Algemene Psychologie
Hoofdstuk 1: Kennismaking
Waarom is psychologie ook de wetenschap van het zelfsprekende?
Veel mensen denken dat psychologie vanzelfsprekend is omdat (1) iedereen
gedrag analyseert en mensen bestudeert en het daarom denkt te weten. (2)
Iedereen gebruikt ook bepaalde termen in het dagelijks leven denkende dat ze
het snappen (bv narcist, depressie)
Depressie = Een lange periode aan een stuk symptomen vertoont dat
aantoont dat we mentaal/emotioneel onstabiel zijn
Psychobabble = Woorden gebruiken met een serieuze wetenschappelijke
betekenis, maar het wordt gebruikt door mensen die er eigenlijk niet veel
van weten
Therapietalk = mensen die tijden een diepgaand gesprek mensen gaan
diagnosticeren en bestempelen met moeilijke woorden om een verklaring
te geven, maar ze hebben er totaal geen kennis over
Psychologie wordt ook wel de wetenschap van het vanzelfsprekende genoemd
omdat mensen ervan overtuigd zijn dat psychologen niet meer weten dan zij
zelf, door de mens te observeren in het dagelijks leven zouden ze ‘evenveel’
weten als de psychologen.
Heeft de psychologie altijd gelijk?
Psychologie is iets dat opbouwt en door onderzoek en discussie + het falsifiëren
van onderzoek proberen tot steeds meer vastere kennis te komen
Psychologie = wetenschap van het gedrag en de mentale activiteiten
Verschil tussen mensenkennis, intuïtie en psychologie?
Iedereen gaat om met mensen en ontwikkelt een bepaald
inschattingsvermogen. Die ervaringen zijn heel spontaan en subjectief daardoor.
Het kan zijn dat we bepaalde vooroordelen maken doordat we vroegere
ervaringen hebben gehad met slechte karakters. Maar dat zegt alleen maar een
interactie met jou en niet met iedereen. (het is heel beperkt) stereotype,
vooroordeel
, Bv. Liefde: een individuele interpretatie dat ons laat denken dat die
bepaalde persoon geweldig is. Iedereen heeft zijn eigen type. Het is dus
beperkt.
1. Intuïtieve mensenkennis
= inzichten die we opdoen uit talrijke ervaringen met anderen en onszelf,
daardoor gaan we spontaan zoeken naar inzicht en gaan we kennis vormen op
gezond verstand en buikgevoel
Beperkt aan individuele ervaringen (dingen die ons bijgebleven zijn)
Toevallige en subjectieve indrukken (vooroordelen, persoonlijke kleur,
verwachtingen)
Alledaagse situaties
Leidt tot foute of eenzijdige voorspellingen
Grove generaliseringen
2. Wetenschappelijke psychologie
Gevormd door:
Objectieve vaststellingen die door iedereen herhaald en gecontroleerd
kunnen worden
Bv. Agressie heeft verschillende meters waarop het kan gemeten worden.
Systematisch observatie door representatieve steekproeven
Als wij een uitspraak willen doen over heel de bevolking kunnen we dat
alleen maar doen als we een onderzoek doen met een samenstelling die
heel de bevolking kan representeren op een correcte manier
(representatieve steekproeven)
Bv. Je kan niet een uitspraak doen over mensen in het algemeen als je
alleen een kleine groep onderzoekt zonder veel verschil
Gecontroleerde situatie
storende invloeden vermijden
Zoeken naar Diepere samenhang
De eerste jaren in uw opvoeding en omgeving bepalen hoeveel
vertrouwen wij hebben in de mensheid en met welke subjectieve bril we
gaan kijken naar een persoon.
, Een kritischere bril om beïnvloeding te vermijden.
Bv. Kindjes laten denken dat baby’s van ooievaars komen. Er was
ooit een onderzoek waarbij het bleek dat hoe meer baby’s in een
bepaald gebied, hoe meer ooievaars. Maar als je er dieper op inging
bleek het gewoon te zijn dat er meer kinderen geboren worden op
het platteland, waar er ook meer ooievaars zijn. Dit kan een
oppervlakkige indruk zijn.
Samenhang tussen aantal konijnen en aantal militaire conflicten:
“de afwezigheid van konijnen leidt tot meer conflicten” mensen kunnen hier
makkelijk intrappen (stigmatiseren van de bevolking) mensen gaan heel snel
dingen geloven omdat je het kan waarnemen, maar er zit vaak een diepere
samenhang bij
Verre Voorgeschiedenis
Nadenken over de mens is van alle tijden. In alle tijden komen dezelfde vragen
terug maar op een andere manier. Heel veel vragen in de psychologie worden
gesteld door klassieke Griekse filosofen. (bv Socrates, Plato) Emoties kunnen
ons denken verstoren
Een thema dat tegenwoordig belangrijk is: verschil ratio en emotie
Bv. Hoe ga je politie gaan opleiden zodat ze midden in een interventie toch
kalm blijven?
Waarnemingen zijn altijd interpretaties, iedereen creëert zijn eigen wereld:
is het glas half vol of halfleeg?
Verschil vroeger en nu
Oude Grieken denken dat psychische stoornissen toe te wijden zijn aan het
lichaam en onze organen. Nu in de medische wereld wordt dit veel onderzocht.
(bv controle ademhaling)
Bv emoties komen voort uit het hart, lever, milt,…
De meer directe voorgeschiedenis
Middeleeuwen:
Theocentrische: geest en ziel staan los van de natuurwetten
God heeft de mens naar zijn evenbeeld geschapen
, De geest als onoplosbaar mysterie
Door het katholicisme die zo strikt was en zo centraal stond werd hun idee
van God als almachtig ook als centraal beschouwd. Je moet God niet
ondervragen
Renaissance: begin van een nieuw denken
Totaal het tegenovergestelde als de mentaliteit van het onoplosbaar mysterie.
Ze gaan toch het mysterie proberen oplossen.
1 vd grondleggers: Descartes
o Empirist en rationalist
o “je moet aan alles twijfelen” + “ik denk dus ik ben” (cogito ergo
sum)
o Belang van de ‘methodische twijfel’ : men moet aan alles twijfelen,
behalve aan het feit dat men twijfelt
o Dualisme: opdeling ziel en lichaam
Psychologie als holistisch systeem: lichamelijke en mentale processen werken
samen. Lichaam en emoties zijn één.
De Westerse wereld koppelt dit los van elkaar en stelt dit in vraag
Ontwikkelingen binnen de natuurwetenschappen
Ontstaan enorme ontwikkelingen natuurwetenschappen heeft de weg
gemaakt voor moderne psychologie
Scheikunde: als je het vanuit vroeger bekijkt is het periodiek systeem één
blaadje waarop alles staat aangeduid wat bestaat. Dat is ongelofelijk om heel de
wereld samen te vatten op een blad. Ernst Weber vond dit indrukwekkend en
wou ook de menselijke geest kunnen weergeven op papier psychofysica
Belangrijke figuur binnenin psychofysica: Ernst Weber
Buitenwereld komt binnen via de zintuigen wat zijn de grenzen van
onze zintuigen
Psychofysica = hoe verwerken wij de buitenwereld met onze zintuigen
Bv. Hoe ver kunnen wij een kaarslicht waarnemen?
Psychologie als wetenschap van het bewustzijn
Wundt en het structuralisme
Hoofdstuk 1: Kennismaking
Waarom is psychologie ook de wetenschap van het zelfsprekende?
Veel mensen denken dat psychologie vanzelfsprekend is omdat (1) iedereen
gedrag analyseert en mensen bestudeert en het daarom denkt te weten. (2)
Iedereen gebruikt ook bepaalde termen in het dagelijks leven denkende dat ze
het snappen (bv narcist, depressie)
Depressie = Een lange periode aan een stuk symptomen vertoont dat
aantoont dat we mentaal/emotioneel onstabiel zijn
Psychobabble = Woorden gebruiken met een serieuze wetenschappelijke
betekenis, maar het wordt gebruikt door mensen die er eigenlijk niet veel
van weten
Therapietalk = mensen die tijden een diepgaand gesprek mensen gaan
diagnosticeren en bestempelen met moeilijke woorden om een verklaring
te geven, maar ze hebben er totaal geen kennis over
Psychologie wordt ook wel de wetenschap van het vanzelfsprekende genoemd
omdat mensen ervan overtuigd zijn dat psychologen niet meer weten dan zij
zelf, door de mens te observeren in het dagelijks leven zouden ze ‘evenveel’
weten als de psychologen.
Heeft de psychologie altijd gelijk?
Psychologie is iets dat opbouwt en door onderzoek en discussie + het falsifiëren
van onderzoek proberen tot steeds meer vastere kennis te komen
Psychologie = wetenschap van het gedrag en de mentale activiteiten
Verschil tussen mensenkennis, intuïtie en psychologie?
Iedereen gaat om met mensen en ontwikkelt een bepaald
inschattingsvermogen. Die ervaringen zijn heel spontaan en subjectief daardoor.
Het kan zijn dat we bepaalde vooroordelen maken doordat we vroegere
ervaringen hebben gehad met slechte karakters. Maar dat zegt alleen maar een
interactie met jou en niet met iedereen. (het is heel beperkt) stereotype,
vooroordeel
, Bv. Liefde: een individuele interpretatie dat ons laat denken dat die
bepaalde persoon geweldig is. Iedereen heeft zijn eigen type. Het is dus
beperkt.
1. Intuïtieve mensenkennis
= inzichten die we opdoen uit talrijke ervaringen met anderen en onszelf,
daardoor gaan we spontaan zoeken naar inzicht en gaan we kennis vormen op
gezond verstand en buikgevoel
Beperkt aan individuele ervaringen (dingen die ons bijgebleven zijn)
Toevallige en subjectieve indrukken (vooroordelen, persoonlijke kleur,
verwachtingen)
Alledaagse situaties
Leidt tot foute of eenzijdige voorspellingen
Grove generaliseringen
2. Wetenschappelijke psychologie
Gevormd door:
Objectieve vaststellingen die door iedereen herhaald en gecontroleerd
kunnen worden
Bv. Agressie heeft verschillende meters waarop het kan gemeten worden.
Systematisch observatie door representatieve steekproeven
Als wij een uitspraak willen doen over heel de bevolking kunnen we dat
alleen maar doen als we een onderzoek doen met een samenstelling die
heel de bevolking kan representeren op een correcte manier
(representatieve steekproeven)
Bv. Je kan niet een uitspraak doen over mensen in het algemeen als je
alleen een kleine groep onderzoekt zonder veel verschil
Gecontroleerde situatie
storende invloeden vermijden
Zoeken naar Diepere samenhang
De eerste jaren in uw opvoeding en omgeving bepalen hoeveel
vertrouwen wij hebben in de mensheid en met welke subjectieve bril we
gaan kijken naar een persoon.
, Een kritischere bril om beïnvloeding te vermijden.
Bv. Kindjes laten denken dat baby’s van ooievaars komen. Er was
ooit een onderzoek waarbij het bleek dat hoe meer baby’s in een
bepaald gebied, hoe meer ooievaars. Maar als je er dieper op inging
bleek het gewoon te zijn dat er meer kinderen geboren worden op
het platteland, waar er ook meer ooievaars zijn. Dit kan een
oppervlakkige indruk zijn.
Samenhang tussen aantal konijnen en aantal militaire conflicten:
“de afwezigheid van konijnen leidt tot meer conflicten” mensen kunnen hier
makkelijk intrappen (stigmatiseren van de bevolking) mensen gaan heel snel
dingen geloven omdat je het kan waarnemen, maar er zit vaak een diepere
samenhang bij
Verre Voorgeschiedenis
Nadenken over de mens is van alle tijden. In alle tijden komen dezelfde vragen
terug maar op een andere manier. Heel veel vragen in de psychologie worden
gesteld door klassieke Griekse filosofen. (bv Socrates, Plato) Emoties kunnen
ons denken verstoren
Een thema dat tegenwoordig belangrijk is: verschil ratio en emotie
Bv. Hoe ga je politie gaan opleiden zodat ze midden in een interventie toch
kalm blijven?
Waarnemingen zijn altijd interpretaties, iedereen creëert zijn eigen wereld:
is het glas half vol of halfleeg?
Verschil vroeger en nu
Oude Grieken denken dat psychische stoornissen toe te wijden zijn aan het
lichaam en onze organen. Nu in de medische wereld wordt dit veel onderzocht.
(bv controle ademhaling)
Bv emoties komen voort uit het hart, lever, milt,…
De meer directe voorgeschiedenis
Middeleeuwen:
Theocentrische: geest en ziel staan los van de natuurwetten
God heeft de mens naar zijn evenbeeld geschapen
, De geest als onoplosbaar mysterie
Door het katholicisme die zo strikt was en zo centraal stond werd hun idee
van God als almachtig ook als centraal beschouwd. Je moet God niet
ondervragen
Renaissance: begin van een nieuw denken
Totaal het tegenovergestelde als de mentaliteit van het onoplosbaar mysterie.
Ze gaan toch het mysterie proberen oplossen.
1 vd grondleggers: Descartes
o Empirist en rationalist
o “je moet aan alles twijfelen” + “ik denk dus ik ben” (cogito ergo
sum)
o Belang van de ‘methodische twijfel’ : men moet aan alles twijfelen,
behalve aan het feit dat men twijfelt
o Dualisme: opdeling ziel en lichaam
Psychologie als holistisch systeem: lichamelijke en mentale processen werken
samen. Lichaam en emoties zijn één.
De Westerse wereld koppelt dit los van elkaar en stelt dit in vraag
Ontwikkelingen binnen de natuurwetenschappen
Ontstaan enorme ontwikkelingen natuurwetenschappen heeft de weg
gemaakt voor moderne psychologie
Scheikunde: als je het vanuit vroeger bekijkt is het periodiek systeem één
blaadje waarop alles staat aangeduid wat bestaat. Dat is ongelofelijk om heel de
wereld samen te vatten op een blad. Ernst Weber vond dit indrukwekkend en
wou ook de menselijke geest kunnen weergeven op papier psychofysica
Belangrijke figuur binnenin psychofysica: Ernst Weber
Buitenwereld komt binnen via de zintuigen wat zijn de grenzen van
onze zintuigen
Psychofysica = hoe verwerken wij de buitenwereld met onze zintuigen
Bv. Hoe ver kunnen wij een kaarslicht waarnemen?
Psychologie als wetenschap van het bewustzijn
Wundt en het structuralisme
