeugdwet ................................................................................................................................38
9.2.3 Enkele andere beschermende maatregelen voor jeugdigen ......................................................39
9.2.4 Kwaliteitseisen in de Jeugdwet ................................................................................................39
3
, 9.2.5 Inbreuk op ouderlijk gezag.......................................................................................................40
9.4 Kinderbeschermingsmaatregelen ........................................................................................... 40
9.4.1 Drangtoepassing ....................................................................................................................40
9.4.2 Ondertoezichtstelling (ots) ......................................................................................................40
9.4.3 Uithuisplaatsing van jeugdigen ................................................................................................41
9.4.4 Gezagsbeëindigende maatregel ..............................................................................................42
9.4.5 Voorlopige justitiële kinderbeschermingsmaatregelen .............................................................42
Als opvoeden niet vanzelf gaat p. 17-36 ........................................................................................ 44
1.1 Als opvoeden niet vanzelf gaat ...................................................................................................44
1.2 Opvoeden .................................................................................................................................44
1.3 Pedagogiek ...............................................................................................................................45
1.4 Orthopedagogiek.......................................................................................................................46
Fundament-Triple ........................................................................................................................ 48
Balansmodel ............................................................................................................................... 50
Gezinssysteem............................................................................................................................ 51
8.1.1 De systeemtheorie .................................................................................................................51
8.1.2 Het gezin als systeem .............................................................................................................51
8.1.3 De opvoedingstaak van het gezin .............................................................................................52
8.2.1 Illusies ...................................................................................................................................53
8.2.2 Pedagogisch besef .................................................................................................................53
4
1. Beemen, L. van & Beckerman, M. (2021). Ontwikkelingspsychologie. Groningen: Noordhoff
Uitgevers
• Hoofdstuk 2: paragraaf 2.4
• Hoofdstuk 6: paragraaf 6.1, 6.2, 6.4, 6.5, en 6.6
• Hoofdstuk 8: heel hoofdstuk
• Hoofdstuk 9: t/m paragraaf 9.3
• Hoofdstuk 10: heel hoofdstuk
Hoofdstuk 16 is geen tentamenstof maar geeft je wel een heel mooi overzicht en daarmee
begrip van de lesstof.
2. Bunthof, A. & Visscher, Y.M. (2022). Mens en recht. Groningen: Noordhoff Uitgevers.
• Hoofdstuk 7: Paragraaf 7.1 t/m 7.3.3
• Hoofdstuk 8: Paragraaf 8.1 t/m 8.2.3 (Paragraaf 8.2.2 over voogdij hoe je niet te leren)
• Hoofdstuk 9: Paragraaf 9.2.2. tot en met 9.2.5. en paragraaf 9.4
3. Daarnaast maken we gebruik van de volgende artikelen:
Pedagogiek
• Als opvoeden niet vanzelf gaat pp-17-36
• Fundament-Triple
• Balansmodel
• Gezinssysteem
• Rigter pag 72 en 73
• Rigter pag 62 tot 71
4. Ethiek
• Rothfusz, J. (2022). Normatieve Theorieen
• Steenmeijer, J. (2022). Kaders van de Professional_Handelingsmodel
• Beroepsethiek
,Inhoudsopgave
2.4.1. John Watson (1878-1958) en de klassieke conditionering ......................................................... 5
2.4.2 B.F. Skinner (1904-1990) en de operante conditionering ............................................................ 5
2.4.3 De sociale leertheorie .............................................................................................................. 6
2.4.4 De belangrijkste leerprincipes .................................................................................................. 6
6.1 Piagets visie op ontwikkeling ................................................................................................... 7
6.2 Vier stadia van cognitieve ontwikkeling .................................................................................... 8
6.2.1 Sensomotorisch stadium (0 tot 2 jaar)....................................................................................... 8
6.2.2 Pre operationeel stadium (2 tot 6 jaar) ...................................................................................... 9
6.2.3 Concreet operationeel stadium (6 tot 12 jaar) ........................................................................... 9
6.2.4 Formeel operationeel stadium (vanaf 12 jaar) ..........................................................................10
6.4 Bouwstenen van het informatieverwerkingsmodel .................................................................. 10
6.4.1 Aandacht ...............................................................................................................................11
6.4.2 Geheugen ..............................................................................................................................11
6.5 Verwerkingsprocessen van het informatieverwerkingssysteem ............................................... 12
6.6 Intelligentie, verschillen tussen kinderen ................................................................................ 13
8.1 Voorlopers van de gehechtheidstheorie .................................................................................. 14
8.2 Gehechtheidstheorie en haar evolutionaire achtergrond ......................................................... 14
8.3 Ontwikkeling van gehechtheid ................................................................................................ 15
8.4 Individuele verschillen ........................................................................................................... 16
8.4.1 De vreemde situatie ................................................................................................................17
8.4.2 A-, B-, C- en D-kinderen ..........................................................................................................17
8.4.3 Wat bepaalt de kwaliteit van de gehechtheid? ..........................................................................18
8.5 Waardoor wordt sensitiviteit beïnvloed? ................................................................................. 19
8.5.1 Opvoedingsverleden van de ouder...........................................................................................19
8.5.2 Aangeboren eigenschappen van het kind .................................................................................19
8.6 Gevolgen van de gehechtheidskwaliteit .................................................................................. 20
8.6.1 Andere gehechtheidsfiguren ...................................................................................................20
8.6.2 Hoe stabiel is de kwaliteit van de gehechtheid? ........................................................................20
8.6.3 Gehechtheid en competentie ..................................................................................................20
8.7 Anders dan gemiddeld – Het adoptiekind ................................................................................ 21
2
,9.1 Van zelfbesef naar zelfkennis ................................................................................................. 22
9.2 Competentie, prestatiemotivatie en zelfvertrouwen ................................................................ 23
9.3 Identiteitsvorming volgens Erik Erikson (1902-1994) ................................................................. 24
9.3.1 De ontwikkelingsfasen in de kinder- en jeugdjaren....................................................................24
9.3.2 Adolescentie en identiteit .......................................................................................................25
9.3.3 Vier fasen van identiteitsvorming .............................................................................................26
10.1 Afbakening van het begrip ‘moraliteit’ ................................................................................... 27
10.2 Vroege kenmerken van morele ontwikkeling .......................................................................... 27
10.3 Morele ontwikkeling volgens Piaget....................................................................................... 28
10.4 Moraliteit volgens Kohlberg .................................................................................................. 28
10.5 Moreel gedrag en de sociale leertheorie ................................................................................ 29
10.6 Anders dan gemiddeld – Gewetenloos? ................................................................................. 30
7.1 Personen en familierecht algemeen ........................................................................................ 31
7.2 Algemene begrippen .............................................................................................................. 31
7.2.2 Bloedverwantschap en aanverwantschap................................................................................31
7.2.3 Naamrecht .............................................................................................................................32
7.2.4 Woonplaats ...........................................................................................................................32
7.2.5 Ambtenaar van de burgerlijke stand.........................................................................................32
7.3 Samenlevingsvormen ............................................................................................................. 32
7.3.1 Huwelijk .................................................................................................................................33
7.3.2 Geregistreerd partnerschap ....................................................................................................33
7.3.3 Samenwonen .........................................................................................................................33
8.1 Juridisch ouderschap ............................................................................................................. 34
8.1.1 Betekenis en rechtsgevolgen van juridisch ouderschap ............................................................34
8.1.2 Ontstaan van juridisch ouderschap .........................................................................................34
8.2 Ouderlijk gezag en voogdij ...................................................................................................... 36
8.2.1 Ouderlijk gezag .......................................................................................................................36
8.2.3 Wettelijke vertegenwoordiging van minderjarigen .....................................................................37
9.2.2 Jeugdwet ................................................................................................................................38
9.2.3 Enkele andere beschermende maatregelen voor jeugdigen ......................................................39
9.2.4 Kwaliteitseisen in de Jeugdwet ................................................................................................39
3
, 9.2.5 Inbreuk op ouderlijk gezag.......................................................................................................40
9.4 Kinderbeschermingsmaatregelen ........................................................................................... 40
9.4.1 Drangtoepassing ....................................................................................................................40
9.4.2 Ondertoezichtstelling (ots) ......................................................................................................40
9.4.3 Uithuisplaatsing van jeugdigen ................................................................................................41
9.4.4 Gezagsbeëindigende maatregel ..............................................................................................42
9.4.5 Voorlopige justitiële kinderbeschermingsmaatregelen .............................................................42
Als opvoeden niet vanzelf gaat p. 17-36 ........................................................................................ 44
1.1 Als opvoeden niet vanzelf gaat ...................................................................................................44
1.2 Opvoeden .................................................................................................................................44
1.3 Pedagogiek ...............................................................................................................................45
1.4 Orthopedagogiek.......................................................................................................................46
Fundament-Triple ........................................................................................................................ 48
Balansmodel ............................................................................................................................... 50
Gezinssysteem............................................................................................................................ 51
8.1.1 De systeemtheorie .................................................................................................................51
8.1.2 Het gezin als systeem .............................................................................................................51
8.1.3 De opvoedingstaak van het gezin .............................................................................................52
8.2.1 Illusies ...................................................................................................................................53
8.2.2 Pedagogisch besef .................................................................................................................53
4
