2024/2025
HOORCOLLEGE SAMENVATTING
GSW
,Inhoudsopgave
Hoorcollege 1 Intro........................................................................................2
Hoorcollege 2 Institutionalisering...................................................................3
Hoorcollege 3 Institutionalisering van sociologie...........................................10
Hoorcollege 4 Politicologie en antropologie...................................................18
Hoorcollege 6 Pseudo wetenschap................................................................33
Hoorcollege 7 Kanalen in de communicatiewetenschap..................................38
Hoorcollege 8 Alternatieve bronnen van wetenschap.....................................51
Hoorcollege 9 Dekolonisatie van de universiteit.............................................55
Hoorcollege 11 Gender in wetenschap......................................................................66
Hoorcollege 12 westerse dominantie in de sociale wetenschappen..........................72
Hoorcollege 13 Academische vrijheid........................................................................82
Hoorcollege 14 Activisme..............................................................................86
Hoorcollege 15............................................................................................. 89
Hoorcollege 16 Ethische codes, Integriteit & Fraude......................................91
Hoorcollege 17 Neoliberalisme in het universitaire onderwijs.........................99
,Hoorcollege 1 Intro
Post-Truth Society en de Verandering van Waarheidsopvattingen
De manier waarop mensen waarheid begrijpen en accepteren is door de geschiedenis heen
veranderd. Dit wordt vaak ingedeeld in vier fasen:
1. Pre-moderne samenleving → Gegeven waarheid
In traditionele samenlevingen werd waarheid vaak bepaald door religie, mythen of
autoriteiten zoals koningen en priesters. Mensen accepteerden kennis zonder veel twijfel of
onderzoek.
1. Moderne samenleving → Gevonden waarheid
Met de opkomst van wetenschap en rationalisme (vanaf de Verlichting) werd waarheid
gezien als iets wat ontdekt kon worden door observatie, experimenten en logisch redeneren.
Wetenschappelijke methoden kregen een centrale rol.
1. Postmoderne samenleving → Gemaakte waarheid
Postmodernisme stelt dat waarheid niet objectief is, maar afhankelijk van sociale en
culturele context. Waarheid wordt geconstrueerd door taal, media en machtstructuren. Er is
geen absolute waarheid, alleen perspectieven.
1. Post-postmoderne samenleving → Waarheid als verhandelbaar product
In een post-truth tijdperk wordt waarheid steeds meer beïnvloed door commercie, politiek
en media. Feiten en kennis worden gemanipuleerd of verkocht als producten, en emotie en
persoonlijke overtuiging winnen het vaak van objectieve feiten.
Definitie van Wetenschap
Wetenschap is een systematische zoektocht naar kennis door experts, waarbij
onderzoekers voortbouwen op eerdere kennis en hun bevindingen delen om nieuwe
inzichten te ontwikkelen.
Definitie van de OECD
De status van wetenschap beïnvloedt hoe wetenschappelijke kennis wordt behandeld en of
deze door de samenleving wordt ondersteund. In een post-truth samenleving staat
wetenschap onder druk: exacte wetenschappen worden vaak als betrouwbaarder gezien,
, terwijl sociale wetenschappen een lagere status krijgen omdat ze minder ‘harde’ feiten
zouden opleveren.
Hoorcollege 2 Institutionalisering
Betekenis van Institutionalisering
Institutionalisering betekent dat bepaalde gewoontes, regels of manieren van
denken vastgelegd en algemeen geaccepteerd worden in de samenleving. Ze worden
als "normaal" of "vanzelfsprekend" beschouwd, terwijl ze ooit nieuw waren.
Definitie van Institutionalisering
Een formele definitie:
Institutionalisering is een systeem van gewoontes, sociale relaties (inclusief
machtsstructuren) en regels die lang blijven bestaan en lijken te bestaan los van de
mensen die ze volgen.
Een eenvoudigere, alledaagse definitie:
Het zijn "bevroren antwoorden" op belangrijke vragen die de samenleving ooit had.
Zodra een idee een institutie wordt, nemen mensen het voor vanzelfsprekend
aan en stellen ze het niet meer ter discussie.
Voorbeelden van Instituties
Grote instituties: De rechtspraak, scholen, overheden, religies.
Kunnen objecten instituties worden? Ja! Geld is bijvoorbeeld een institutie. Iedereen
accepteert de waarde ervan, ook al is het maar papier of een digitaal getal.
Wat Maakt Iets een Institutie?
Het voelt vanzelfsprekend of normaal aan.
Het beïnvloedt gedrag en beslissingen.
Het blijft lang bestaan en wordt door veel mensen gevolgd.
Het Proces van Institutionalisering
1. Een nieuwe gewoonte of idee ontstaat.
2. Na verloop van tijd wordt het breed geaccepteerd.
3. Uiteindelijk wordt het een institutie—een vaste norm waar niemand meer over
nadenkt.
HOORCOLLEGE SAMENVATTING
GSW
,Inhoudsopgave
Hoorcollege 1 Intro........................................................................................2
Hoorcollege 2 Institutionalisering...................................................................3
Hoorcollege 3 Institutionalisering van sociologie...........................................10
Hoorcollege 4 Politicologie en antropologie...................................................18
Hoorcollege 6 Pseudo wetenschap................................................................33
Hoorcollege 7 Kanalen in de communicatiewetenschap..................................38
Hoorcollege 8 Alternatieve bronnen van wetenschap.....................................51
Hoorcollege 9 Dekolonisatie van de universiteit.............................................55
Hoorcollege 11 Gender in wetenschap......................................................................66
Hoorcollege 12 westerse dominantie in de sociale wetenschappen..........................72
Hoorcollege 13 Academische vrijheid........................................................................82
Hoorcollege 14 Activisme..............................................................................86
Hoorcollege 15............................................................................................. 89
Hoorcollege 16 Ethische codes, Integriteit & Fraude......................................91
Hoorcollege 17 Neoliberalisme in het universitaire onderwijs.........................99
,Hoorcollege 1 Intro
Post-Truth Society en de Verandering van Waarheidsopvattingen
De manier waarop mensen waarheid begrijpen en accepteren is door de geschiedenis heen
veranderd. Dit wordt vaak ingedeeld in vier fasen:
1. Pre-moderne samenleving → Gegeven waarheid
In traditionele samenlevingen werd waarheid vaak bepaald door religie, mythen of
autoriteiten zoals koningen en priesters. Mensen accepteerden kennis zonder veel twijfel of
onderzoek.
1. Moderne samenleving → Gevonden waarheid
Met de opkomst van wetenschap en rationalisme (vanaf de Verlichting) werd waarheid
gezien als iets wat ontdekt kon worden door observatie, experimenten en logisch redeneren.
Wetenschappelijke methoden kregen een centrale rol.
1. Postmoderne samenleving → Gemaakte waarheid
Postmodernisme stelt dat waarheid niet objectief is, maar afhankelijk van sociale en
culturele context. Waarheid wordt geconstrueerd door taal, media en machtstructuren. Er is
geen absolute waarheid, alleen perspectieven.
1. Post-postmoderne samenleving → Waarheid als verhandelbaar product
In een post-truth tijdperk wordt waarheid steeds meer beïnvloed door commercie, politiek
en media. Feiten en kennis worden gemanipuleerd of verkocht als producten, en emotie en
persoonlijke overtuiging winnen het vaak van objectieve feiten.
Definitie van Wetenschap
Wetenschap is een systematische zoektocht naar kennis door experts, waarbij
onderzoekers voortbouwen op eerdere kennis en hun bevindingen delen om nieuwe
inzichten te ontwikkelen.
Definitie van de OECD
De status van wetenschap beïnvloedt hoe wetenschappelijke kennis wordt behandeld en of
deze door de samenleving wordt ondersteund. In een post-truth samenleving staat
wetenschap onder druk: exacte wetenschappen worden vaak als betrouwbaarder gezien,
, terwijl sociale wetenschappen een lagere status krijgen omdat ze minder ‘harde’ feiten
zouden opleveren.
Hoorcollege 2 Institutionalisering
Betekenis van Institutionalisering
Institutionalisering betekent dat bepaalde gewoontes, regels of manieren van
denken vastgelegd en algemeen geaccepteerd worden in de samenleving. Ze worden
als "normaal" of "vanzelfsprekend" beschouwd, terwijl ze ooit nieuw waren.
Definitie van Institutionalisering
Een formele definitie:
Institutionalisering is een systeem van gewoontes, sociale relaties (inclusief
machtsstructuren) en regels die lang blijven bestaan en lijken te bestaan los van de
mensen die ze volgen.
Een eenvoudigere, alledaagse definitie:
Het zijn "bevroren antwoorden" op belangrijke vragen die de samenleving ooit had.
Zodra een idee een institutie wordt, nemen mensen het voor vanzelfsprekend
aan en stellen ze het niet meer ter discussie.
Voorbeelden van Instituties
Grote instituties: De rechtspraak, scholen, overheden, religies.
Kunnen objecten instituties worden? Ja! Geld is bijvoorbeeld een institutie. Iedereen
accepteert de waarde ervan, ook al is het maar papier of een digitaal getal.
Wat Maakt Iets een Institutie?
Het voelt vanzelfsprekend of normaal aan.
Het beïnvloedt gedrag en beslissingen.
Het blijft lang bestaan en wordt door veel mensen gevolgd.
Het Proces van Institutionalisering
1. Een nieuwe gewoonte of idee ontstaat.
2. Na verloop van tijd wordt het breed geaccepteerd.
3. Uiteindelijk wordt het een institutie—een vaste norm waar niemand meer over
nadenkt.
