H24: Politie
H25: De strafrechtsbedeling en
het criminaliteitsbeleid in de
praktijk
Politie
Inleiding
Hoofdtypes en in welke landen zijn die terug te vinden
De rest niet vanbuiten kennen
Wat is de politie?
Politie = overheidsdienst met geweldsmonopolie
Alleen de politie (en soms andere staatsdiensten zoals
leger/gendarmerie) mag legitiem geweld gebruiken om orde en
veiligheid te garanderen.
Twee traditionele kerntaken:
1. Handhaving van openbare orde en veiligheid
2. Opsporen en onderzoeken van strafbare feiten
Nieuwe, bijkomende taken, o.a.:
1. Directe hulpverlening
2. Signaleren en adviseren
Het moderne politiewerk is dus veel breder dan enkel
misdaadbestrijding.
Grote variatie in verhouding tussen de activiteiten en de structuur
van de politie
- Wat de politie doet (meer ordehandhaving vs. meer
misdaadonderzoek)
- Hoe ze georganiseerd is (centraal, federaal, historisch gegroeid,
etc.)
NB: Er was geen politie of justitie in veel samenlevingen
o In veel samenlevingen vroeger bestond er geen politie
zoals wij die kennen.
Maar er was wél sociale controle: dorpsoudsten, buurtwachten,
religieuze autoriteiten, familie-eer, stamstructure
o Die vormen bestaan nog steeds, zelfs bij ons → dat noemen
we: ‘policing’
, • Policing: alle vormen van toezicht en ordehandhaving,
ook buiten de officiële politie. (incl. onder andere
inlichtingendiensten, burgerinitiatieven,..)
• Er zijn dus nog andere netwerken die voor orde in de SL
zorgen.
Politiemodellen en -bestellen
-
Politiemodel = De filosofie of cultuur achter het politiewerk.
o Elk model ontstond als reactie op ander model
o Supranationaal: modellen zijn niet gebonden aan één land.
Ze kunnen in verschillende landen voorkomen of opgepikt
worden.
- Politiebestel = De structuur en organisatie van de politie binnen
één land.
- Nationaal: elk land heeft eigen politiebestel
Elk politiebestel combineert verschillende, soms zelfs
concurrerende politiemodellen
Politiemodellen
Vier hoofdpolitiemodellen
1. Militair-bureaucratisch-model
2. Lawful policing-model
3. Community-oriented policing-model
4. Public-private policing-model
1) Militair-bureaucratisch-model (MB)
Voor het eerst toegepast in Napoleontische tijd, maar heropleving in
twintigste eeuw
Hoofddoelstellingen: bewaren van openbare orde + bescherming
van politie tegen corruptie en politisering
Politie als semi-militaire (leger), hiërarchische organisatie om interne
discipline te garanderen
o Ze moeten gwn doen wat de bazen zeggen
o Ze hebben weinig discretionaire bevoegdheid
,Als reactie op dit model ↓
2) Lawful policing-model (LP)
Reactie tegen militair-bureaucratisch model, tweede helft 19de eeuw
Hoofddoelstelling: misdaadbestrijding
Politie als law enforcement agency, dus repressieve aanpak en
“juridisme”
o Niet flexibel
o Sterke nadruk op repressie, wettelijke procedures, juridisme
(strikte toepassing van de wet).
Gevaar van corruptie de politieambtenaren gebruiken informele
methoden om tot informatie te komen.
Politie reageert vooral op wat er gebeurt op straat, nadat een
misdrijf heeft plaatsgevonden
Politie werkt sterk reactief → treedt op nadat een misdrijf is
gepleegd.
Broad scope policing
Geen onafhankelijk politiemodel
o Reactie van sociale wetenschap op de mythe van exclusieve
modellen zoals het MB en LP
Het is een kritiek van sociale wetenschappers op het idee
dat politie slechts één rol heeft.
, Politiewerk is een multifunctionele job, een werk zonder
scherpe aflijningen
o Politie doet meer dan eenvoudige ordehandhaving of
misdaadbestrijding
o Vrede bewaren is kerntaak
o ‘Incidentgedreven politiebeleid’: De politie wacht tot er iets
gebeurt, en komt dan in actie.
MAAR: Politie moet ook preventief, contextueel en
probleemgericht werken.
3) Community-oriented policing-model
‘Vernieuwend model’
Reactie op grote afstand tussen bevolking en politie in eerdere
modellen
Proberen de kloof te verbeteren tussen politie en burgers
Hoofddoelstellingen: verminderen van angst voor criminaliteit,
verbeteren van levenskwaliteit en verbeteren van politiediensten en
politielegitimiteit
o Goede relatie met de burgers onderhouden
Politie is een gedecentraliseerde en niet-gespecialiseerde dienst
die proactief voor, en samen met, de bevolking werkt
Wijkteams, lokale verankering, nabijheid
Eerste democratische model v/d politie, inspelen op de noden van de
burgers
Nadeel: veel aandacht ging naar de interne structuur van de politie,
ze verloren hun doel.
Problem-oriented policing
Geen apart model: variant of community-oriented-policing
Veel doelgerichter.
o Idee ontwikkeld door Goldstein in 1979
H25: De strafrechtsbedeling en
het criminaliteitsbeleid in de
praktijk
Politie
Inleiding
Hoofdtypes en in welke landen zijn die terug te vinden
De rest niet vanbuiten kennen
Wat is de politie?
Politie = overheidsdienst met geweldsmonopolie
Alleen de politie (en soms andere staatsdiensten zoals
leger/gendarmerie) mag legitiem geweld gebruiken om orde en
veiligheid te garanderen.
Twee traditionele kerntaken:
1. Handhaving van openbare orde en veiligheid
2. Opsporen en onderzoeken van strafbare feiten
Nieuwe, bijkomende taken, o.a.:
1. Directe hulpverlening
2. Signaleren en adviseren
Het moderne politiewerk is dus veel breder dan enkel
misdaadbestrijding.
Grote variatie in verhouding tussen de activiteiten en de structuur
van de politie
- Wat de politie doet (meer ordehandhaving vs. meer
misdaadonderzoek)
- Hoe ze georganiseerd is (centraal, federaal, historisch gegroeid,
etc.)
NB: Er was geen politie of justitie in veel samenlevingen
o In veel samenlevingen vroeger bestond er geen politie
zoals wij die kennen.
Maar er was wél sociale controle: dorpsoudsten, buurtwachten,
religieuze autoriteiten, familie-eer, stamstructure
o Die vormen bestaan nog steeds, zelfs bij ons → dat noemen
we: ‘policing’
, • Policing: alle vormen van toezicht en ordehandhaving,
ook buiten de officiële politie. (incl. onder andere
inlichtingendiensten, burgerinitiatieven,..)
• Er zijn dus nog andere netwerken die voor orde in de SL
zorgen.
Politiemodellen en -bestellen
-
Politiemodel = De filosofie of cultuur achter het politiewerk.
o Elk model ontstond als reactie op ander model
o Supranationaal: modellen zijn niet gebonden aan één land.
Ze kunnen in verschillende landen voorkomen of opgepikt
worden.
- Politiebestel = De structuur en organisatie van de politie binnen
één land.
- Nationaal: elk land heeft eigen politiebestel
Elk politiebestel combineert verschillende, soms zelfs
concurrerende politiemodellen
Politiemodellen
Vier hoofdpolitiemodellen
1. Militair-bureaucratisch-model
2. Lawful policing-model
3. Community-oriented policing-model
4. Public-private policing-model
1) Militair-bureaucratisch-model (MB)
Voor het eerst toegepast in Napoleontische tijd, maar heropleving in
twintigste eeuw
Hoofddoelstellingen: bewaren van openbare orde + bescherming
van politie tegen corruptie en politisering
Politie als semi-militaire (leger), hiërarchische organisatie om interne
discipline te garanderen
o Ze moeten gwn doen wat de bazen zeggen
o Ze hebben weinig discretionaire bevoegdheid
,Als reactie op dit model ↓
2) Lawful policing-model (LP)
Reactie tegen militair-bureaucratisch model, tweede helft 19de eeuw
Hoofddoelstelling: misdaadbestrijding
Politie als law enforcement agency, dus repressieve aanpak en
“juridisme”
o Niet flexibel
o Sterke nadruk op repressie, wettelijke procedures, juridisme
(strikte toepassing van de wet).
Gevaar van corruptie de politieambtenaren gebruiken informele
methoden om tot informatie te komen.
Politie reageert vooral op wat er gebeurt op straat, nadat een
misdrijf heeft plaatsgevonden
Politie werkt sterk reactief → treedt op nadat een misdrijf is
gepleegd.
Broad scope policing
Geen onafhankelijk politiemodel
o Reactie van sociale wetenschap op de mythe van exclusieve
modellen zoals het MB en LP
Het is een kritiek van sociale wetenschappers op het idee
dat politie slechts één rol heeft.
, Politiewerk is een multifunctionele job, een werk zonder
scherpe aflijningen
o Politie doet meer dan eenvoudige ordehandhaving of
misdaadbestrijding
o Vrede bewaren is kerntaak
o ‘Incidentgedreven politiebeleid’: De politie wacht tot er iets
gebeurt, en komt dan in actie.
MAAR: Politie moet ook preventief, contextueel en
probleemgericht werken.
3) Community-oriented policing-model
‘Vernieuwend model’
Reactie op grote afstand tussen bevolking en politie in eerdere
modellen
Proberen de kloof te verbeteren tussen politie en burgers
Hoofddoelstellingen: verminderen van angst voor criminaliteit,
verbeteren van levenskwaliteit en verbeteren van politiediensten en
politielegitimiteit
o Goede relatie met de burgers onderhouden
Politie is een gedecentraliseerde en niet-gespecialiseerde dienst
die proactief voor, en samen met, de bevolking werkt
Wijkteams, lokale verankering, nabijheid
Eerste democratische model v/d politie, inspelen op de noden van de
burgers
Nadeel: veel aandacht ging naar de interne structuur van de politie,
ze verloren hun doel.
Problem-oriented policing
Geen apart model: variant of community-oriented-policing
Veel doelgerichter.
o Idee ontwikkeld door Goldstein in 1979
